(upd 6) Η νέα φάση της αντιπαράθεσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν αποκαλύπτει για ακόμη μία φορά τη βαθιά αστάθεια της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά και την αδυναμία της Ουάσιγκτον να επιβάλει ολοκληρωτικά τη βούλησή της στη Μέση Ανατολή.
Παρά τις απειλές, τις κυρώσεις, τις στρατιωτικές πιέσεις και τη διαρκή ρητορική κλιμάκωσης από την κυβέρνηση του Donald Trump περί νέων βομβαρδισμών, η Τεχεράνη συνεχίζει να εμφανίζεται ανθεκτική, αποφασισμένη και ικανή να διαπραγματεύεται από θέση ισχύος.
Οι τελευταίες πληροφορίες για πιθανό μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έρχονται μετά από εβδομάδες έντονης στρατιωτικής και διπλωματικής έντασης.
Σύμφωνα με αμερικανικές διαρροές, η Ουάσιγκτον φέρεται να επιδιώκει μια προσωρινή συμφωνία που θα περιλαμβάνει πάγωμα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, σταδιακή άρση κυρώσεων και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Ωστόσο, πίσω από τις διπλωματικές διατυπώσεις κρύβεται μία διαφορετική πραγματικότητα: οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να επιτύχουν μέσω πιέσεων και στρατιωτικού εκφοβισμού όσα απέτυχαν να επιβάλουν μέσω διαπραγματεύσεων.
Το Ιράν, αντίθετα, εμφανίζεται ως δύναμη που δεν υποχωρεί εύκολα απέναντι σε εκβιασμούς και τακτικισμούς.
Ιρανικές πηγές αναφέρουν πως η κάλυψη μίας «συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν από τα μέσα ενημέρωσης έχει σχεδιαστεί για να παρουσιάσει την παύση του Trump στο Project Freedom ως στρατηγική επιλογή και όχι ως υποχώρηση.
Προειδοποιούν μάλιστα ότι η απειλητική γλώσσα προς το Ιράν είναι αντιπαραγωγική και θα μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση για την Ουάσινγκτον.
«Σημείο καμπής» – Τελεσίγραφο 7 ημερών Trump σε Ιράν για συμφωνία
Ο Donald Trump εμφανίζεται αισιόδοξος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης, με πιθανή υπογραφή σχετικού μνημονίου ακόμη και μέσα στην επόμενη εβδομάδα.
Την αποκάλυψη έκανε ο παρουσιαστής του Fox News Bret Baier, έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Σύμφωνα με τον Bret Baier, ο Donald Trump εμφανίστηκε «συγκρατημένα αισιόδοξος» και εκτίμησε ότι η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε μία εβδομάδα, θεωρώντας το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο ως πιθανό «σημείο καμπής» για τον τερματισμό της κρίσης.
Απειλές: Εάν το Ιράν δεν συμφωνήσει τώρα, θα συμφωνήσει λίγο αργότερα
Νέες δηλώσεις για τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν έκανε ο Donald Trump, δείχνοντας ότι η Ουάσιγκτον συνεχίζει να ασκεί έντονες πιέσεις προς την Τεχεράνη για επίτευξη συμφωνίας.
Μιλώντας σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «διαπραγματεύονται με ανθρώπους που θέλουν πολύ να κάνουν συμφωνία».
Ο Donald Trump υποστήριξε ότι μένει να φανεί αν η πιθανή συμφωνία θα είναι «ικανοποιητική» για την αμερικανική πλευρά, αφήνοντας παράλληλα σαφείς αιχμές και προειδοποιήσεις προς το Ιράν.
«Αν δεν συμφωνήσουν, θα καταλήξουν να συμφωνήσουν λίγο αργότερα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Trump: Θέλω στις ΗΠΑ το ουράνιο του Ιράν για να υπάρξει συμφωνία πριν από τις 14 Μαΐου
Η εξαγωγή ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού από το Ιράν στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι μία από τις βασικές προϋποθέσεις για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία δήλωσε νωρίτερα ο Trump σε συνέντευξή του στο PBS.
«Θα μεταφερθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Αμερικανός ηγέτης όταν ρωτήθηκε για την τύχη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν.
Ο Trump σημείωσε επίσης ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Τεχεράνη θα πρέπει να αρνηθεί να θέσει σε λειτουργία τις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις της.
Νωρίτερα ο Trump και μετά τις απειλές για νέους βομβαρδισμούς ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ μπορεί να προχωρήσουν σε συμφωνία με το Ιράν πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Κίνα στις 14-15 Μαΐου.
Σε συνέντευξή του στο PBS, όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει πιθανότητα συμφωνίας με την Τεχεράνη πριν από το ταξίδι του στο Πεκίνο, απάντησε χαρακτηριστικά: « Είναι πιθανό, ναι».
Η δήλωση αυτή δεν είναι απλώς μία διπλωματική τοποθέτηση.
Αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι η πολιτική πίεσης, απειλών και κυρώσεων που ακολούθησε η κυβέρνηση Trump απέναντι στο Ιράν δεν πέτυχε τους στόχους της.
Για χρόνια, ο Donald Trump παρουσίαζε το Ιράν ως κράτος που θα «γονάτιζε» υπό το βάρος των αμερικανικών κυρώσεων και της στρατιωτικής πίεσης.
Αποχώρησε μονομερώς από τη διεθνή πυρηνική συμφωνία, κλιμάκωσε τις κυρώσεις και επένδυσε στη λογική του εκβιασμού.
Σήμερα όμως, η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Ο Donald Trump ετοιμάζεται να ταξιδέψει στην Κίνα για κρίσιμες συνομιλίες με τον Xi Jinping, σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου παραμένουν τεταμένες.
Παρά τη σκληρή ρητορική του, ο Trump φαίνεται πλέον να αναζητά διπλωματική διέξοδο πριν από το ταξίδι του στο Πεκίνο, επιδιώκοντας να εμφανιστεί ως ηγέτης που «ελέγχει» την κρίση.
Ωστόσο, η ίδια η ανάγκη των Ηνωμένων Πολιτειών να συζητούν ξανά με την Τεχεράνη αποτελεί πολιτική νίκη για το Ιράν
Ο Donald Trump και η πολιτική της «μέγιστης πίεσης»
Η πολιτική του Donald Trump απέναντι στο Ιράν βασίζεται εδώ και χρόνια στη λογική της «μέγιστης πίεσης».
Ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι μέσω οικονομικών κυρώσεων, στρατιωτικής απειλής και διεθνούς απομόνωσης μπορεί να αναγκάσει την Τεχεράνη να εγκαταλείψει τις γεωπολιτικές της φιλοδοξίες και να αποδεχτεί τους όρους της Ουάσιγκτον.
Η στρατηγική αυτή όμως απέτυχε επανειλημμένα.
Παρά τις σκληρότατες κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν όχι μόνο δεν κατέρρευσε οικονομικά ή πολιτικά, αλλά κατάφερε να ενισχύσει τη στρατηγική του θέση στην περιοχή.
Η Τεχεράνη διατήρησε ισχυρές συμμαχίες, ενίσχυσε τις αμυντικές της δυνατότητες και απέδειξε ότι διαθέτει μηχανισμούς επιβίωσης απέναντι στην αμερικανική πίεση.
Η ίδια η ανάγκη των Ηνωμένων Πολιτειών να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αποτελεί έμμεση παραδοχή αποτυχίας της πολιτικής Trump.
Αν η στρατηγική της «μέγιστης πίεσης» είχε επιτύχει, τότε η Ουάσιγκτον δεν θα αναζητούσε τώρα επειγόντως διπλωματική διέξοδο.
Η υποκρισία της αμερικανικής στάσης
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσιάζουν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ως παγκόσμια απειλή, την ίδια στιγμή που διαθέτουν το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο και στηρίζουν στενούς συμμάχους που επίσης κατέχουν ή αναπτύσσουν πυρηνικές δυνατότητες.
Η αμερικανική πολιτική χαρακτηρίζεται από εμφανή επιλεκτικότητα και διπλά μέτρα και σταθμά.
Η Ουάσιγκτον απαιτεί από το Ιράν: αυστηρούς ελέγχους, περιορισμούς στον εμπλουτισμό ουρανίου, διεθνείς επιθεωρήσεις και ουσιαστικά εγκατάλειψη μέρους της στρατηγικής του κυριαρχίας.
Την ίδια στιγμή όμως, οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν στρατιωτικές βάσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ενισχύουν εξοπλιστικά καθεστώτα της περιοχής και παρεμβαίνουν συνεχώς στις εσωτερικές υποθέσεις ξένων κρατών.
Αυτό που παρουσιάζεται ως «αγώνας για σταθερότητα» είναι στην πραγματικότητα προσπάθεια διατήρησης της αμερικανικής γεωπολιτικής κυριαρχίας.
Η σκληρή απάντηση του Ιράν και το μήνυμα της Τεχεράνης για το μνημόνιο των ΗΠΑ
Η αντίδραση του Ιρανού βουλευτή και ηγετικού στελέχους των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) Ebrahim Rezaei ήταν απολύτως αποκαλυπτική για τη στάση της Τεχεράνης.
Όταν χαρακτήρισε το προτεινόμενο μνημόνιο «αμερικανική λίστα επιθυμιών» και… ανέκδοτο, ουσιαστικά εξέφρασε τη βαθιά δυσπιστία που υπάρχει απέναντι στις πραγματικές προθέσεις της Ουάσιγκτον.
Η δήλωσή του ότι «οι Αμερικανοί δεν θα πετύχουν μέσω αποτυχημένου πολέμου όσα δεν κατάφεραν στις διαπραγματεύσεις» συνοψίζει την ιρανική οπτική: το Ιράν θεωρεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να μετατρέψουν τη στρατιωτική πίεση σε διπλωματικό πλεονέκτημα.
Η Τεχεράνη αρνείται να εμφανιστεί ως ηττημένη δύναμη.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι το Ιράν γνωρίζει ότι οποιαδήποτε εικόνα υποχώρησης θα επηρεάσει όχι μόνο την εσωτερική πολιτική ισορροπία αλλά και το κύρος του απέναντι στους περιφερειακούς του συμμάχους και αντιπάλους.
«Οι Αμερικανοί δεν θα πετύχουν σε έναν αποτυχημένο πόλεμο αυτό που δεν κέρδισαν στις διαπραγματεύσεις πρόσωπο με πρόσωπο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Rezaei.
«Εάν δεν υποχωρήσουν (σ.σ. οι Αμερικανοί) και δεν κάνουν τις απαραίτητες παραχωρήσεις ή εάν αυτοί ή οι πληρεξούσιοί τους επιχειρήσουν οποιαδήποτε κακόβουλη ενέργεια, θα δώσουμε μια σκληρή και ανηλεή απάντηση», τόνισε ο Ιρανός αξιωματούχος.
Ebrahim Rezaei
Araghchi (ΥΠΕΞ Ιράν): Δεν θα δεχθούμε διαπραγματεύσεις με ΗΠΑ υπό καθεστώς απειλών – Στο πλευρό μας η Κίνα
Εξάλλου το Ιράν έστειλε νέο αυστηρό μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε διαπραγμάτευση για τον τερματισμό της κρίσης δεν μπορεί να βασίζεται σε πιέσεις, εκβιασμούς και πολιτικά παιχνίδια της Ουάσιγκτον.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Baghaei, υπογράμμισε ότι οι συνομιλίες καλής πίστης απαιτούν ειλικρινή προσπάθεια επίλυσης της διαφοράς και όχι «παραπλάνηση» ή «καταναγκασμό».
Επικαλούμενος μάλιστα απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2011, τόνισε πως η έννοια της διαπραγμάτευσης προϋποθέτει πραγματική βούληση επίλυσης της κρίσης.
Την ίδια στιγμή, η διπλωματική κινητικότητα του Ιράν ενισχύεται σημαντικά μέσω της συνεργασίας με την Κίνα.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi χαρακτήρισε «εποικοδομητικές» τις συνομιλίες που είχε στο Πεκίνο με τον Wang Yi, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σύγκλιση Τεχεράνης και Πεκίνου σε μια περίοδο μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Ο Abbas Araghchi τόνισε ότι οι δύο πλευρές επαναβεβαίωσαν το δικαίωμα του Ιράν να διαφυλάσσει την εθνική του κυριαρχία και αξιοπρέπεια, ενώ εξέφρασε την εκτίμηση της Τεχεράνης για την κινεζική πρόταση τεσσάρων σημείων σχετικά με τη διατήρηση της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας.
Η στάση της Κίνας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Πεκίνο εμφανίζεται ολοένα και πιο ενεργό στη Μέση Ανατολή, προωθώντας έναν διαφορετικό πολυπολικό συσχετισμό ισχύος απέναντι στην αμερικανική κυριαρχία.
Ghalibaf (Κοινοβούλιο Ιράν): Δεν θα υποκύψουμε στους εκβιασμούς και τον επικοινωνιακό πόλεμο των ΗΠΑ
Σκληρό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον έστειλε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf, κατηγορώντας ανοιχτά τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι επιχειρούν μέσω οικονομικού και επικοινωνιακού πολέμου να διασπάσουν την ιρανική κοινωνία και να οδηγήσουν τη χώρα σε «παράδοση».
Σε δηλώσεις που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Fars, ο Mohammad Bagher Ghalibaf υποστήριξε ότι η αμερικανική ηγεσία εξακολουθεί να βασίζεται σε λανθασμένες εκτιμήσεις και ψευδείς πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση στο Ιράν, οδηγούμενη σε στρατηγικά λάθη που τελικά θα έχουν συνέπειες για όλους.
«Ο εχθρός επενδύει υπερβολικά στην οικονομική πίεση και είναι ξεκάθαρο ότι για ακόμη μία φορά έχουν λάβει ψευδείς αναφορές και πάνω σε αυτές πήραν λανθασμένες αποφάσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά.
O Macron μίλησε με Ιράν: Πρέπει να αρθεί άμεσα ο αποκλεισμός στο Hormuz
Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ιρανό ομόλογό του Masud Pezeshkian είχε ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και την κατάσταση στα Στενά του Hormuz.
Ο Emmanuel Macron καταδίκασε τις επιθέσεις κατά πολιτικών υποδομών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και εναντίον εμπορικών πλοίων, τονίζοντας ότι όλες οι πλευρές πρέπει να προχωρήσουν άμεσα και χωρίς όρους στην άρση του αποκλεισμού των Στενών του Ηormuz.
Όπως ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στόχος είναι η επιστροφή σε καθεστώς πλήρους ελευθερίας ναυσιπλοΐας, όπως ίσχυε πριν από την έναρξη της κρίσης.
Ο Γάλλος πρόεδρος πρότεινε επίσης τη δημιουργία διεθνούς ουδέτερης αποστολής ασφαλείας για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, σημειώνοντας ότι η παρουσία του γαλλικού αεροπλανοφόρου Charles de Gaulle στην Ερυθρά Θάλασσα εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο.
Τα Στενά του Hormuz και η γεωπολιτική σημασία του Ιράν
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του ιρανικού ζητήματος αφορά τα Στενά του Hormuz, μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς στον κόσμο.
Από τα Στενά περνά τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Αυτό δίνει στο Ιράν τεράστια γεωπολιτική επιρροή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι οποιαδήποτε σοβαρή αποσταθεροποίηση στην περιοχή θα προκαλέσει εκτόξευση των τιμών ενέργειας, παγκόσμια οικονομική αναταραχή και τεράστιες πιέσεις στις δυτικές οικονομίες.
Για αυτό και παρά τη σκληρή ρητορική του Donald Trump, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται τελικά πιο πρόθυμη να αναζητήσει συμβιβασμό.
Η πραγματικότητα είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν εύκολα να επιβάλουν στρατιωτική λύση απέναντι στο Ιράν χωρίς τεράστιο κόστος.
Αμερικανό F 18 χτύπησε με πυροβόλο το πηδάλιο του ιρανικού τάνκερ για να το σταματήσει στον Κόλπο του Ομάν
Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση σημειώθηκε στον Κόλπο του Ομάν, καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι σταμάτησαν ιρανικό τάνκερ το οποίο κατευθυνόταν προς ιρανικό λιμάνι, στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με την CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις προειδοποίησαν επανειλημμένα το ιρανικής σημαίας δεξαμενόπλοιο Hasna ότι παραβίαζε τον αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Όταν το πλήρωμα δεν συμμορφώθηκε, αμερικανικό μαχητικό F/A-18 Super Hornet από το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln άνοιξε πυρ με πυροβόλο 20 χιλιοστών, πλήττοντας το πηδάλιο του πλοίου και ακινητοποιώντας το.
Η στρατηγική αντοχή της Τεχεράνης
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της αμερικανικής πολιτικής ήταν η υποτίμηση της στρατηγικής αντοχής του Ιράν.
Η Τεχεράνη έχει μάθει επί δεκαετίες να λειτουργεί υπό καθεστώς κυρώσεων, αποκλεισμών και διεθνούς πίεσης.
Ανέπτυξε εναλλακτικά οικονομικά δίκτυα, στενές σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα, περιφερειακές συμμαχίες, και σημαντική εγχώρια στρατιωτική παραγωγή.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το Ιράν δεν εξαρτάται πλέον απόλυτα από τη Δύση.
Αυτό εξηγεί γιατί οι συνεχείς αμερικανικές απειλές δεν οδήγησαν σε κατάρρευση του καθεστώτος, όπως πολλοί στην Ουάσιγκτον περίμεναν.
Αντίθετα, ενίσχυσαν την αίσθηση εθνικής αντίστασης μέσα στο Ιράν.
Η αλαζονεία της αμερικανικής ρητορικής
Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio, ο οποίος χαρακτήρισε Ιρανούς ηγέτες ως «τρελούς», αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλαζονικής και συχνά προσβλητικής αμερικανικής διπλωματίας.
Τέτοιου είδους δηλώσεις όχι μόνο υπονομεύουν τις διαπραγματεύσεις αλλά αποκαλύπτουν και το πραγματικό πρόσωπο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: μία πολιτική που συχνά αντιμετωπίζει άλλους λαούς με περιφρόνηση και υπεροψία.
Η γλώσσα αυτή δεν βοηθά τη διπλωματία.
Αντίθετα, ενισχύει τη δυσπιστία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και δικαιώνει όσους στο Ιράν θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον δεν ενδιαφέρεται για ισότιμο διάλογο αλλά για επιβολή όρων.
Η στρατιωτική πίεση και τα όρια της αμερικανικής ισχύος
Παρά την τεράστια στρατιωτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, η αμερικανική ηγεσία γνωρίζει ότι μία γενικευμένη σύγκρουση με το Ιράν θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη.
Το Ιράν δεν είναι ούτε Ιράκ του 2003, ούτε Λιβύη, ούτε Αφγανιστάν.
Διαθέτει ισχυρό πυραυλικό οπλοστάσιο, ανεπτυγμένες ασύμμετρες δυνατότητες, περιφερειακή επιρροή και γεωγραφικά πλεονεκτήματα που καθιστούν οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση εξαιρετικά δύσκολη.
Η Ουάσιγκτον φοβάται ότι ένας μεγάλος πόλεμος θα μπορούσε να μετατραπεί σε μακροχρόνια περιφερειακή καταστροφή με απρόβλεπτες συνέπειες.
Οι κυρώσεις ως εργαλείο οικονομικού πολέμου
Οι αμερικανικές κυρώσεις παρουσιάζονται συχνά ως «ειρηνικό μέσο πίεσης».
Στην πραγματικότητα όμως λειτουργούν ως μορφή οικονομικού πολέμου.
Οι κυρώσεις κατά του Ιράν επηρέασαν σοβαρά το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού, περιόρισαν την πρόσβαση σε φάρμακα και τεχνολογία και δημιούργησαν σημαντικές οικονομικές δυσκολίες.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν το δολάριο και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ως όπλο γεωπολιτικής επιβολής.
Αυτή η πρακτική όμως έχει προκαλέσει και αντίδραση.
Όλο και περισσότερες χώρες αναζητούν εναλλακτικούς μηχανισμούς συναλλαγών ώστε να μειώσουν την εξάρτησή τους από το αμερικανικό οικονομικό σύστημα.
Το Ιράν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της παγκόσμιας αναδιάταξης.
Η εικόνα του Ιράν στον παγκόσμιο Νότο
Παρά την αρνητική εικόνα που προβάλλεται συχνά από δυτικά μέσα ενημέρωσης, πολλές χώρες του παγκόσμιου Νότου βλέπουν το Ιράν ως κράτος που αντιστέκεται στην αμερικανική ηγεμονία.
Για αρκετές κοινωνίες στη Μέση Ανατολή, στην Ασία και στη Λατινική Αμερική, η Τεχεράνη συμβολίζει την ανεξαρτησία, την αντίσταση στις ξένες παρεμβάσεις και την άρνηση υποταγής στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι πολιτικές του Ιράν είναι αποδεκτές ή χωρίς προβλήματα. Σημαίνει όμως ότι η διεθνής εικόνα της σύγκρουσης δεν είναι τόσο μονοδιάστατη όσο παρουσιάζεται στη Δύση.
Περιφερειακή δύναμη
Η νέα κρίση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποκαλύπτει την παρακμή μιας εποχής όπου η Ουάσιγκτον μπορούσε να επιβάλλει μονομερώς τη βούλησή της.
Ο Donald Trump συνεχίζει να χρησιμοποιεί τη λογική της πίεσης, των κυρώσεων και της στρατιωτικής απειλής, όμως το Ιράν έχει αποδείξει ότι διαθέτει την αντοχή και τη στρατηγική ικανότητα να αντιστέκεται.
Η Τεχεράνη δεν εμφανίζεται ως απομονωμένο και αδύναμο κράτος αλλά ως περιφερειακή δύναμη που μπορεί να διαπραγματεύεται, να επιβιώνει και να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της ακόμη και απέναντι στην ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη του πλανήτη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν τεράστια ισχύ, αλλά η εποχή της απόλυτης κυριαρχίας τους φαίνεται να αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο.
Και μέσα σε αυτή τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα, το Ιράν επιχειρεί να παρουσιαστεί όχι ως κράτος που υποκύπτει σε πιέσεις, αλλά ως χώρα που διεκδικεί τον δικό της ανεξάρτητο ρόλο στο διεθνές σύστημα.
