Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Σαουδικής Αραβίας υποχώρησε κατά 4,8% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη συρρίκνωση από την περίοδο της πανδημίας.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή σαρώνει τον Περσικό Κόλπο, με την οικονομία της Σαουδικής Αραβίας να συρρικνώνεται το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καθώς η πτώση της πετρελαϊκής δραστηριότητας επιβάρυνε την ανάπτυξη, εν μέσω της κλιμάκωσης της πολεμικής σύγκρουσης.
Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Σαουδικής Αραβίας υποχώρησε κατά 4,8% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη συρρίκνωση από την περίοδο της πανδημίας, έναντι ανάπτυξης 3% που είχε καταγραφεί το πρώτο τρίμηνο.
Η μείωση της παραγωγής και η υποχώρηση της δραστηριότητας στον ενεργειακό τομέα άσκησαν ισχυρές πιέσεις στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της μεγαλύτερης οικονομίας του Αραβικού Κόλπου, αναδεικνύοντας την ευαισθησία της χώρας στις γεωπολιτικές αναταράξεις και στις διακυμάνσεις της αγοράς πετρελαίου.
Το πετρέλαιο «φρενάρει» την ανάπτυξη
Η πετρελαϊκή δραστηριότητα αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα πίσω από την υποχώρηση του ΑΕΠ, καθώς οι περιορισμοί στην παραγωγή και η αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος στην περιοχή επηρέασαν τον ενεργειακό κλάδο.
Η Σαουδική Αραβία, ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως και ηγετικό μέλος του OPEC+, παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις μεταβολές της ενεργειακής αγοράς, παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης της οικονομίας μέσω του προγράμματος «Vision 2030».
Η παραγωγή και η δραστηριότητα στον πετρελαϊκό τομέα συρρικνώθηκαν κατά 24,7% σε ετήσια βάση, μετά την αύξηση 2,9% που είχε καταγραφεί στο πρώτο τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή άσκησε ισχυρές πιέσεις στο συνολικό ΑΕΠ της χώρας.
Αντίθετα, οι μη πετρελαϊκές δραστηριότητες, στις οποίες το Ριάντ επενδύει στο πλαίσιο της στρατηγικής διαφοροποίησης της οικονομίας του, παρέμειναν σε θετικό έδαφος, αλλά με ιδιαίτερα χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, αυξήθηκαν μόλις κατά 0,6%, έναντι 2,9% το προηγούμενο τρίμηνο.
Αναλυτικά, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία του βασιλείου, ο πετρελαϊκός τομέας αφαίρεσε 5,4 ποσοστιαίες μονάδες από τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ. Αντίθετα, οι μη πετρελαϊκές δραστηριότητες πρόσθεσαν 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ οι κυβερνητικές δραστηριότητες και οι καθαροί φόροι επί των προϊόντων συνέβαλαν από 0,1 ποσοστιαία μονάδα η καθεμία.
Σε εποχικά διορθωμένη βάση, το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 4,9% σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Η τριμηνιαία πτώση οφείλεται κυρίως στη συρρίκνωση κατά 21,5% των πετρελαϊκών δραστηριοτήτων.
Οι μη πετρελαϊκές δραστηριότητες υποχώρησαν κατά 0,5%, ενώ οι κυβερνητικές αυξήθηκαν κατά 0,2%.
Οι πετρελαϊκές δραστηριότητες είχαν αρνητική συμβολή 4,5 ποσοστιαίων μονάδων στο τριμηνιαίο αποτέλεσμα του ΑΕΠ, ενώ οι μη πετρελαϊκές δραστηριότητες και οι καθαροί φόροι επί των προϊόντων αφαίρεσαν 0,3 και 0,1 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα.
Η Γενική Αρχή Στατιστικής διευκρίνισε ότι οι εκτιμήσεις βασίζονται σε δείκτες παραγωγής, δαπανών, εισοδήματος, τιμών και εξωτερικού εμπορίου και δημοσιεύονται συνήθως 30 ημέρες μετά το τέλος κάθε τριμήνου.
Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο πλήττει τη μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής
Τα στοιχεία αποτυπώνουν το αυξανόμενο κόστος της παρατεταμένης σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία έχει προκαλέσει έντονη αβεβαιότητα στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Τεχεράνη εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον συμμάχων της Ουάσιγκτον στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας, αυξάνοντας τους φόβους για νέες αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Παράλληλα, η κρίση προκάλεσε επαναλαμβανόμενες διακοπές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Hormuz, μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, από όπου μέχρι πρόσφατα περνούσε περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Οι σαουδαραβικές εξαγωγές μέσω του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος επανεκκίνησαν τον Ιούνιο, μετά την προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Ωστόσο, η κατάρρευση της εκεχειρίας και οι νέες απειλές του Ιράν επανέφεραν τον κίνδυνο για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Η εναλλακτική λύση της Ερυθράς Θάλασσας και οι Houthis
Για να περιορίσει την έκθεσή της στους κινδύνους των Στενών του Hormuz η Σαουδική Αραβία έχει ενισχύσει τη χρήση του αγωγού που μεταφέρει αργό πετρέλαιο στο λιμάνι Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η διαδρομή αυτή προσφέρει μια εναλλακτική οδό εξαγωγών προς τις διεθνείς αγορές, μειώνοντας την εξάρτηση από το ευάλωτο θαλάσσιο πέρασμα.
Ωστόσο, νέες απειλές εμφανίζονται από την πλευρά των Houthi της Υεμένης, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν και έχουν προειδοποιήσει για επιθέσεις κατά σαουδαραβικών λιμανιών και εμπορικών πλοίων στην περιοχή.
Παρά το γεγονός ότι η παραγωγή πετρελαίου παραμένει χαμηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα, η Σαουδική Αραβία έχει αποκομίσει κάποια οφέλη από την άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας.
Το Brent ξεπέρασε την Πέμπτη τα 92 δολάρια το βαρέλι, ενισχύοντας τα κρατικά έσοδα του βασιλείου.
ΔΝΤ: Ανάκαμψη από το 2027
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι η σαουδαραβική οικονομία διαθέτει σημαντικές αντοχές, χάρη στα ισχυρά μακροοικονομικά θεμέλια και στις επενδύσεις σε ενεργειακές, μεταφορικές και εφοδιαστικές υποδομές.
Σύμφωνα με το Ταμείο, η ανάκαμψη αναμένεται να επιταχυνθεί όταν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ επιστρέψει σε πιο ομαλούς ρυθμούς.
Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η ανάπτυξη της Σαουδικής Αραβίας θα επιβραδυνθεί στο 1,7% το 2026, πριν ανακάμψει δυναμικά στο 5,5% το 2027.
Το στοίχημα του Vision 2030
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η ανάπτυξη της χώρας αναμένεται να στηριχθεί στην ισχυρή ιδιωτική κατανάλωση, στις επενδύσεις, στα μεγάλης κλίμακας κρατικά έργα υποδομών, στη φιλοξενία διεθνών διοργανώσεων, αλλά και στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων του φιλόδοξου προγράμματος Vision 2030.
Η στρατηγική του Ριάντ για απεξάρτηση από το πετρέλαιο παραμένει σε πλήρη εξέλιξη, όμως η νέα γεωπολιτική κρίση αποδεικνύει ότι η οικονομία της Σαουδικής Αραβίας εξακολουθεί να παραμένει άμεσα εκτεθειμένη στις αναταράξεις της ενεργειακής αγοράς.
