H πλήρης «εξομάλυνση» των εξαγωγών του Κόλπου στα προπολεμικά επίπεδα θα απαιτούσε αύξηση περίπου 13 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως στις ροές μέσω του Hormuz από τα τρέχοντα επίπεδα.
Οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Hormuz ενδέχεται να ανακάμψουν μόνο στο 70% των προπολεμικών επιπέδων τους, σύμφωνα με την Goldman Sachs, καθώς οι χώρες του Κόλπου επιταχύνουν τη στροφή τους προς εναλλακτικές διαδρομές και υποδομές παράκαμψης του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος.
Το «νέο 100%» και η εκτίμηση της Goldman Sachs
Σε σημείωμά τους της 17ης Ιουνίου με τίτλο «Το 70% των προπολεμικών ροών του Hormuz ίσως γίνει το νέο 100%», αναλυτές της Goldman Sachs, μεταξύ των οποίων η Julia Zestkova Grigsby, εκτιμούν ότι η πλήρης «εξομάλυνση» των εξαγωγών του Κόλπου στα προπολεμικά επίπεδα θα απαιτούσε αύξηση περίπου 13 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως στις ροές μέσω του Hormuz από τα τρέχοντα επίπεδα.
Η ίδια ανάλυση προβλέπει ότι η αύξηση των αποστολών μπορεί να ολοκληρωθεί έως το τέλος του επόμενου μήνα, ενώ η συνολική παραγωγή του Κόλπου πιθανόν θα έχει ανακάμψει μέχρι τον Οκτώβριο, σύμφωνα με το Bloomberg.
Τα προπολεμικά επίπεδα και η στρατηγική σημασία
Πριν από τη σύγκρουση, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου παρακολουθεί πλέον στενά τις εξελίξεις στο πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές, ιδιαίτερα μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου και το σταδιακό άνοιγμα της ναυσιπλοΐας.
Από τον αποκλεισμό στις «παράλληλες αρτηρίες»
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι ροές μέσω του Hormuz σχεδόν μηδενίστηκαν, καθώς η ένταση και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα οδήγησαν σε έναν de facto διπλό αποκλεισμό που επηρέασε σοβαρά τη διακίνηση πετρελαίου.
Οι τιμές αρχικά εκτοξεύθηκαν, πριν υποχωρήσουν στη συνέχεια.
Την ίδια περίοδο, οι παραγωγοί του Κόλπου ενίσχυσαν τη χρήση εναλλακτικών διαδρομών για να διατηρήσουν τις εξαγωγές τους.
Η Saudi Aramco αύξησε τη χρήση αγωγού που διασχίζει τη χώρα και καταλήγει στην Ερυθρά Θάλασσα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αξιοποίησαν τον αγωγό προς το λιμάνι Fujairah, εκτός Hormuz, ενώ το Ιράκ διοχέτευσε εξαγωγές προς το τουρκικό λιμάνι Ceyhan.
Οι σημερινές ροές και οι «σκιώδεις» διελεύσεις
Σύμφωνα με την Goldman Sachs, οι ορατές ροές μέσω του Hormuz ανέρχονται σήμερα σε περίπου 1,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ επιπλέον 1,6 εκατομμύρια βαρέλια από τον Κόλπο του Ομάν ενδέχεται να εμπίπτουν σε λεγόμενες «σκοτεινές διελεύσεις» (dark crossings), όπου η παρακολούθηση είναι περιορισμένη.
Παράλληλα, περίπου 7,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως κατευθύνονται μέσω των εναλλακτικών εξαγωγικών κόμβων της Ερυθράς Θάλασσας και του Ινδικού Ωκεανού, όπως τα Yanbu, Fujairah και Ceyhan, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση.
Η ναυτιλία δεν αποτελεί πλέον περιοριστικό παράγοντα
Η διαθέσιμη χωρητικότητα πλοίων δεν θεωρείται εμπόδιο για την ανάκαμψη των ροών. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι υπάρχουν περίπου 860 εκατομμύρια βαρέλια διαθέσιμης μεταφορικής ικανότητας σε άδεια δεξαμενόπλοια, είτε εντός του στενού είτε σε απόσταση έως πέντε ημερών πλεύσης.
Ωστόσο, παραμένει αβεβαιότητα, καθώς ορισμένοι πλοιοκτήτες συνεχίζουν να αποφεύγουν τη διέλευση από την περιοχή λόγω κινδύνου.
Η στρατηγική αποδέσμευση των ΗΑΕ
Τον τρέχοντα μήνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν σχέδιο σταδιακής απεξάρτησης από το Hormuz, μέσω της επέκτασης των ανατολικών λιμανιών Dibba, Fujairah και Khor Fakkan, καθώς και της κατασκευής νέων εγκαταστάσεων στον Κόλπο του Ομάν.
Ο υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου των ΗΑΕ, Thani Al Zeyoudi, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Προχωρούμε προς το να μηδενίσουμε την εξάρτησή μας από το Ορμούζ, ανεξάρτητα από το αν είναι ανοιχτό ή όχι. Θα ανοίξει και ελπίζουμε σύντομα, αλλά δεν θα σταματήσουμε το νέο σχέδιο».