Πέντε μήνες από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν και κανείς ακόμα δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πότε και αν θα τελειώσει. Όπως είναι αναμενόμενο στο προσκήνιο πάντα βρίσκεται ο Αμερικανός Πρόεδρος, που διατάζει και αποφασίζει, χωρίς, ωστόσο, κάποιο εμφανές αποτέλεσμα.
*Ανταπόκριση από τις ΗΠΑ για το Newsbreak
Το αντίθετο μάλιστα. Ο Ντόναλντ Τράμπ φέρεται αυτή τη στιγμή να πιέζεται από πολλαπλές και αντίθετες πλευρές, με όλα τα μέτωπα να είναι ανοιχτά και όλο τον «κόσμο» να είναι τσαντισμένος μαζί του. Ακόμη και οι Ισραηλινοί…
Τα μέτωπα του Τραμπ
Ισραήλ
Μέχρι πρόσφατα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πολύ υψηλή δημοτικότητα σε μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινής γνώμης, λόγω πολιτικών όπως η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, οι Συμφωνίες του Αβραάμ και η γενικά φιλοϊσραηλινή στάση του κατά την πρώτη του θητεία.
Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα έχουν εμφανιστεί επικρίσεις από ορισμένους Ισραηλινούς πολιτικούς, αναλυτές και πολίτες. Οι λόγοι περιλαμβάνουν:
- Διαφωνίες για την πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν.
- Τη διαχείριση του πολέμου στη Γάζα και τις αμερικανικές πιέσεις προς την ισραηλινή κυβέρνηση.
Οι αποφάσεις της Ουάσιγκτον δεν εξυπηρετούν όσο παλαιότερα τα ισραηλινά συμφέροντα, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι υπήρξε ένταση και προβληματισμός στο Ισραήλ μετά την απόφαση του Τραμπ να αναστείλει τις προγραμματισμένες επιθέσεις κατά του Ιράν.
Ισραηλινά μέσα ανέφεραν ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι πληροφορήθηκαν την απόφαση μέσα από ανάρτηση του Τραμπ και όχι μέσω κοινού συντονισμού, κάτι που προκάλεσε ενόχληση σε ορισμένους κύκλους. Πολιτικοι κύκλοι απο το Ισραήλ φοβούνται ότι μια παύση των επιθέσεων μπορεί να δώσει στο Ιράν χρόνο να ανασυνταχθεί ή να αποφύγει τις πιέσεις.
Η Σαουδική Αραβία και Κατάρ
Η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ έχουν επανειλημμένα ζητήσει μόνιμη κατάπαυση του πυρός, περισσότερη ανθρωπιστική βοήθεια και μια πολιτική λύση που να περιλαμβάνει προοπτική παλαιστινιακού κράτους.
Παρότι αρχικά είχαν χαιρετίσει τις αμερικανικές προσπάθειες για μια συμφωνία ειρήνης στη Γάζα, αργότερα επέκριναν τις παραβιάσεις της εκεχειρίας και κάλεσαν όλες τις πλευρές να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.
Την ίδια στιγμή υπήρξαν αναφορές ότι η ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας μεσω του Πρίγκιπα Διαδόχου πίεσε για αποκλιμάκωση και εξέφρασε ανησυχίες για το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης κατά του Ιράν, επειδή φοβάται γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη.
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Τα ΗΑΕ θεωρούνται από τις πιο σκληρές χώρες του Κόλπου απέναντι στο Ιράν και στις περιφερειακές απειλές. Θέλουν ισχυρή αμερικανική αποτροπή, αλλά, ταυτόχρονα, θέλουν σταθερότητα και αποφυγή ενός μεγάλου πολέμου που θα πλήξει την οικονομία τους.
Το Μπαχρέιν είναι πολύ στενός σύμμαχος των ΗΠΑ και φιλοξενεί τον αμερικανικό 5ο Στόλο. Έχει ισχυρούς λόγους να θέλει αμερικανική στρατιωτική ισχύ στην περιοχή, αλλά επίσης φοβάται την περιφερειακή αποσταθεροποίηση, ενώ το Κουβέιτ παραδοσιακά ακολουθεί πιο προσεκτική και διπλωματική γραμμή. Θέλει την αμερικανική προστασία, αλλά συνήθως αποφεύγει την έντονη αντιπαράθεση.
Ωστόσο, αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι στον Κόλπο υπάρχουν δύο αντίθετες πιέσεις ταυτόχρονα:
- Κάποιοι θέλουν ο Τραμπ να είναι πιο σκληρός απέναντι σε αντιπάλους όπως το Ιράν
- Οι ίδιοι φοβούνται ότι μια υπερβολικά σκληρή στάση μπορεί να οδηγήσει σε πόλεμο που θα χτυπήσει τις ίδιες τις χώρες τους.
Ιράν
Το Ιράν είναι τσαντισμένο με τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ και τις παραβιάσεις του Μνημονίου Συνεργασίας
Η ιρανική κυβέρνηση έχει κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι χρησιμοποιούν απειλές στρατιωτικής δράσης ως μοχλό πίεσης και ότι αυτό παραβιάζει το πνεύμα οποιασδήποτε διπλωματικής διαδικασίας. Η Τεχεράνη απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι υπήρχαν άμεσες διαπραγματεύσεις που είχαν οδηγήσει στην ακύρωση αμερικανικών επιθέσεων, λέγοντας ότι δεν υπήρχε τέτοια συμφωνία όπως την παρουσίαζε η Ουάσιγκτον.
Όσον αφορά το Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU), η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι δεσμεύσεις πρέπει να τηρούνται και ότι η στρατιωτική πίεση υπονομεύει την εμπιστοσύνη. Το κείμενο του μνημονίου που έχει δημοσιοποιηθεί περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τερματισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων, αποφυγή απειλών χρήσης βίας και ένα πλαίσιο περαιτέρω διαπραγματεύσεων.
Ο κόσμος είναι τσαντισμένος με το κλείσιμο του Ορμούζ
Σε αυτό το μέτωπο, οι βασικοί λόγοι της δυσαρέσκειας κατά του Τραμπ ειναι η Οικονομία. Τα Στενά του Ορμούζ είναι ένας από τους σημαντικότερους δρόμους μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Η απειλή κλεισίματος ή περιορισμού της ναυσιπλοΐας προκαλεί φόβους για άνοδο στις τιμές ενέργειας, πληθωρισμό και προβλήματα στις αγορές.
Χώρες όπως τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Κουβέιτ θέλουν ασφάλεια, αλλά δεν θέλουν έναν πόλεμο που θα μετατρέψει τον Κόλπο σε πεδίο μάχης και θα χτυπήσει τις οικονομίες τους, ενώ η Ευρώπη και η Ασία ανησυχούν επειδή η αναστάτωση στην περιοχή επηρεάζει το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια. Η Ινδία, η Κίνα, η Ιαπωνία και ευρωπαϊκές χώρες έχουν ιδιαίτερο λόγο να παραμείνει ανοικτή η θαλάσσια οδός.
Οι Αμερικανοί πολίτες
Οι Αμερικανοί πολίτες είναι τσαντισμένοι με τις υψηλές τιμές του φυσικού αερίου, καθώς υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια στις ΗΠΑ για τις υψηλές τιμές ενέργειας, τις τιμές της βενζίνης και γενικά το κόστος ζωής.
Αυτό το θέμα που έχει προκύψει με τις αυξήσεις τιμών έχει πολιτικό βάρος για τον Αμερικανό Πρόεδρο.
«Πολλοί Αμερικανοί είναι δυσαρεστημένοι με τον Τραμπ επειδή οι υψηλές τιμές ενέργειας πιέζουν την καθημερινότητά τους, και η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει γίνει πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνησή του αλλά και τον ίδιο», λένε οι αναλυτές και συνεχίζουν: «Είναι ενδιαφέρον γιατί δημιουργείται ένα παράδοξο: ένας πρόεδρος μπορεί να θεωρεί ότι ασκεί “σκληρή” εξωτερική πολιτική για λόγους ασφαλείας, αλλά οι πολίτες συχνά τον κρίνουν τελικά από το πόσο πληρώνουν στο πρατήριο ή στον λογαριασμό ενέργειας».
Η έντονη κριτική προς τον Τραμπ προέρχεται κυρίως από την άποψη ότι η πολιτική του στη Μέση Ανατολή και η ένταση γύρω από το Ιράν και τον Περσικό Κόλπο αύξησαν την αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας. Κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αρκετοί Αμερικανοί τον θεωρούν υπεύθυνο για την άνοδο των τιμών.
Οι νεοσυντηρητικοί
Υπάρχει ένα ρεύμα νεοσυντηρητικών (neoconservatives) στις ΗΠΑ που δείχνουν να είναι απογοητευμένοι, όταν μια αμερικανική πολιτική πίεσης προς το Ιράν δεν καταλήγει σε αλλαγή καθεστώτος.
Οι νεοσυντηρητικοί παραδοσιακά υποστηρίζουν μια πιο επιθετική αμερικανική εξωτερική πολιτική, με την ιδέα ότι οι ΗΠΑ πρέπει να χρησιμοποιούν τη δύναμή τους για να αντιμετωπίζουν αυταρχικά ή εχθρικά καθεστώτα. Πολλοί από αυτούς είχαν υποστηρίξει στο παρελθόν την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράκ και έχουν επίσης θεωρήσει ότι η κυβέρνηση του Ιράν αποτελεί βασική απειλή στην περιοχή.
Αυτοί οι νεοσυντηρητικοί θεωρούν ότι οι κυρώσεις και οι στρατιωτικές απειλές πρέπει να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη πίεση κατά της Τεχεράνης και μια απλή συμφωνία ή προσωρινή αποκλιμάκωση δεν λύνει το πρόβλημα. Για αυτούς η διατήρηση της ιρανικής κυβέρνησης στην εξουσία αφήνει άλυτες τις περιφερειακές εντάσεις.
«Ορισμένοι νεοσυντηρητικοί είναι απογοητευμένοι, επειδή η πίεση προς το Ιράν δεν οδήγησε σε αλλαγή καθεστώτος και προτιμούν μια πολύ πιο σκληρή γραμμή απέναντι στην Τεχεράνη».
Αυτή τη στιγμή ο Ντόναλντ Τραμπ δέχεται πίεση από πολλές αντίθετες πλευρές: άλλοι τον κατηγορούν ότι είναι υπερβολικά επιθετικός, ενώ οι πιο σκληροί κύκλοι τον κατηγορούν ότι δεν προχωρά αρκετά μακριά.
Την ίδια στιγμή, στις ΗΠΑ υπάρχουν άλλες πολιτικές σκέψεις που υποστηρίζουν ότι η αλλαγή καθεστώτος είναι εξαιρετικά δύσκολη και συχνά δημιουργεί χάος, ο πόλεμος με το Ιράν θα έχει τεράστιο κόστος, ενώ μια συμφωνία που περιορίζει τις επικίνδυνες δραστηριότητες του Ιράν μπορεί να είναι προτιμότερη.
