Συμφωνία εξυπηρέτησης των ΗΠΑ , του Κάθετου Βαλκανικού Διαδρόμου και της άλωσης Βαλκανίων και Ευρώπης με πανάκριβο αμερικανικό LNG
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την πλήρη ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου και τη διεύρυνση της «επήρειάς» του και κατ’ επέκταση και του αμερικανικού LNG στα Δυτικά Βαλκάνια σηματοδοτούν οι συμφωνίες που υπέγραψε χθες, Τρίτη 28 Απριλίου, στα Τίρανα ο επικεφαλής του ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, και του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα.
Στο πλαίσιο αυτό, κομβικής σημασίας θεωρείται το μακροχρόνιο συμβόλαιο προμήθειας, με έναρξη παραδόσεων το 2030, βάσει του οποίου η AKTOR LNG USA θα προμηθεύει την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Αλβανίας, Albgaz, με 1 δισ. κυβικά μέτρα LNG ετησίως για 20 χρόνια, η συνολική αξία του οποίου υπολογίζεται στα 6 δις. ευρώ. Η AKTOR LNG θα προμηθεύεται το LNG από την αμερικανική VentureGlobal, όπως διευκρίνισε με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η κ. Γκίλφοϊλ.
Ο ρόλος του Ομίλου ΑΚΤΟR στο νέο ενεργειακό τοπίο της Αλβανίας
Όπως ανέφερε κατά την τελετή υπογραφής των συμφωνιών ο υπουργός Ενέργειας της Αλβανίας, Ενέα Καρακάτσι, η συμφωνία εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για τη δημιουργία ενεργειακού κόμβου στον Αυλώνα. Ο κόμβος αυτός θα τροφοδοτείται από LNG της Venture Global και θα περιλαμβάνει την υφιστάμενη, παροπλισμένη πετρελαϊκή μονάδα ηλεκτροπαραγωγής, η οποία θα μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου, νέα μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο ισχύος 380 MW, πιθανή δημιουργία Πλωτού Σταθμού Αποθήκευσης και Αεριοποίησης LNG —FSRU— καθώς και αγωγό φυσικού αερίου με αφετηρία τον Αυλώνα.
Ενεργό ρόλο στο συνολικό σχέδιο αναλαμβάνει και η AKTOR ENERGY, θυγατρική του ομίλου AKTOR, η οποία υπέγραψε Μνημόνιο Κατανόησης -MoU- με το υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας για την εκπόνηση των μελετών που αφορούν την ανάπτυξη, κατασκευή και λειτουργία του ενεργειακού κόμβου.
Στο ενδεχόμενο δημιουργίας FSRU στην Αλβανία είχε αναφερθεί και ο επικεφαλής της AKTOR, με αφορμή τις συμφωνίες που είχαν υπογραφεί στις ΗΠΑ στα τέλη Φεβρουαρίου, μεταξύ άλλων με την ουκρανική Naftogaz, την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Βουλγαρίας Bulgargaz, καθώς και με την AluminijIndustries και τον όμιλο M.T. Abraham της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης. Τότε είχε δηλώσει ότι «χρειαζόμαστε τουλάχιστον ακόμη ένα FSRU στην Ελλάδα, ενώ το άλλο θα είναι σίγουρα στην Αλβανία».
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου στην υπογραφή της συμφωνίας
Τα μακροχρόνια συμβόλαια που ενισχύουν τον Κάθετο Διάδρομο
Σε κάθε περίπτωση, οι νέες συμφωνίες στην Αλβανία αναδεικνύουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο που έχει αναλάβει ο όμιλος AKTOR στην ενίσχυση των εισαγωγών αμερικανικού LNG στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και των υποδομών που συνδέονται με αυτόν. Όπως υπογράμμισε ο κ. Εξάρχου, «οι συμφωνίες μας μπορούν να απελευθερώσουν τις τεράστιες ποσότητες του Κάθετου Διαδρόμου, μιας στρατηγικής πρωτοβουλίας που σχεδιάστηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και φιλοδοξεί να προσφέρει ενεργειακή ασφάλεια μέσω του αμερικανικού LNG».
Ο ίδιος έχει επισημάνει κατ’ επανάληψη τη σημασία των μακροπρόθεσμων συμβάσεων LNG για την υλοποίηση του σχεδιασμού, καθώς διασφαλίζουν σταθερές και προβλέψιμες τιμές, αλλά και σταθερή ζήτηση. Η σταθερή αυτή ζήτηση δημιουργεί τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης των νέων έργων υποδομής που απαιτούνται για τον Κάθετο Διάδρομο, ώστε το αμερικανικό LNG να καλύψει ολοένα περισσότερες ενεργειακές ανάγκες στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, ενισχύεται και ο ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, με απώτερο στόχο μια αγορά που θα προσεγγίζει τα 100 εκατ. καταναλωτές.
Η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ
Ο ευρύτερος σχεδιασμός για τη διείσδυση του αμερικανικού LNG στα Δυτικά Βαλκάνια
Την ίδια ώρα, οι συμφωνίες στην Αλβανία φέρνουν στο προσκήνιο τον ευρύτερο σχεδιασμό για τη διείσδυση του αμερικανικού LNG στα Δυτικά Βαλκάνια και σε χώρες όπως η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία και η Βοσνία, οι οποίες εμφανίζουν υψηλή εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027, ο διασυνδετήριος αγωγός Βουλγαρίας – Σερβίας, καθώς και ο αγωγός Σερβίας – Βόρειας Μακεδονίας, οι εργασίες κατασκευής του οποίου ξεκινούν σύντομα, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του επόμενου έτους. Πρόκειται για υποδομές που ανοίγουν τον δρόμο για την τροφοδοσία των χωρών αυτών με αμερικανικό LNG από τα ελληνικά τερματικά και ειδικότερα από το FSRU της Αλεξανδρούπολης.
Τα σχέδια των ΗΠΑ για την επιτάχυνση της διείσδυσης του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, μέσω διαφορετικών οδεύσεων που εξυπηρετούν την ίδια κεντρική στόχευση, τέθηκαν επί τάπητος και κατά τη Σύνοδο της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών -3SI- που ολοκληρώνεται σήμερα στο Ντουμπρόβνικ της Κροατίας. Εκεί έδωσε το «παρών» ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ο οποίος είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Έλληνα ομόλογό του, Σταύρο Παπασταύρου.
Έντι Ράμα και Κίμπερλι Γκίλφοϊλ
Δεν θεωρείται, μάλιστα, τυχαίο ότι χθες ανακοινώθηκε και η υπογραφή συμφωνίας μεταξύ των κυβερνήσεων Βοσνίας και Κροατίας για τη δημιουργία του αγωγού φυσικού αερίου Southern Interconnection. Το έργο ανοίγει τον δρόμο για την τροφοδοσία της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης, χώρας που σήμερα προμηθεύεται ρωσικό αέριο από την Gazprom μέσω μακροπρόθεσμης συμφωνίας, με αμερικανικό LNG από το τερματικό Krk της Κροατίας.