Κρις Χέτζες
Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης κατασκευάζουν τη συναίνεση στη γενοκτονία.
Κανονικοποιούν τη μακρά στρατιωτική κατοχή δεκαετιών και το απαρτχάιντ του Ισραήλ, εξαφανίζουν από το κάδρο τις κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, αναπαράγουν τον μύθο του Ισραήλ ως μόνιμου θύματος και συστηματικά υπονομεύουν, απαξιώνουν ή δαιμονοποιούν το έργο των Παλαιστινίων δημοσιογράφων στη Γάζα.
Τουλάχιστον 220 Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στα μέσα ενημέρωσης σκοτώθηκαν από το Ισραήλ μεταξύ της 7ης Οκτωβρίου 2023 και του Αυγούστου του 2025.
Την ίδια στιγμή, τα μεγάλα δυτικά μέσα αποδέχονται πειθήνια τη σκληρή ισραηλινή λογοκρισία, περιορίζονται σε χλιαρές επιστολές διαμαρτυρίας για την απαγόρευση εισόδου ξένων δημοσιογράφων στη Γάζα και αναπαράγουν ισραηλινά ψεύδη, από τις ιστορίες για αποκεφαλισμένα βρέφη μέχρι τους ισχυρισμούς περί μαζικών σεξουαλικών επιθέσεων εναντίον Ισραηλινών γυναικών στις 7 Οκτωβρίου.
Όταν γράφουν για τη Γάζα, τα ρήματα μπαίνουν στην παθητική φωνή. Το υποκείμενο εξαφανίζεται. Κανείς δεν ευθύνεται. Οι άνθρωποι απλώς «σκοτώνονται», τα κτίρια «καταστρέφονται», οι εκρήξεις «αφήνουν θύματα».
Η γενοκτονία παρουσιάζεται περίπου σαν φυσική καταστροφή, σαν σεισμός ή τσουνάμι. Εκφράσεις όπως «κύκλος βίας» και «συγκρούσεις» θολώνουν και παραποιούν την πραγματικότητα.
Ο Τζορτζ Όργουελ είχε προειδοποιήσει: Αν η σκέψη διαφθείρει τη γλώσσα, η γλώσσα μπορεί επίσης να διαφθείρει τη σκέψη.
Οι λέξεις που εξαφανίζονται
Όροι όπως «γενοκτονία», «θηριωδία», «εθνοκάθαρση» και «κατεχόμενα εδάφη» εξαφανίζονται ως διά μαγείας από τα δημοσιεύματα για τους Παλαιστινίους.
Αντίθετα, η παλαιστινιακή αντίσταση περιγράφεται συστηματικά ως «άγρια» και «βάρβαρη».
Στους New York Times, δημοσιογράφοι έχουν λάβει οδηγίες να αποφεύγουν λέξεις όπως «Παλαιστίνη», «γενοκτονία», «μακελειό», «προσφυγικός καταυλισμός», «σφαγή» και «μαζική δολοφονία» όταν αναφέρονται στους Παλαιστινίους.
Η γλώσσα μετατρέπεται σε εργαλείο συγκάλυψης.
Οι μαζικοί βομβαρδισμοί βαφτίζονται «χειρουργικά αεροπορικά πλήγματα».
Η χρήση της πείνας ως όπλου γίνεται «έλλειψη τροφίμων».
Η δολοφονία άοπλων πολιτών, ακόμη και παιδιών, γίνεται «σύγκρουση».
Οι οχυρωμένοι εποικισμοί στους λόφους μετατρέπονται σε «γειτονιές».
Η εξωδικαστική εκτέλεση ενός δημοσιογράφου ή ενός γιατρού αποδίδεται απλώς με τη λέξη «πέθανε».
Η ίδια η γενοκτονία ονομάζεται «πόλεμος Ισραήλ – Χαμάς» και δικαιολογείται ως «αυτοάμυνα», στο πλαίσιο της αδιάκοπης επανάληψης περί του «δικαιώματος του Ισραήλ να υπερασπιστεί τον εαυτό του».
Όταν σχολεία, νοσοκομεία, κλινικές, ασθενοφόρα, τζαμιά, εκκλησίες και άλλες πολιτικές υποδομές ισοπεδώνονται, παρουσιάζονται ως «κέντρα διοίκησης της Χαμάς» ή ως στόχοι επειδή η Χαμάς «χρησιμοποιεί αμάχους ως ανθρώπινες ασπίδες».
Το ίδιο το Ισραήλ χρησιμοποιεί επανειλημμένα Παλαιστινίους ως ανθρώπινες ασπίδες, δένοντας κρατούμενους και αναγκάζοντάς τους να μπαίνουν πρώτοι σε κτίρια και σήραγγες που μπορεί να είναι παγιδευμένα, πριν ακολουθήσουν οι Ισραηλινοί στρατιώτες.
«Όμηροι» οι Ισραηλινοί, «κρατούμενοι» οι Παλαιστίνιοι
Όταν Ισραηλινοί κρατούνται από τη Χαμάς, χαρακτηρίζονται «όμηροι», ακόμη και όταν υπηρετούν στον στρατό.
Όταν Παλαιστίνιοι – ανάμεσά τους παιδιά – κρατούνται χωρίς κατηγορίες ή δίκη και εξαφανίζονται σε ισραηλινά κέντρα κράτησης, όπου τα βασανιστήρια είναι ευρέως διαδεδομένα και συστηματικά, χαρακτηρίζονται «κρατούμενοι» ή «φυλακισμένοι».
Πυραυλικά πλήγματα σε νοσοκομεία ή καταυλισμούς σκηνών αποδίδονται αρχικά σε παλαιστινιακές ένοπλες οργανώσεις που υποτίθεται ότι εκτόξευσαν πυραύλους οι οποίοι ξέφυγαν από την πορεία τους.
Όταν το Ισραήλ τελικά παραδέχεται ότι πραγματοποίησε το χτύπημα – κάτι που συμβαίνει σπάνια – τότε πρόκειται για «τραγικό λάθος».
Οι πολιτικοί θεσμοί της Γάζας χαρακτηρίζονται «ελεγχόμενοι από τη Χαμάς», ώστε όλα όσα αναφέρουν να αντιμετωπίζονται εκ προοιμίου με δυσπιστία.
Οι New York Times συνοδεύουν συστηματικά τις ανακοινώσεις του υπουργείου Υγείας της Γάζας με τη διευκρίνιση ότι «δεν διακρίνει μεταξύ αμάχων και μαχητών», θολώνοντας έτσι την πραγματικότητα της σφαγής δεκάδων χιλιάδων αμάχων.
Το αποτέλεσμα είναι μερικές από τις πιο στρεβλές και δυσκίνητες διατυπώσεις στην ιστορία της δημοσιογραφίας.
Στις 5 Νοεμβρίου 2023, οι New York Times δημοσίευσαν τον τίτλο: Εκρήξεις που οι κάτοικοι της Γάζας λένε ότι ήταν αεροπορική επιδρομή αφήνουν πολλούς τραυματίες σε πυκνοκατοικημένη περιοχή.
Όταν σκοτώνονται δημοσιογράφοι, αναπαράγεται η ισραηλινή εκδοχή
Όταν οι δημοσιογράφοι του Middle East Eye Μοχάμεντ Σαλάμα και Αχμέντ Αμπού Αζίζ, ο φωτορεπόρτερ του Reuters Χουσάμ αλ Μάσρι και οι ελεύθεροι συνεργάτες Μοάζ Αμπού Τάχα και Μαριάμ Ντάγκα σκοτώθηκαν σε διπλό χτύπημα στο Ιατρικό Συγκρότημα Νάσερ, τα δυτικά πρακτορεία επέλεξαν να μεταφέρουν αυτούσιο τον ισραηλινό ισχυρισμό.
Το Associated Press έγραψε: «Ο ισραηλινός στρατός λέει ότι τα πλήγματα στο νοσοκομείο της Γάζας είχαν στόχο αυτό που χαρακτηρίζει κάμερα της Χαμάς».
Το CNN μετέδωσε: «Ο IDF ισχυρίζεται ότι το πλήγμα στο νοσοκομείο είχε στόχο κάμερα της Χαμάς».
Η κάμερα ανήκε στο Reuters, το οποίο δήλωσε ότι το Ισραήλ γνώριζε πολύ καλά πως το πρακτορείο πραγματοποιούσε λήψεις από το νοσοκομείο.
Όταν ο ανταποκριτής του Al Jazeera Άνας αλ Σαρίφ και τρεις ακόμη δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν στις 10 Αυγούστου μέσα στη δημοσιογραφική τους σκηνή, κοντά στο νοσοκομείο Αλ Σίφα, το Reuters τιτλοφόρησε την είδηση: «Το Ισραήλ σκοτώνει δημοσιογράφο του Al Jazeera που λέει ότι ήταν ηγέτης της Χαμάς».
Ο αλ Σαρίφ είχε συμμετάσχει σε δημοσιογραφική ομάδα του Reuters που τιμήθηκε με Πούλιτζερ το 2024.
Η γερμανική Bild ήταν ακόμη πιο ωμή: «Τρομοκράτης μεταμφιεσμένος σε δημοσιογράφο σκοτώθηκε στη Γάζα».
Η «εύθραυστη εκεχειρία»
Η Ασάλ Ραντ, στο βιβλίο της Don’t Say Palestine: How the Media Manufactured Consent for Genocide, περιγράφει πώς η δημοσιογραφική γλώσσα έφτασε στο σημείο να αλλοιώνει το ίδιο το νόημα των λέξεων.
Οι επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας από το Ισραήλ δεν περιγράφονταν ως παραβιάσεις. Οι επιθέσεις παρουσιάζονταν ως «δοκιμασίες» ή «προκλήσεις» για μια «εύθραυστη κατάπαυση του πυρός».
Παλαιστίνιοι εξακολουθούσαν να σκοτώνονται στη διάρκεια μιας υποτιθέμενης εκεχειρίας. Η ανθρωπιστική βοήθεια δεν έφτανε ούτε στα συμφωνημένα επίπεδα ούτε σε εκείνα που απαιτούνταν για την επιβίωση του πληθυσμού.
Κι όμως, η δυτική δημοσιογραφία συνέχιζε να μιλά για έναν πόλεμο με μια «εύθραυστη εκεχειρία».
Οι λέξεις έχουν σημασία επειδή δικαιολογούν πράξεις.
Αν δεν υπάρχει γενοκτονία, αλλά ένας πόλεμος αυτοάμυνας, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του Ισραήλ μπορούν να συνεχίσουν να παρέχουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια.
Αν ο πόλεμος «ξεκίνησε» στις 7 Οκτωβρίου, τότε η ισοπέδωση της Γάζας και η μαζική σφαγή μπορούν να παρουσιαστούν ως θλιβερή αλλά αναπόφευκτη συνέπεια της επίθεσης της Χαμάς.
Η γλώσσα της εξουσίας
Αυτή ακριβώς είναι η διαφθορά της γλώσσας για την οποία έγραφε ο Όργουελ.
Οι πολιτικές πράξεις που είναι πολύ ωμές και πολύ αποκρουστικές για να υπερασπιστούν ανοιχτά χρειάζονται ευφημισμούς, αοριστίες και διοικητικές διατυπώσεις.
Ανυπεράσπιστα χωριά βομβαρδίζονται, οι κάτοικοί τους εκδιώκονται, τα ζώα σκοτώνονται και τα σπίτια πυρπολούνται – αυτό ονομάζεται «ειρήνευση».
Εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν τη γη τους και παίρνουν τον δρόμο με όσα μπορούν να κουβαλήσουν – αυτό ονομάζεται «μεταφορά πληθυσμού» ή «διόρθωση συνόρων».
Άνθρωποι φυλακίζονται επί χρόνια χωρίς δίκη ή εκτελούνται – αυτό βαφτίζεται «εξάλειψη αναξιόπιστων στοιχείων».
Η ίδια διαδικασία βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία σήμερα στη Γάζα.
12.000 άρθρα και 5.000 τηλεοπτικά ρεπορτάζ
Ο Άνταμ Τζόνσον, στο βιβλίο του How to Sell a Genocide: The Media’s Complicity in the Destruction of Gaza, ανέλυσε περισσότερα από 12.000 άρθρα των New York Times, της Washington Post, του CNN, του Politico, του Axios, της USA Today και του Associated Press, καθώς και περίπου 5.000 τηλεοπτικά αποσπάσματα από CNN και MSNBC.
Η έρευνά του αποτελεί συντριπτικό κατηγορητήριο για τον ρόλο των λεγόμενων φιλελεύθερων μέσων στην αιτιολόγηση της γενοκτονίας.
Το CNN και οι New York Times είχαν δώσει οδηγίες στους συντάκτες και στους δημοσιογράφους τους ότι ένα πλήγμα δεν μπορούσε να αποδοθεί στο Ισραήλ χωρίς προηγούμενη επιβεβαίωση από τον ισραηλινό στρατό και χωρίς γεωγραφικές συντεταγμένες.
Πηγή από το CNN περιέγραψε την κατάσταση ως εξής: είτε στο γραφείο είτε στο πεδίο, οι δημοσιογράφοι δεν μπορούσαν να αποδώσουν κάτι στο Ισραήλ χωρίς να περάσουν έναν σχεδόν αδύνατο πήχη.
Έπρεπε πρώτα να το αποκαλέσουν «έκρηξη», να εντοπίσουν γεωγραφικά το σημείο, να στείλουν τις συντεταγμένες στους Ισραηλινούς και να ζητήσουν σχόλιο.
Οι δημοσιογράφοι του CNN που καλύπτουν Ισραήλ και Παλαιστίνη οφείλουν επίσης να στέλνουν το υλικό τους προς έλεγχο στο γραφείο του δικτύου στην Ιερουσαλήμ πριν μεταδοθεί.
Και το συγκεκριμένο γραφείο, όπως όλα τα δημοσιογραφικά γραφεία στο Ισραήλ, υπόκειται στους περιορισμούς της ισραηλινής στρατιωτικής λογοκρισίας.
«Καταδικάζετε τη Χαμάς;»
Οι ελάχιστοι Παλαιστίνιοι που εμφανίζονται στο CNN και στα υπόλοιπα μεγάλα μέσα καλούνται συστηματικά – συχνά πριν προλάβουν καν να αναπτύξουν τη θέση τους – να απαντήσουν εάν «καταδικάζουν τη Χαμάς».
Όσοι εκφράζουν ακόμη και ήπια κριτική προς το Ισραήλ ερωτώνται εάν το Ισραήλ «έχει δικαίωμα να υπάρχει».
Κανείς δεν ερωτάται αν καταδικάζει τον σιωνισμό, το απαρτχάιντ, την εθνοκάθαρση, τη γενοκτονία ή τον εκατονταετή πόλεμο του Ισραήλ εναντίον της Παλαιστίνης.
Κανείς δεν ρωτά αν οι Παλαιστίνιοι έχουν δικαίωμα να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, ακόμη και ένοπλα.
Οι εξημερωμένοι δημοσιογράφοι και τα μεγάλα μέσα είναι, όπως είχε γράψει ο Ρόμπερτ Φισκ, «αιχμάλωτοι της γλώσσας της εξουσίας».
Αναπαράγουν πιστά το επίσημο λεξιλόγιο. Και έτσι δεν λειτουργούν απλώς ως προπαγανδιστές, αλλά ως συνεργοί.
Οι φοιτητές μετατρέπονται σε «αντισημίτες»
Όσοι διαδηλώνουν κατά της γενοκτονίας, μεταξύ των οποίων και χιλιάδες φοιτητές στα αμερικανικά πανεπιστήμια – πολλοί από αυτούς Εβραίοι – παρουσιάζονται ως «υποστηρικτές της Χαμάς» και «αντισημίτες».
Τα μέσα αναζητούν φιλοϊσραηλινούς φοιτητές, συχνά στους χώρους των πανεπιστημιακών οργανώσεων Hillel, οι οποίοι δηλώνουν ότι «φοβούνται για την ασφάλειά τους» εξαιτίας των διαδηλώσεων.
Πολύ μικρότερη προσοχή δίνεται στην άνοδο της αντιμουσουλμανικής προκατάληψης ή στην καταστολή που αντιμετώπισαν οι φοιτητές – αστυνομική βία, περίπου 3.000 συλλήψεις και κρατήσεις, αναστολές φοίτησης, πειθαρχικές ποινές, αποβολές, παρακράτηση πτυχίων και απολύσεις πανεπιστημιακών που τους υποστήριξαν.
Ακόμη και συνθήματα παλαιστινιακής απελευθέρωσης, όπως το «Από τον ποταμό ως τη θάλασσα, η Παλαιστίνη θα είναι ελεύθερη», καθώς και η παλαιστινιακή σημαία, έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με ποινικοποίηση.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο – οι εβραϊκές ζωές έχουν αξία. Οι παλαιστινιακές όχι.
Όταν ο ΟΗΕ και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων παύουν ξαφνικά να είναι αξιόπιστοι
Ο ιστορικός Ρασίντ Χαλίντι σημειώνει ότι, υπό κανονικές συνθήκες, οι εκθέσεις του ΟΗΕ, σοβαρών οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιατρικών περιοδικών και επαγγελματιών υγείας αντιμετωπίζονται από τα μεγάλα μέσα με σεβασμό και έχουν σημαντική θέση στην κάλυψη.
Όχι όμως σε αυτόν τον πόλεμο.
Όταν οι συγκεκριμένοι οργανισμοί ή επαγγελματίες καταγγέλλουν όσα συμβαίνουν στη Γάζα, οι δηλώσεις τους τοποθετούνται δίπλα στις δυσφημιστικές επιθέσεις που παράγει ο ισραηλινός μηχανισμός προπαγάνδας.
Το βασικό όπλο είναι διπλό: όποιος επικρίνει το Ισραήλ παρουσιάζεται είτε ως υποστηρικτής της Χαμάς και της τρομοκρατίας είτε ως αντισημίτης.
Από τα παραδοσιακά μέσα στη λογοκρισία των πλατφορμών
Η μαζική φυγή αναγνωστών και τηλεθεατών από τα παραδοσιακά μέσα προς τα social media είναι μια από τις πιο ηχηρές αποδείξεις της χρεοκοπίας της συμβατικής δημοσιογραφίας.
Οι πολίτες στράφηκαν σε πλατφόρμες όπου μπορούσαν να δουν εικόνες, βίντεο και μαρτυρίες που δεν είχαν περάσει από τα φίλτρα της αμερικανικής κυβέρνησης, του φιλοϊσραηλινού λόμπι ή των μεγάλων εταιρικών οργανισμών.
Η απάντηση ήταν αυτό που μπορεί να ονομαστεί platformicide: αλγοριθμική υποβάθμιση περιεχομένου, shadow banning, περιορισμός των δυνατοτήτων ζωντανής μετάδοσης και κλείσιμο λογαριασμών από εταιρείες όπως το Facebook, το Instagram, το X, το YouTube και το TikTok.
Το αποτέλεσμα είναι η δραστική μείωση της απήχησης της δημοσιογραφικής κάλυψης για την Παλαιστίνη.
Αυτή η λογοκρισία αποτελεί μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας να κρυφτεί από το κοινό η φρίκη της γενοκτονίας.
Η ιστορία δεν ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου
Με τη συνεχή αναφορά στις 7 Οκτωβρίου, τα δυτικά μέσα απογυμνώνουν τη γενοκτονία από το ιστορικό της πλαίσιο.
Αγνοούν τον 19ετή αποκλεισμό της Γάζας. Παρουσιάζουν την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου ως «απρόκλητη».
Εξαφανίζουν από τη συλλογική μνήμη τις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα τον χειμώνα του 2008-2009, το 2012, το 2014, καθώς και τις δολοφονίες άοπλων Παλαιστινίων κατά τη Μεγάλη Πορεία της Επιστροφής το 2018 και το 2019.
Σπάνια γίνεται αναφορά και στη Νάκμπα του 1948, όταν οι σιωνιστικές δυνάμεις κατέλαβαν περισσότερο από το 78% της ιστορικής Παλαιστίνης, εκδίωξαν βίαια περίπου 750.000 Παλαιστινίους, κατέστρεψαν περισσότερα από 530 παλαιστινιακά χωριά και σκότωσαν περίπου 15.000 ανθρώπους.
Το 70% όσων εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους κατέληξε στη Γάζα.
Το σιωνιστικό σχέδιο βασίζεται στην ιστορική αμνησία.
Η Ρόμπιν Άντερσον γράφει στο βιβλίο της The Complicit Lens: US Media Coverage of Israel’s Genocide in Gaza ότι από τη στιγμή που η Χαμάς καθιερώθηκε στη δημόσια συνείδηση ως μια βάρβαρη τρομοκρατική οργάνωση, δεν χρειαζόταν πλέον καμία περαιτέρω εξήγηση.
Τα μέσα μπορούσαν απλώς να αποφεύγουν την ιστορία της ισραηλινής βίας και, μαζί της, τις πραγματικές συνθήκες της καθημερινής ζωής των Παλαιστινίων.
Η «εκεχειρία» ως άλλοθι για να ξεχαστεί η Γάζα
Η μυθοπλασία ότι στη Γάζα επικρατεί σήμερα εκεχειρία έχει γίνει το άλλοθι με το οποίο τα δυτικά μέσα γυρίζουν την πλάτη στην περιοχή.
Από τότε που υποτίθεται ότι τέθηκε σε ισχύ, το Ισραήλ έχει σκοτώσει τουλάχιστον 1.286 Παλαιστινίους και έχει τραυματίσει 4.257.
Η άρνηση της γενοκτονίας χαρακτηρίζει την κάλυψη από την πρώτη ημέρα.
Κρύβει όχι μόνο τα εγκλήματα του Ισραήλ, αλλά και τη διακηρυγμένη πρόθεσή του να εκδιώξει τους Παλαιστινίους από τη Γάζα.
Ακυρώνει στην πράξη το διεθνές δίκαιο και γελοιοποιεί την ίδια τη δημοσιογραφία.
Όταν έρθει η τελευταία πράξη της εθνοκάθαρσης, τα δυτικά μέσα θα συνεχίσουν να μας βομβαρδίζουν με ισραηλινή προπαγάνδα, ευφημισμούς και κλισέ.
Θα δικαιολογούν τη γενοκτονία μέχρι το τέλος.
ΠΗΓΗ TVXS
