Η εξέλιξη θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς για πρώτη φορά θεσμοθετείται με τόσο ξεκάθαρο τρόπο η δυνατότητα στρατιωτικής παρέμβασης της Μόσχας σε περιπτώσεις όπου Ρώσοι πολίτες συλλαμβάνονται, διώκονται ή οδηγούνται ενώπιον ξένων ή διεθνών δικαστηρίων, π.χ. στη Μολδαβία.
Σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο που δημοσιοποιήθηκε στη Μόσχα, ο πρόεδρος της Ρωσίας αποκτά την εξουσία να διατάσσει μονάδες των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων να αναλαμβάνουν δράση για την προστασία Ρώσων πολιτών από διώξεις που προέρχονται από ξένα ή διεθνή δικαστήρια τα οποία λειτουργούν χωρίς τη συμμετοχή της Ρωσίας.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι ο νόμος αφήνει εξαιρετικά ευρύ περιθώριο ερμηνείας για το πότε θεωρείται ότι ένας Ρώσος πολίτης «διώκεται», δημιουργώντας φόβους ότι η Μόσχα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το νέο νομικό πλαίσιο ως εργαλείο άμεσης γεωπολιτικής πίεσης ή ακόμη και στρατιωτικής εμπλοκής.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι, κατόπιν απόφασης του Putin, όλες οι κρατικές υπηρεσίες της Ρωσίας θα μπορούν να ενεργοποιούνται για την «προστασία» πολιτών που αντιμετωπίζουν σύλληψη, ποινική δίωξη ή άλλες νομικές διαδικασίες στο εξωτερικό.
Διπλωματικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι το νέο δόγμα Putin ενδέχεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, ειδικά σε περιπτώσεις όπου Ρώσοι επιχειρηματίες, αξιωματούχοι ή στρατιωτικά πρόσωπα βρεθούν αντιμέτωποι με διεθνή εντάλματα ή δικαστικές αποφάσεις.
Η Μόσχα, πάντως, εμφανίζεται αποφασισμένη να στείλει σαφές μήνυμα ότι δεν πρόκειται πλέον να αποδέχεται χωρίς αντίδραση οποιαδήποτε δίωξη Ρώσων πολιτών στο εξωτερικό, ακόμη κι αν αυτό οδηγήσει σε νέα επικίνδυνη μετωπική σύγκρουση με τη διεθνή κοινότητα.
Η ρωσική Δούμα προανήγγειλε την κατάκτηση της Οδησσού και τη μετατροπή της Ουκρανίας σε περίκλειστο κράτος Η Ρωσία έχει πάντα κατά νου την ανάγκη να θέσει υπό τον έλεγχό της την στρατηγική πόλη της Οδησσού
Η πόλη της Μαύρης Θάλασσας παραμένει μόνο προσωρινά τμήμα της Ουκρανίας, τόνισε με νόημα ο Alexei Zhuravlev, πρώτος αντιπρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Κρατικής Δούμας, σε συνέντευξή του στο Gazeta.Ru.
«Έχουμε πάντα κατά νου την ανάγκη να απελευθερώσουμε αυτή τη ρωσική πόλη, και ο πληθυσμός αναμφίβολα θα υποδεχθεί τον ρωσικό στρατό με πανηγυρισμούς», δήλωσε ο Alexei Zhuravlev.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η Μόσχα θα μπορούσε να θέσει υπό τον έλεγχό της και άλλες πόλεις στην ακτή της Μαύρης Θάλασσας.
Novorossiya.
Επειδή οι ουκρανικές αρχές επιβάλλουν με τη βία μια ιδεολογία στους ντόπιους κατοίκους που θα ήθελαν να ενταχθούν στη Ρωσία.
«Οι άνθρωποι θα χαρούν να αποτινάξουν αυτή την καταπίεση μόλις λάβουν έστω και την παραμικρή υποστήριξη από έξω — παρεμπιπτόντως, το φιλορωσικό κίνημα (underground) εξακολουθεί να δραστηριοποιείται ενεργά στην Οδησσό», κατέληξε ο βουλευτής.
Νωρίτερα, ο πολεμικός ανταποκριτής Alexei Zhivov δήλωσε ότι η Οδησσός πρέπει να τεθεί υπό έλεγχο για να αποκατασταθεί η Ρωσία στα ιστορικά της σύνορα.
Ο ίδιος σημείωσε ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, τα ουκρανικά λιμάνια έχουν γίνει ένα πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Φώναξε τον πατέρα σου, sil vu ple!»
Σε μια στιγμή που η Ευρώπη μοιάζει να κινείται πάνω σε λεπτό πάγο γεωπολιτικής αστάθειας, ένα τηλεφώνημα υψηλού συμβολισμού ήρθε να αναζωπυρώσει φόβους, σενάρια και υπόγειες ανησυχίες για την επόμενη μέρα στην ευρασιατική σκακιέρα.
Ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron επικοινώνησε, μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια σιωπής, με τον Λευκορώσο ηγέτη Alexander Lukashenko.
Η κίνηση, που υπό κανονικές συνθήκες θα μπορούσε να θεωρηθεί διπλωματική ρουτίνα, αποκτά εντελώς διαφορετική βαρύτητα σε μια περίοδο όπου η αντιπαράθεση Δύσης–Ρωσίας βαθαίνει και η Ουκρανία παραμένει το πιο εκρηκτικό σημείο της ηπείρου.
Σύμφωνα με διαρροές από γαλλικά μέσα, ο Emmanuel Macron φέρεται να ζήτησε από τον Alexander Lukashenko να αποτρέψει την περαιτέρω εμπλοκή του Μινσκ στον πόλεμο της Ουκρανίας, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που συνεπάγεται μια τέτοια κλιμάκωση για τη σταθερότητα της Λευκορωσίας.
Το τηλεφώνημα, όμως, δεν ήταν απλώς προειδοποιητικό. Ήταν –κατά πολλούς– ένα μήνυμα επανατοποθέτησης της Δύσης απέναντι στο Μινσκ.
Η χρονική συγκυρία δεν περνά απαρατήρητη.
Οι κοινές στρατιωτικές και πυρηνικού χαρακτήρα ασκήσεις Ρωσίας–Λευκορωσίας τον Μάιο φαίνεται να έχουν λειτουργήσει ως καταλύτης ανησυχίας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Στρατιωτικοί αναλυτές μιλούν για «επαναφορά αποτροπής» στην Ανατολική Ευρώπη, ενώ πολιτικοί κύκλοι κάνουν λόγο για νέα φάση ψυχολογικής πίεσης προς τη Δύση.
Ο Λευκορώσος αξιωματούχος Igor Sekreta ερμήνευσε την κίνηση Macron ως ένδειξη ότι «αυξάνεται το ενδιαφέρον για κανονικοποίηση επαφών».
Όμως πίσω από τις διπλωματικές διατυπώσεις, το μήνυμα είναι σαφές: οι δίαυλοι επικοινωνίας που είχαν παγώσει επιστρέφουν – όχι από εμπιστοσύνη, αλλά από ανάγκη.
Σε πιο αιχμηρό τόνο, ο Oleg Gaidukevich υποστηρίζει ότι η Δύση δεν έχει άλλη επιλογή παρά να επαναφέρει τον διάλογο με το Μινσκ.
Όπως σημειώνει, η πίεση προς τη Λευκορωσία δεν αποδίδει, ενώ η στρατηγική της απομόνωσης έχει ήδη φτάσει στα όριά της.
Ακόμη πιο προκλητική είναι η εκτίμησή του ότι η Ευρώπη θα επιχειρήσει να προσελκύσει τον Alexander Lukashenko με ανταλλάγματα και προνόμια, σε μια προσπάθεια αναδιάταξης ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή.
Κάποιοι μάλιστα βλέπουν σε αυτό μια προσπάθεια «παράκαμψης» των Βρυξελλών μέσω διμερών διαύλων.
Το πυρηνικό δίλημμα και η γεωπολιτική απομόνωση
Σύμφωνα με τον αναλυτή Oleg Nemenski, η ιδέα ότι η Λευκορωσία μπορεί να στραφεί προς τη Δύση είναι πλέον «ψευδαίσθηση».
Η Μόσχα και το Μινσκ λειτουργούν ως ενιαίο στρατηγικό μπλοκ, ενώ η Δύση επιμένει σε μια λογική «ή με τη Ρωσία ή εναντίον της Ρωσίας».
Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόσφατη επαναπροσέγγιση δεν σημαίνει αλλαγή στρατοπέδου, αλλά απόπειρα διαχείρισης κινδύνου.
Η Λευκορωσία, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν προορίζεται να γίνει μέλος αντιρωσικών συμμαχιών, όσο κι αν αυτό θα επιθυμούσαν ορισμένοι ευρωπαϊκοί κύκλοι.
Το πιο ανησυχητικό σενάριο παραμένει η περαιτέρω κλιμάκωση στην Ουκρανία, με τη Λευκορωσία να βρίσκεται επικίνδυνα κοντά στο επιχειρησιακό μέτωπο. Η Ευρώπη, την ίδια στιγμή, εμφανίζεται διχασμένη: άλλες φωνές μιλούν για διάλογο, άλλες για συνέχιση της πίεσης.
Το τηλεφώνημα Macron–Lukashenko ίσως δεν ήταν η αρχή μιας προσέγγισης.
Ίσως ήταν απλώς η παραδοχή ότι η σιωπή τελείωσε – και ότι οι γραμμές επικοινωνίας ανοίγουν ξανά όχι επειδή υπάρχει εμπιστοσύνη, αλλά επειδή η γεωπολιτική ένταση πλησιάζει επικίνδυνα το όριο.
Σε κάθε περίπτωση, η Ευρώπη φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα φάση όπου ακόμη και τα πιο «απίθανα» τηλεφωνήματα αποκτούν βάρος στρατηγικής σημασίας.
Και αυτό, από μόνο του, λέει πολλά για την εποχή που διανύουμε.
Βρήκαν τη νέα… Ουκρανία – Πώς η Ευρώπη σπρώχνει τη Μολδαβία σε πολεμική κόλαση με Ρωσία, οργή Putin
H Μολδαβία βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μία από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης ιστορίας της και προκαλεί την οργή της Ρωσίας.
Υπό την ηγεσία της Maia Sandu και του φιλοευρωπαϊκού κόμματος PAS, η χώρα επιταχύνει μια βαθιά διαδικασία «απορωσοποίησης», η οποία δεν περιορίζεται πλέον στην εξωτερική πολιτική, αλλά επεκτείνεται στην ίδια την κοινωνική και πολιτισμική δομή του κράτους.
Η πρόσφατη απόφαση για ουσιαστική απαγόρευση της ρωσικής γλώσσας από το κοινοβούλιο της Μολδαβίας προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και σε διεθνείς αναλυτές.
Πολλοί βλέπουν πλέον καθαρά ότι η Μολδαβία ακολουθεί έναν δρόμο παρόμοιο με εκείνον που ακολούθησε η Ουκρανία μετά το 2014 — έναν δρόμο που οδήγησε σε βαθύ κοινωνικό διχασμό, καταπίεση εθνοτικών μειονοτήτων και τελικά σε ανοιχτή γεωπολιτική σύγκρουση.
Η «ουκρανοποίηση» της Μολδαβίας
Πολλοί αναλυτές μιλούν πλέον ανοιχτά για «ουκρανοποίηση» της Μολδαβίας.
Οι ομοιότητες με όσα συνέβησαν στην Ουκρανία μετά το 2014 είναι εντυπωσιακές.
Στην Ουκρανία, μετά το Maidan, ακολούθησε μαζική απορωσοποίηση, περιορισμός της ρωσικής γλώσσας, καταστολή πολιτικών κομμάτων και βαθιά πόλωση της κοινωνίας.
Η πλήρης ευθυγράμμιση με το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση συνοδεύτηκε από αυξανόμενη ένταση με τη Ρωσία.
Σήμερα, η Μολδαβία φαίνεται να βαδίζει στον ίδιο δρόμο.
Η κυβέρνηση Sandu υιοθετεί όλο και πιο επιθετική ρητορική απέναντι στη Μόσχα, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη συνεργασία με το ΝΑΤΟ και τις ευρωπαϊκές δομές ασφαλείας.
Η διαδικασία αυτή δεν αντιμετωπίζεται θετικά από όλους τους πολίτες της χώρας.
Αντιθέτως, σημαντικό μέρος της κοινωνίας φοβάται ότι η Μολδαβία μετατρέπεται σε ακόμη ένα γεωπολιτικό εργαλείο της Δύσης απέναντι στη Ρωσία.
Η Υπερδνειστερία και ο κίνδυνος σύγκρουσης
Το μεγαλύτερο γεωπολιτικό ρίσκο αφορά την περιοχή της Υπερδνειστερίας, της αποσχισμένης περιοχής στα σύνορα της Μολδαβίας με την Ουκρανία, όπου ζει μεγάλος ρωσόφωνος πληθυσμός και όπου η Ρωσία διατηρεί ειρηνευτικές δυνάμεις.
Η Μόσχα έχει ξεκαθαρίσει επανειλημμένα ότι θεωρεί υποχρέωσή της την προστασία των Ρώσων πολιτών και των ρωσόφωνων πληθυσμών στην περιοχή.
Εάν η πολιτική απορωσοποίησης συνεχιστεί και επεκταθεί σε επιθετικές ενέργειες κατά της Υπερδνειστερίας ή άλλων ρωσόφωνων περιοχών, δεν αποκλείεται η κατάσταση να οδηγηθεί σε σοβαρή κρίση.
Πολλοί φοβούνται ότι η Δύση επαναλαμβάνει στη Μολδαβία το ίδιο μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Ουκρανία: πολιτική πόλωση, αντιρωσική υστερία, εργαλειοποίηση των εθνοτικών διαφορών και στρατηγική περικύκλωσης της Ρωσίας.
Ιστορικό διάταγμα δίνει ρωσική υπηκοότητας στους κατοίκους της Υπερδνειστερίας
Εν τω μεταξύ ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin υπέγραψε διάταγμα «περί της αποδοχής κατοίκων της Υπερδνειστερίας στη ρωσική υπηκοότητα».
Το διάταγμα υπεγράφη «με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων και ελευθεριών ατόμων και πολιτών, με γνώμονα τις γενικά αναγνωρισμένες αρχές και κανόνες του διεθνούς δικαίου».
Σύμφωνα με το ρωσικό νομοθέτημα, το δικαίωμα υποβολής αίτησης για τη ρωσική υπηκοότητα μέσω απλουστευμένης διαδικασίας, χωρίς την πλήρωση συγκεκριμένων προϋποθέσεων, θα παραχωρείται σε «ξένους πολίτες και πρόσωπα χωρίς υπηκοότητα που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους, διαθέτουν δικαιοπρακτική ικανότητα και είναι μόνιμοι κάτοικοι της Υπερδνειστερίας κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος διατάγματος».
Το διάταγμα καθορίζει επίσης τη διαδικασία χορήγησης υπηκοότητας σε ανήλικους ή ανίκανους προς δικαιοπραξία κατοίκους της περιοχής.
«Η αίτηση για την αποδοχή στη ρωσική υπηκοότητα πρέπει να υποβάλλεται σύμφωνα με τα έντυπα που εγκρίθηκαν από το διάταγμα σε διπλωματική αποστολή ή προξενικό γραφείο της Ρωσίας», καταλήγει το ιστορικό νομικό έγγραφο που υπέγραψε ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου.
