Ομολογώ ότι η φράση:
«No es odio, es dignidad.
No es locura, es justicia.»
δηλαδή:
«Δεν είναι μίσος, είναι αξιοπρέπεια.
Δεν είναι τρέλα, είναι δικαιοσύνη.»
είναι ίσως ένα από τα πιο δυνατά σημεία του τραγουδιού και στην Ελλάδα μας αφορά άμεσα, αφού το θέμα της απόδοσης δικαιοσύνης για το τρομακτικό σιδηροδρομικό έγκλημα των Τεμπών των 57 νεκρών και εξαϋλωμένων και των δεκάδων ανεπανόρθωτα σωματικά και ψυχικά πληγέντων και για την μέχρι και σήμερα ανάλγητη συγκάλυψή του, παραμένει πάντα σε πρώτη διάταξη.
Ποιητική ελληνική απόδοση του νοήματος
(Οι στίχοι αυτοί εκφράζουν ένα πνεύμα αγωνιστικότητας και συλλογικής αξιοπρέπειας που χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος της λατινοαμερικανικής πολιτικής και πολιτιστικής παράδοσης, ιδιαίτερα στις χώρες των Άνδεων, όπως η Βολιβία, το Περού και ο Ισημερινός. Δυστυχώς ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων και δη της σημερινής ελληνικής νεολαίας, ελάχιστα συγκινείται και εκφράζεται από την επαναστατική αυθεντικότητα των στίχων. Ας ήμουν, ακόμη μια φορά 20 ή τουλάχιστον 30 χρονών! Πόσα θα είχα να κάνω διαφορετικά κι ας περνούσα τις πιο δύσκολες καταστάσεις κι ας αντιμετώπιζα ακόμη και τον θάνατο. Διότι, όπως και ο Ρήγας Φεραίος και ο Σολωμός, όπως οι 200 κομμουνιστές της Καισαριανής και οι χιλιάδες άλλοι εκτελεσμένοι από του φασίστες Γερμανούς, Ιταλούς, Βούλγαρους και δυστυχώς και από πάρα πολλούς Έλληνες δήθεν εθνικιστές και στην πραγματικότητα πουλημένους φασίστες και ναζί προδότες, θα βροντοφώναζα μαζί με τον Ναπολέοντα Σουκατζίδη, τον Νίκο Νεγρεπόντη και όλα τα άλλα παλικάρια: «Αξίζει να πεθαίνει κανείς για την Ελευθερία!»).
Από την καρδιά της Λατινικής Αμερικής
υψώνεται η φωνή των λαών.
Δεν είμαστε εμπόρευμα,
δεν είμαστε αποικία,
δεν παραδίδουμε τη γη και την αξιοπρέπειά μας.
Μας ήθελαν γονατισμένους από την πείνα,
μας ήθελαν σιωπηλούς από τον φόβο,
όμως οι λαοί σηκώθηκαν όρθιοι.
Αγωνιζόμαστε ενάντια στην εξάρτηση,
στη φτώχεια και στην υποδούλωση.
Δεν είναι μίσος ο αγώνας μας·
είναι αξιοπρέπεια.
Δεν είναι τρέλα·
είναι δικαιοσύνη.
Η Λατινική Αμερική δεν παραδίνεται.
Είναι μία καρδιά, ένας λαός, ένας αγώνας.
Και η κάπως πρόχειρη, κατά στροφή μετάφραση της ΤΝ ChatGPT:ν
LIBERACIÓN
Se respeta la vida, se respeta al pueblo
Σεβασμός στη ζωή, σεβασμός στον λαό.
No somos mercancía de ningún imperio
Δεν είμαστε εμπόρευμα κανενός αυτοκρατορικού κέντρου.
Nos quisieron arrodillar con hambre
Θέλησαν να μας γονατίσουν με την πείνα.
Nos quisieron callar con miedo
Θέλησαν να μας φιμώσουν με τον φόβο.
Pero el pueblo se ha levantado
Όμως ο λαός σηκώθηκε όρθιος.
⸻
No estamos en tiempo de sometimiento
Δεν ζούμε πια σε εποχή υποταγής.
Estamos en pie de lucha los pueblos unidos
Οι ενωμένοι λαοί στέκονται όρθιοι στον αγώνα.
Jamás seremos vencidos
Ποτέ δεν θα νικηθούμε.
Rebelión contra el sometimiento
Εξέγερση ενάντια στην υποδούλωση.
Contra la esclavitud y el empobrecimiento
Ενάντια στη σκλαβιά και τη φτωχοποίηση.
Contra la dependencia
Ενάντια στην εξάρτηση.
Luchamos porque venden nuestra tierra
Αγωνιζόμαστε γιατί ξεπουλούν τη γη μας.
⸻
Y condenan a nuestros hijos a mendigar
Και καταδικάζουν τα παιδιά μας στην επαιτεία.
No es odio, es dignidad
Δεν είναι μίσος, είναι αξιοπρέπεια.
No es locura, es justicia
Δεν είναι τρέλα, είναι δικαιοσύνη.
América Latina se levanta contra el opresor
Η Λατινική Αμερική σηκώνεται απέναντι στον καταπιεστή.
No somos colonia
Δεν είμαστε αποικία.
Fuera yanquis de nuestras tierras
Έξω οι Γιάνκηδες από τις χώρες μας.
⸻
Hoy Bolivia lucha con fuerza
Σήμερα η Βολιβία αγωνίζεται με δύναμη.
Coraje y convicción
Με θάρρος και πεποίθηση.
Nuestra lucha es por nuestra patria
Ο αγώνας μας είναι για την πατρίδα μας.
Y por nuestro continente
Και για την ήπειρό μας.
América Latina no se rinde
Η Λατινική Αμερική δεν παραδίνεται.
América Latina, un solo corazón
Η Λατινική Αμερική, μία καρδιά.
Συνολικά, το τραγούδι φαίνεται να είναι βολιβιανής προέλευσης, πιθανότατα γραμμένο την περίοδο των μεγάλων πολιτικών συγκρούσεων γύρω από τον Evo Morales και το κίνημα υπεράσπισης της εθνικής κυριαρχίας της Βολιβίας. Το ύφος του θυμίζει έντονα τα πολιτικά τραγούδια της ανδεανής παράδοσης και της λατινοαμερικανικής «Nueva Canción».
Πρόκειται για το «Liberación», ένα σύγχρονο λατινοαμερικανικό πολιτικό τραγούδι με έντονο βολιβιανό και ανδεανό χαρακτήρα, το οποίο πράγματι έχει γίνει γνωστό από την εξαιρετική τραγουδίστρια Silvia Claudia, την ίδια που ερμηνεύει και το «Pachamama».
