Κοινωνική έκρηξη βιώνει τις τελευταίες εβδομάδες η Αλβανία με κύμα διαδηλώσεων, καθώς αυτό που ξεκίνησε ως τοπική αντίδραση για την προστασία του οικοσυστήματος στη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα και της νήσου Σάσων, έχει μετατραπεί σε μαζικό κίνημα αμφισβήτησης που κατακλύζει τους δρόμους των Τιράνων.
Η λεγόμενη «Εξέγερση των Φλαμίνγκο», που ονομάστηκε έτσι από το είδος πτηνών στην προστατευόμενη περιοχή το οποίο απειλείται από τις γιγαντιαίες τουριστικές επενδύσεις, αποτελεί πλέον το «καμπανάκι» μιας γενιάς που αρνείται να δεχτεί τη διαφθορά και την εκποίηση της χώρας της.
Στο επίκεντρο της οργής βρίσκεται το επενδυτικό σχέδιο ύψους 5 δισ. ευρώ, το οποίο συνδέεται με τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Παρά τις προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους και τις αντιδράσεις των κατοίκων, ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα επιμένει ότι το έργο θα προχωρήσει, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «μεγάλα όνειρα» που θα φέρουν ανάπτυξη. Ωστόσο για τους χιλιάδες διαδηλωτές, η τουριστική αυτή επένδυση είναι απλώς η «σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» μιας 35ετούς διακυβέρνησης που χαρακτηρίζεται από πελατειακές σχέσεις και έλλειψη διαφάνειας.
Το Documento απευθύνθηκε σε δύο νεαρές από την Αλβανία για να μεταφέρει την εικόνα και τις επιδιώξεις των διαδηλωτών που κρατούν τα πλακάτ με τα φλαμίνγκο και πλημμυρίζουν τους δρόμους της χώρας.
Η δημοσιογράφος Κωνσταντίνα Ζύκα και η απόφοιτος Αγγλικής Φιλολογίας Πάολα Μέτκο προχωρούν σε μια εις βάθος ανάλυση των κοινωνικών ριζών του κινήματος.
Το ζήτημα αναλύεται εκτενέστερα στο ρεπορτάζ της εφημερίδας που κυκλοφορεί την Κυριακή, στο οποίο η Κ. Ζύκα και η Π. Μέτκο εξηγούν τη σύνδεση της οργής για τις τουριστικές επενδύσεις με το διαχρονικό τραύμα της μετανάστευσης και την αποφασιστικότητα της γενιάς Z να διεκδικήσει ένα βιώσιμο μέλλον στον τόπο της.
Ακολουθεί μια πρόγευση όσων λένε στο Documento.
Κωνσταντίνα Ζύκα: Η νέα γενιά παλεύει να φέρει πίσω στη χώρα τους ανθρώπους της
Ρωτήσαμε την Κωνσταντίνα Ζύκα αν οι κινητοποιήσεις αυτές είναι τα θεμέλια μιας νέας κοινωνίας των πολιτών ή η τελευταία σπασμωδική αντίδραση προτού οι νέοι μεταναστεύσουν οριστικά.
Η Κ. Ζύκα απάντησε: «Το ζήτημα της μετανάστευσης είναι οικείο σε κάθε Αλβανό πολίτη. Σπάνια θα βρεις οικογένεια που να μην έχει δικό της άνθρωπο στη διασπορά. Η νέα γενιά το ξέρει καλά, αφού ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των παιδιών έχει βιώσει τη συνθήκη του να φεύγει ο ένας ή και οι δύο γονείς στο εξωτερικό για αναζήτηση εργασίας.
Ειλικρινά πιστεύω πως αυτή η νέα γενιά παλεύει όχι μόνο για να αλλάξει το πολιτικό πεδίο στη χώρα της, αλλά και για να φέρει πίσω τους ανθρώπους της, που για χρόνια έχουν ξεριζωθεί από τον τόπο τους και έχουν αναγκαστεί να αποχωριστούν τις οικογένειές τους.
Τις τελευταίες ημέρες, στις διαμαρτυρίες, πέρα από συνθήματα και πανό κατά της κυβέρνησης και της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εμφανίζονται και πλακάτ με συνθήματα αφιερωμένα στους ανθρώπους που αναγκάστηκαν να φύγουν και τους οποίους, κατά μία έννοια, «έδιωξε» η ίδια η Αλβανία λόγω της πολιτικής κατάστασης που επικρατεί.
Αν αυτή η γενιά ήθελε να ρίξει οριστικά μαύρη πέτρα πίσω της, θα το είχε κάνει. Έχει πολλές ευκαιρίες να φύγει χωρίς να παλέψει για το μέλλον του τόπου της. Αντί αυτού, παρατηρούμε ένα τεράστιο κύμα νέων της Gen Z που, με τον δικό τους τρόπο, πολλές φορές ακόμη και χιουμοριστικά, με memes και αναφορές στην ποπ κουλτούρα, κατεβαίνουν αυτές τις δέκα μέρες καθημερινά στους δρόμους, διεκδικώντας το μέλλον που στερήθηκαν οι προηγούμενες γενιές των δικών τους ανθρώπων.
Ενώνουν τις φωνές τους απαιτώντας να τους δοθεί η ελπίδα να παραμείνουν στον τόπο τους, αλλά και να ενωθούν ξανά με τις οικογένειές τους. Έχει μεγαλώσει μια νέα γενιά ανθρώπων που προσπαθεί να μη δεχθεί τη μετανάστευση ως την απόλυτη μοίρα κάθε 25χρονου Αλβανού.
Υπό αυτή την έννοια, οι κινητοποιήσεις αυτές είναι πραγματικά πολυδιάστατης σημασίας. Είναι, φυσικά, το περιβάλλον, αλλά όχι μόνο αυτό. Είναι και η αντίσταση στην εκμετάλλευση, στις ανισότητες, στην αλαζονεία της εξουσίας και στη διαφθορά. Ο κόσμος βαρέθηκε να μην εκφράζεται. Και αυτή τη φορά έχει περισσότερα εργαλεία από τα όπλα, όπως το 1997. Αυτή τη φορά έχει γνώση».
Πάολα Μέτκο: Ο τουρισμός να αποτελεί κομμάτι της ανάπτυξης, αλλά να σχεδιάζεται με σεβασμό στο περιβάλλον
Στην ερώτηση αν είχατε απέναντί σας έναν τουρίστα που σας ρωτούσε «Μα γιατί δεν θέλετε ένα ωραίο πολυτελές θέρετρο στον τόπο σας;», τι θα του απαντούσατε, η Πάολα Μέτκο απάντησε:
«Αν μιλούσα σε έναν τουρίστα που με ρωτούσε “Μα γιατί δεν θέλετε ένα ωραίο πολυτελές θέρετρο στον τόπο σας;”, θα του έλεγα πρώτα απ’ όλα ότι το ερώτημα δεν αφορά στην πραγματικότητα το αν είμαστε υπέρ ή κατά της ανάπτυξης, αλλά το τι είδους ανάπτυξη επιλέγουμε να έχουμε.
Ένα πολυτελές θέρετρο μπορεί με την πρώτη ματιά να φαντάζει ελκυστικό και ίσως να αποφέρει βραχυπρόθεσμα οικονομικά οφέλη, ωστόσο ορισμένα μέρη φέρουν μια αξία που δεν μπορεί να μετρηθεί αποκλειστικά με οικονομικούς όρους.
Το Σβέρνετς είναι ένα από αυτά τα μέρη. Αποτελεί μια περιοχή εξαιρετικού φυσικού κάλλους και πολιτισμικής σημασίας, και αυτή η αξία δεν είναι κάτι που μπορεί απλώς να αντικατασταθεί ή να δημιουργηθεί ξανά από την αρχή, εφόσον χαθεί.
Γι’ αυτόν τον λόγο, πιστεύω απόλυτα πως ο τουρισμός πρέπει να αποτελεί κομμάτι της ανάπτυξης της Αλβανίας, αλλά χρειάζεται να σχεδιάζεται με προσεκτικό, υπεύθυνο και βιώσιμο τρόπο, με σεβασμό στο περιβάλλον και την ταυτότητα της περιοχής. Αν αλλοιώσουμε ή καταστρέψουμε αυτό που κάνει ένα μέρος μοναδικό, κινδυνεύουμε να χάσουμε και το ίδιο το στοιχείο που προσελκύει τον κόσμο σε αυτό εξαρχής.
Κατά τη γνώμη μου, η προστασία του Σβέρνετς δεν σημαίνει ότι γυρνάμε την πλάτη στην πρόοδο. Σημαίνει ότι επιλέγουμε μια πιο ώριμη και σκεπτόμενη μορφή προόδου, η οποία συνυπολογίζει τις μακροπρόθεσμες συνέπειες, σέβεται την τοπική κληρονομιά και διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη θα ωφελήσει τόσο τις σημερινές όσο και τις μελλοντικές γενιές».
ΠΗΓΗ Documento
