Οι αποκαλύψεις του Documento σχετικά με τη λειτουργία της χρηματοδοτούμενης από το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών Integrity Initiative (ΙΙ) και τις επαφές με πανεπιστημιακούς και δημοσιογράφους (12/7/2026) άνοιξε νέα έρευνα για τον ρόλο των ιδρυμάτων που σχετίζονται με το ΕΛΙΑΜΕΠ. Σε μια περίοδο μάλιστα που διαψεύδεται το αφήγημα περί «ήρεμων νερών» με την Αγκυρα, το οποίο διαχρονικά υποστηρίζει το ίδρυμα και ενώ προβεβλημένα μέλη του, που φέρονται να είχαν σχέση με την ΙΙ, καλούν την ελληνική κοινή γνώμη να ξεχάσει όσα έγιναν το 1974 («Στην ελληνική δημόσια συζήτηση η βελόνα είναι δυστυχώς κολλημένη στο 1974», 14/8/2026).
Ωστόσο το πρόβλημα με το ΕΛΙΑΜΕΠ δεν αφορά αποκλειστικά την καταγγελλόμενη από πολλούς υποχωρητικότητά του. Οπως έχουμε αποκαλύψει, στα έγγραφα που διέρρευσαν οι Anonymous σχετικά με την αντιρωσική δράση και το φακέλωμα από την II, το ίδρυμα φαίνεται ότι βρισκόταν υπό την επιρροή της οργάνωσης. Ενώ σήμερα σχετίζεται με το Atlantic Council μέσω του οποίου το βρετανικό ΥΠΕΞ καταγγέλλεται ότι συνεχίζει την ίδια δράση. Σε αυτό το πλαίσιο το Documento συνομίλησε με πανεπιστημιακούς και συνέλεξε νέα στοιχεία που αναδεικνύουν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: Πρόσωπα που συμπεριλαμβάνονται στο «Greek gluster» της ΙΙ συνεργάζονται κατά καιρούς με ιδρύματα του εξωτερικού που επηρεάζουν τα ελληνικά πράγματα. Τυχαία γεγονότα; Αυτό το αφήνουμε στην κρίση των αναγνωστών.
Το ίδρυμα Αντενάουερ
Εχοντας εστιάσει στο πλούσιο σε δράση ΕΛΙΑΜΕΠ, από το οποίο, μην ξεχνάμε, προέρχεται και ο νυν σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του πρωθυπουργού Θάνος Ντόκος, διαπιστώνουμε ότι εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ δόθηκαν το 2026 ως ερευνητικές και απλές χορηγίες στο ίδρυμα καθώς και δωρεές, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του ιδρύματος.
Εκεί σημειώνεται πως «προγράμματα και δράσεις του […] έχουν υποστηριχθεί» μεταξύ άλλων από τα ιδρύματα Konrad Adenauer και German Marshall Fund of The United States (GMF).
Τo χρηματοδοτούμενο κατά 99% από το κράτος Konrad Adenauer Stiftung (ΚΑS) είναι ένα από τα ισχυρά πολιτικά ιδρύματα της Γερμανίας. Μάλιστα, σύμφωνα με το KAS, το καθεστώς χρηματοδότησης είναι παρόμοιο για όλα τα ιδρύματα της χώρας. Το KAS, που βρίσκεται ιδεολογικά κοντά στη Χριστιανοδημοκρατική Ενωση (CDU), επανεκκίνησε τις δραστηριότητές του σε Ελλάδα και Κύπρο το 2012 και από τον πρώτο καιρό φέρεται να συνδέθηκε τόσο με το ΕΛΙΑΜΕΠ όσο και με το Ιδρυμα Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Αναφορικά με το ΕΛΙΑΜΕΠ:
- Το 2016 εκδίδεται έκθεση για την ανατολική Μεσόγειο, την οποία υπογράφει ο Θ. Ντόκος ύστερα από κοινό συνέδριο.
- Το 2022 διοργανώνουν διαδικτυακή συζήτηση για την Ουκρανία, με συντονιστή τον δημοσιογράφο Τάσο Τέλλογλου, που φέρεται να ανήκει στην «Ομάδα Αθήνας» της Integrity Iniative.
- Το 2025 το ΚAS εκδίδει συλλογικό τόμο με τίτλο «Ο εξευρωπαϊσμός της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής», με συνεισφορά ερευνητών του ΕΛΙΑΜΕΠ. Ενας εξ αυτών είναι ο –εξίσου φερόμενος υπό την επιρροή της Integrity Iniative– Ιωάννης Αρμακόλας.
Δημοσιογραφικό σεμινάριο
Το ίδρυμα της γερμανικής Δεξιάς φαίνεται να έχει πολιτικά βαρίδια. Το 2024 ρεπορτάζ του αμερικανικού περιοδικού «Jacobin» άσκησε κριτική εναντίον του με αφορμή τη «σιωπή» του απέναντι στη γενοκτονία στην Παλαιστίνη, καταδεικνύοντας μια σειρά ενεργειών του ιδρύματος που συνέκλιναν προς αυτή την κατεύθυνση, όπως τα εργαστήριά του για το «δίκαιο της ύπαρξης του Ισραήλ».
Στην Ελλάδα η παρουσία του φέρεται να σχετίζεται με την «επίθεση γοητείας της Γερμανίας» προς τη χώρα μας την περίοδο των μνημονίων. Σε αυτό το πλαίσιο πιθανώς εντάσσεται το δημοσιογραφικό σεμινάριο για τις «ελληνογερμανικές σχέσεις την εποχή της κρίσης» που διοργανώθηκε το 2012 από το KAS και τη Σχολή Νέων Δημοσιογράφων που διατηρούσε («Καθημερινή», 4/9/2012).
Δημοσίευμα της ιστοσελίδας The Press Project ανέφερε ότι ο συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ Γιώργος Τζογόπουλος –ένας εκ των ανθρώπων του ιδρύματος που φέρεται να σχετίζεται εξίσου με την Integrity Iniative– και ο Τ. Τέλλογλου συμμετείχαν στο πρόγραμμα ως αναλυτές. Επιπλέον, σημειωνόταν ότι το ΚΑS και η γερμανική πρεσβεία ήθελαν να επεκτείνουν τις επαφές τους με τη νέα γενιά Ελλήνων δημοσιογράφων, πέρα από τις σχέσεις που ήδη διατηρούσαν με δύο τρεις γνωστούς δημοσιογράφους.
Στην ίδια κλίμακα ενδεχομένως βρισκόταν και το πολιτικό σκηνικό, με εκδηλώσεις όπως αυτή στη Γερμανία στην οποία παρευρέθηκε η Ντόρα Μπακογιάννη (14/6/2010). Μάλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με ρεπορτάζ το γερμανικό ίδρυμα υποστήριζε πως το δίκτυο του KAS «μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη στήριξη της μεταρρύθμισης των υποδομών της χώρας με σταθερό προσανατολισμό».
Το ενδιαφέρον είναι ότι η αναφορά περί «υποδομών» δεν δείχνει να υπάρχει σήμερα στο αντίστοιχο κείμενο παρουσίασης της αποστολής του ιδρύματος.
Αδιαφάνεια
Ο Θέμης Τζήμας, επίκουρος καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Λευκωσίας, σκιαγραφεί στο Documento το «πορτρέτο» των διάφορων ιδρυμάτων. «Υπάρχει μια πολιτική διεθνώς, η οποία συνίσταται στο ότι μέσω διαφόρων ιδρυμάτων διακινούνται χρήματα, των οποίων η προέλευση, τυπική και άτυπη, είναι δύσκολο να εντοπιστεί».
Ο ίδιος εξηγεί ότι στις δύο όχθες του Ατλαντικού υπάρχει πανσπερμία ιδρυμάτων που διακινούν ποσά για ερευνητικά προγράμματα με κάποιους τυπικούς όρους, ασκώντας παράλληλα έμμεσες πολιτικές πιέσεις. «Κυρίως ως προς τα θέματα που ερευνώνται και τα οποία λίγο πολύ προκαθορίζουν και τα αποτελέσματα της έρευνας καθώς έχουν να κάνουν με τις προτιμήσεις εκείνων που βάζουν τα λεφτά. Αρα θα μπορούσαμε να το θέσουμε ως μια θεσμοποιημένη επιστημονική και ερευνητική αδιαφάνεια».
Ο Θ. Τζήμας επισημαίνει τον κρίσιμο ρόλο των ιδρυμάτων στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. «Το κρισιμότερο σε αυτήν τη διαδικασία δεν είναι αν το ΕΛΙΑΜΕΠ έβγαλε ένα non paper που λέει κάτι. Είναι ότι δίνει τον τίτλο του ερευνητή χωρίς σαφή επιστημονικά κριτήρια, σε όποιον θέλει και τον συντηρεί ως τέτοιον, προκειμένου με αυτόν να προσέρχεται στα Μέσα και να διαμορφώνει την κοινή γνώμη με την επίκληση μιας αυθεντίας την οποία υποτίθεται ότι έχει».
Μάλιστα, ο έμπειρος πανεπιστημιακός διερωτάται με νόημα: «Πού ομονοούν οι περισσότεροι εξ αυτών των αναλυτών που προέρχονται από ερευνητικά κέντρα από συγκεκριμένες δυτικές χώρες (σ.σ.: κυρίως ΗΠΑ, Γερμανία κ.α.) και σε μεγάλο βαθμό, χωρίς όμως να φαίνονται, από ινστιτούτα τα οποία είναι προσδεμένα σε συμφέροντα του Ισραήλ;».
Ο ίδιος δίνει την απάντηση: «Ομονοούν –και αυτό δεν μπορεί να είναι τυχαίο– στο ότι η αναγκαία συνθήκη προκειμένου να αντιμετωπιστεί η τουρκική επιθετικότητα είναι η συμμαχία με το Ισραήλ και ότι οι ΗΠΑ εγγυώνται μια ειρηνική κατάσταση με την Τουρκία». Για να καταλήξει: «Σε αυτό έχει πρωταγωνιστεί το ΕΛΙΑΜΕΠ με την περιβόητη γραμμή: Με την Τουρκία είναι καλύτερο να συνομιλείς γιατί –αλλιώς– μπορεί να γίνει πόλεμος».
Το «Hamilton 68»
Εξίσου αποκαλυπτική της κατεύθυνσης των χρηματοδοτών και συνδιοργανωτών προγραμμάτων του ΕΛΙΑΜΕΠ είναι η παρουσία της δεξαμενής σκέψης GMF στις ΗΠΑ. Πρόκειται για το ίδρυμα που βρέθηκε πίσω από το Alliance For Securing Democracy (ASD), έναν φορέα που δημιούργησαν συντηρητικοί κύκλοι και ειδικοί σε θέματα εθνικής ασφάλειας και συνδέθηκε με το περιβόητο Hamilton 68 Dashborad που ενεργοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2017 στις ΗΠΑ και λειτούργησε μέχρι τον Δεκέμβριο του 2018.
Λίγο καιρό πριν, τον Μάιο του 2017, ο Θ. Ντόκος συμμετείχε σε συνέδριο που διοργάνωσε το GMF και το Egmunt Institute στις Βρυξέλλες.
Στόχος του ASD ήταν «να αναπτύσσει ολοκληρωμένες στρατηγικές με στόχο την αποτροπή, την άμυνα και την αύξηση του κόστους για αυταρχικά καθεστώτα που προσπαθούν να υπονομεύσουν και να παρεμβαίνουν στους δημοκρατικούς θεσμούς». Στο πλαίσιο αυτό η πλατφόρμα που δημιούργησε το ASD ήταν προγραμματισμένη να παρακολουθεί 600 λογαριασμούς στο Τwitter με «δραστηριότητες ρωσικής επιρροής στο διαδίκτυο».
Τον Ιανουάριο του 2025 ο δημοσιογράφος Ματ Τάιμπι προχώρησε σε μια μακροσκελή ανάρτηση στο Χ (πρώην Twitter) στην οποία εξέφραζε ανοιχτά ανησυχίες για το Hamilton 68. Ελεγε συγκεκριμένα: «Η λίστα των 600 λογαριασμών ήταν ψεύτικη» καθώς «το Hamilton 68 απλώς συνέλεξε μια χούφτα ως επί το πλείστον πραγματικών λογαριασμών Αμερικανών […] περιγράφοντας τις συνομιλίες τους ως ρωσική δολοπλοκία».
Το νήμα του δημοσιογράφου για το «νεομακαρθικό» σκηνικό στην άλλη όχθη του Ατλαντικού συμπληρωνόταν με την αναφορά ότι «το ASD δεν δημοσιοποίησε τη λίστα με τους 600 λογαριασμούς που παρακολουθούσε». Βέβαια, ούτε ο ίδιος ο Τάιμπι απάντησε σε αίτημα δημοσιογράφων να δημοσιοποιήσει εκείνος τη σχετική λίστα.
Οπως και να έχει, ο Τάιμπι αναφέρει ότι σειρά αμερικανικών ΜΜΕ στήριξε το αφήγημα περί ρωσικής διείσδυσης στα ευρήματα της πλατφόρμας. Το ASD απάντησε με ενημερωτικό δελτίο στο οποίο εξηγούσε ότι στόχος του Hamilton ήταν η ανάλυση περιεχομένου λογαριασμού που «ενίσχυσαν […] τη ρωσική προπαγάνδα και παραπληροφόρηση, είτε εν γνώσει τους είτε εν αγνοία τους».
Το ίδιο παραδεχόταν το 2023 με επιστολή του προς τις ομοσπονδιακές αρχές ο διευθύνων σύμβουλος του ASD Ντέιβιντ Σάλβο, υπερασπιζόμενος όμως τους σκοπούς της πλατφόρμας. Παράλληλα, παραδεχόταν τη χρηματοδότηση της Συμμαχίας κατά 100% από το GMF.
Εντούτοις, ήρθε η εφημερίδα «Washington Post» το 2023 να ανακοινώσει ότι επανεξετάζει άρθρα της που χρησιμοποιούσαν δεδομένα της πλατφόρμας. Ωστόσο χωρίς να καταλήξει ότι το Hamilton 68 ήταν άκυρο ή ότι η έρευνα για τις ρωσικές επιχειρήσεις άσκησης επιρροής στερούνταν βάσης.
«Αμερικανική νεοαποικία»
«Είναι λογική η δράση των ιδρυμάτων μέσα στο πλέγμα της αμερικανικής νεοαποικίας» λέει στο Documento o Σπύρος Μαρκέτος, επίκουρος καθηγητής στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.
Ως νεοαποικία ορίζει την Ελλάδα επειδή η χώρα δεν είναι ελεύθερη να λάβει τις πιο ουσιώδεις αποφάσεις, οι οποίες λαμβάνονται εκτός συνόρων. «Δυστυχώς δεν διεξάγεται δημόσια συζήτηση για την εξωτερική μας πολιτική» διευκρινίζει, «πράγμα περίεργο, δεδομένων των τεκτονικών αλλαγών που συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στο διεθνές σύστημα και της ιδιαίτερα επισφαλούς θέσης της Ελλάδας στο γεωγραφικό ενδιάμεσο δυο μεγάλων συρράξεων». Και προσθέτει: «Ωστόσο δεν είναι περίεργο αν σκεφτούμε με ρεαλιστικούς όρους τη θέση και την κατάσταση της χώρας. Θα ήταν η Ελλάδα κυρίαρχη χώρα αν χάραζε την πορεία της στο διεθνές περιβάλλον. Αλλά στερείται βασικά γνωρίσματα κυρίαρχης χώρας, καταρχάς δεν έχει οικονομική κυριαρχία από το 1898, πολιτική από το 1935, στρατιωτική από το 1952 λόγω του ΝΑΤΟ και νομισματική από το 2001 με την είσοδο στην ευρωζώνη».
Κατά τη συζήτησή μας διευκρινίζει ότι «η καταστροφική λήξη της τελευταίας δικτατορίας» έφερε «έμμεση εξάρτηση» από τις ΗΠΑ μέσω της ΕΕ, αλλά μετά το 2010 επιστρέψαμε στην άμεση εξάρτηση από την Ουάσινγκτον που είχε προηγηθεί από το 1947 ως το 1974. «Την τελευταία δεκαετία αναπτύσσεται κι ευθεία εξάρτηση από το Ισραήλ, το οποίο έχει κοινό πλέγμα εξουσίας με τις ΗΠΑ, μολονότι είναι χωριστό κράτος». Υπογραμμίζει ακόμη: «Οι ίδιες ομάδες που άρχουν στην αμερικανική ιμπεριαλιστική μητρόπολη άρχουν και στο Ισραήλ. Επιπλέον ελέγχουν την ολιγαρχική νεοαποικία της Ελλάδας κι ορίζουν τη μοίρα της, με τεράστιο ρίσκο πλέον καταστροφών χειρότερων εκείνης του 1974».
Και καταλήγει: «Η συρρίκνωση της πραγματικής οικονομίας μετά το 2000, μαζί με την αυταρχική κατάλυση του κράτους δικαίου και των δημοκρατικών ελευθεριών, θα γίνει αναντίστρεπτη αν δεν κινητοποιηθεί έγκαιρα ο ελληνικός λαός και δεν οργανωθεί ώστε να πάρει τις τύχες της χώρας στα χέρια του».
ΠΗΓΗ DOCUMENTO
