Πώς η ανώτατη εκτελεστική εξουσία των ΗΠΑ μετατράπηκε σε μηχανισμό επίλυσης προσωπικών εμμονών.
Βασιλική Πουρλιώτη
Τι κοινό μπορεί να έχει η πίεση του νερού στο μπάνιο με τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις και τα σχολικά βιβλία γεωγραφίας;
Στον Λευκό Οίκο του 2026, όλα τα παραπάνω ρυθμίζονται με την ίδια ακριβώς υπογραφή.
Την Πέμπτη 27 Αυγούστου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε το διάταγμα μετονομασίας της λίμνης Οντάριο σε «Λίμνη Αμερικής», λίγες μέρες μετά την επιβολή δασμών 50% σε καναδικά προϊόντα.
Η δικαιολογία περιελάμβανε τον χαρακτηρισμό των Καναδών αξιωματούχων ως «απαίσιων ανθρώπων». Ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ και ο πρωθυπουργός της επαρχίας Οντάριο, Νταγκ Φορντ, υπενθύμισαν πως η ιστορική ονομασία διατηρείται ακέραιη για τον υπόλοιπο πλανήτη.
Η παρεμβατικότητα στην ονοματολογία είχε φανεί από την ημέρα της ορκωμοσίας, στις 20 Ιανουαρίου 2025, όταν το διάταγμα 14172 βάφτισε τον Κόλπο του Μεξικού «Κόλπο της Αμερικής». Όταν το πρακτορείο ειδήσεων Associated Press αρνήθηκε να υιοθετήσει τη νέα ονομασία στους συντακτικούς του κανόνες, η αμερικανική κυβέρνηση απέκλεισε τους δημοσιογράφους του από το Οβάλ Γραφείο και το προεδρικό αεροσκάφος.
Το πρακτορείο προσέφυγε στα δικαστήρια, κέρδισε σε πρώτο βαθμό, το εφετείο όμως έκρινε ότι στο Οβάλ Γραφείο και στο προεδρικό αεροσκάφος η Πρώτη Τροπολογία δεν εφαρμόζεται.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, ακολούθησε η μετονομασία του υπουργείου Άμυνας σε υπουργείο Πολέμου. Μέχρι σήμερα έχουν δαπανηθεί περίπου 50 εκατομμύρια δολάρια για αλλαγές σε πινακίδες και ιστοσελίδες, με το αμερικανικό Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) να εκτιμά τον Ιανουάριο του 2026 πως το τελικό κόστος ίσως αγγίξει τα 125 εκατομμύρια. Μια κίνηση ενδεικτική των προθέσεων της διοίκησης, η οποία συνήθως υπερηφανεύεται πως τερμάτισε πολεμικές συγκρούσεις, την ώρα που το ιστορικό της δείχνει πως έχει ξεκινήσει ή απειλήσει με άλλες τόσες.
Πέρα από τα τοπωνύμια και τα υπουργεία, η ομοσπονδιακή μηχανή ανέλαβε να ρυθμίσει και τη ρουτίνα των καταναλωτών. Στις 10 Φεβρουαρίου 2025, το διάταγμα 14208 απαγόρευσε στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να προμηθεύονται χάρτινα καλαμάκια και έδωσε 45 ημέρες για την εκπόνηση εθνικού σχεδίου κατάργησής τους, κρίνοντας πως κοστίζουν περισσότερο από τα πλαστικά και περιέχουν χημικά.
Και ο κατάλογος συνεχίζει
Διάταγμα 14264, «Διατήρηση αποδεκτής πίεσης νερού στις ντουζιέρες», 9 Απριλίου 2025. Ένας νόμος του 1992 ορίζει πόσο νερό επιτρέπεται να βγάζει μια ντουζιέρα: 2,5 γαλόνια το λεπτό. Επειδή κάποιοι κατασκευαστές παρέκαμπταν το όριο βάζοντας πολλά ακροφύσια στο ίδιο εξάρτημα, υπήρχε κανονισμός που εξηγούσε αναλυτικά τι μετράει ως ντουζιέρα. Ο Τραμπ κατάργησε αυτόν τον ορισμό, με το επιχείρημα ότι το λεξικό της Οξφόρδης λύνει το ζήτημα σε μία πρόταση, ενώ το αμερικανικό δημόσιο χρειάστηκε 13.000 λέξεις. Το υπουργείο Ενέργειας συμμορφώθηκε σε 6 ημέρες. Το όριο του 1992 παρέμεινε, καθώς ένα διάταγμα αδυνατεί να αλλάξει νόμο.
Διάταγμα 14189, «Εορτάζοντας τα 250ά γενέθλια της Αμερικής», 29 Ιανουαρίου 2025. Προβλέπει κήπο με 250 αγάλματα Αμερικανών ηρώων, από τον Κόμπι Μπράιαντ ως τον Έλβις Πρίσλεϊ, με 200.000 δολάρια ανά έργο και εγκαίνια στις 4 Ιουλίου 2026. Τον περασμένο Απρίλιο το CNN βρήκε πως κανένας γλύπτης δεν είχε επιλεγεί και πως τα χυτήρια της χώρας περίμεναν ένα τηλεφώνημα που ουδέποτε ήρθε. Ο αριθμός κατέβηκε στα 25 με 50 αγάλματα.
Διάταγμα 14338, «Βελτιώνοντας το έθνος μας μέσα από καλύτερο σχεδιασμό», 21 Αυγούστου 2025. Φτιάχνει θέση επικεφαλής σχεδιασμού μέσα στον Λευκό Οίκο. Την ανέλαβε ο συνιδρυτής της Airbnb Τζο Τζέμπια, με αποστολή να ξαναφτιάξει 26.000 κρατικές ιστοσελίδες ώστε να γίνουν «λειτουργικές και όμορφες». Τρεις ιστοσελίδες της ίδιας του της υπηρεσίας κόπηκαν αργότερα σε έλεγχο προσβασιμότητας για χρήστες με αναπηρία.
Διατάγματα 14252, 14313, 14314 και 14344, Μάρτιος με Αύγουστο 2025. Και τα τέσσερα έχουν τη λέξη «όμορφο» στον τίτλο: η Ουάσιγκτον ασφαλής και όμορφη, η Αμερική ξανά όμορφη, τα εθνικά πάρκα ξανά όμορφα, τα δημόσια κτίρια ξανά όμορφα.
Διάταγμα 14295, «Αύξηση της αποδοτικότητας στο Γραφείο του Ομοσπονδιακού Μητρώου», 9 Μαΐου 2025. Το Ομοσπονδιακό Μητρώο είναι το φύλλο όπου δημοσιεύονται όλες οι πράξεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Υπάρχει, δηλαδή, διάταγμα για την υπηρεσία που τυπώνει τα διατάγματα.
Διάταγμα 14260, «Προστατεύοντας την αμερικανική ενέργεια από την υπέρβαση των πολιτειών», 8 Απριλίου 2025. Οι μισές σελίδες του είναι παράπονα για πολιτείες που ψηφίζουν δικούς τους νόμους για την «κλιματική αλλαγή» όπως έχει παρατηρήσει ο καθηγητής νομικής Νταν Φάρμπερ, με τα εισαγωγικά να μπαίνουν μέσα στο επίσημο κείμενο. Το συμπέρασμα είναι πως «δεν πρέπει να σταθούν».
Και μετά υπάρχει το διάταγμα 14181
Το 2025, εν μέσω πυρκαγιών στα προάστια του Λος Άντζελες, το Σώμα Μηχανικού του Στρατού έλαβε εντολή να ανοίξει τα φράγματα δύο λιμνών της Καλιφόρνιας. Από τις 30 Ιανουαρίου έως τις 2 Φεβρουαρίου απελευθερώθηκαν 2,2 δισεκατομμύρια γαλόνια νερού.
Το απόθεμα των αγροτών κατέληξε στην κοιλάδα Τουλέρι της κεντρικής Καλιφόρνιας, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τις φλόγες, ακολουθώντας τη φυσική ροή. Οι φωτιές ελέγχονταν ήδη κατά 70% την ημέρα της υπογραφής και έσβησαν πλήρως στις 31 Ιανουαρίου, δύο μέρες πριν κλείσουν οι θυρίδες.
Εσωτερικό υπηρεσιακό σημείωμα, το οποίο έφερε στο φως η Washington Post, επιβεβαίωσε πως οι αρμόδιοι αξιωματούχοι γνώριζαν την άσκοπη πορεία των υδάτων εξαρχής.
Μέσα στο 2025 υπογράφηκαν 225 προεδρικά διατάγματα, ένας ρυθμός που αντιστοιχεί σε ένα κάθε μιάμιση μέρα. Το 2026 προστέθηκαν άλλα 50. Όλα ανοίγουν με την φράση: «Με την εξουσία που μου παρέχουν το Σύνταγμα και οι νόμοι των Ηνωμένων Πολιτειών, διατάσσω». Η υπογραφή μπαίνει από τον ίδιο άνθρωπο, παρακάμπτοντας το Κογκρέσο. Η ίδια εξουσία ρυθμίζει τα χάρτινα καλαμάκια και αποφασίζει για τα φράγματα μιας πολιτείας. Το ερώτημα αφορά το τι άλλο περνά από την ίδια πόρτα.
ΠΗΓΗ DOCUMENTO
