«Μπο­ρεί να υπάρ­ξει και νέα Βιολάντα» Σκη­νικό τρόμου το νομο­θε­τικό πλαίσιο για την προ­στα­σία των εργαζoμένων από το προ­πάνιο και τη φωτιά.

Πιστο­ποι­η­τικά πυρο­προ­στα­σίας χωρίς ουσια­στικό και λεπτο­μερή έλεγχο από ειδι­κούς φορείς, ακόμη και σε εργο­στάσια, εκδίδο­νται στην Ελλάδα εν έτει 2026, σύμ­φωνα με όσα προ­κύπτουν από την έρευνα του Documento, και σε πλήρη αντίθεση με την ωραιο­ποι­η­μένη εικόνα που επι­χει­ρεί να παρου­σιάσει η κυβέρ­νηση Μητσο­τάκη μετά την τρα­γω­δία στα Τρίκαλα. Η παρα­πάνω δια­πίστωση δεν προ­κύπτει από επίσημη τοπο­θέτηση, είναι όμως θλι­βερό (και άκρως ανη­συ­χη­τικό για τους εργα­ζόμε­νους) συμπέρα­σμα σύμ­φωνα με όσα κατα­θέτουν επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου. Μια υπεύθυνη δήλωση από τεχνικό σύμ­βουλο-συνερ­γάτη της εκάστοτε επι­χείρη­σης αρκεί για να λει­τουρ­γήσουν μεγάλες μονάδες παρα­γω­γής.

Για την τρα­γω­δία στη Βιο­λάντα, σύμ­φωνα με όσα μετα­φέρει στο Documento ο Μιχάλης Αυγου­λέας, δικα­στι­κός πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας, τέως διευ­θυ­ντής της Διεύθυν­σης Αντι­με­τώ­πι­σης Εγκλη­μάτων Εμπρη­σμού (ΔΑΕΕ), «πρέπει να ερευ­νη­θεί αν είχαν προ­στα­σία οι

σωλη­νώ­σεις, δηλαδή να είχαν εξω­τε­ρικό πλα­στικό περίβλημα για να αντι­με­τω­πίζε­ται η διάβρωση σύμ­φωνα με τον κανο­νι­σμό υγρα­ε­ρίων. Αν υπήρ­χαν ανι­χνευ­τές αερίων».

Όπως χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέρει: «Θα πρέπει να εξε­τα­στεί και ο οπλι­σμός της πλάκας μεταξύ υπο­γείου και ισο­γείου που βούλιαξε. Γιατί βούλιαξε; Έχω συνα­ντήσει την περίπτωση έκρη­ξης με φυσικό αέριο στη Συγ­γρού, που έσπασε η πλάκα, έσπα­σαν οι τοίχοι, έσπα­σαν τα δοκάρια, αλλά δεν βούλιαξε».

Παράλ­ληλα, σημει­ώ­νει: «Οι εργάτριες που ήταν επάνω μπο­ρεί να μη σκο­τώ­νο­νταν. Δεν το ξέρουμε αυτό, αλλά πρέπει να ερευ­νη­θεί, μπο­ρεί να τραυ­μα­τίζο­νταν. Επίσης, τα ρούχα από τους θανόντες, ό,τι έχει μείνει, θα πρέπει να στα­λούν για εξε­ρεύνηση στα εγκλη­μα­το­λο­γικά εργα­στήρια, εάν έχουν μόρια άνθρακα επάνω τους από προ­πάνιο. Αυτό, αν πούμε ότι βρήκαν μόρια προ­πα­νίου, τι θα σήμαινε; Ότι ήταν γενι­κευ­μένη η διαρ­ροή προ­πα­νίου». Επι­πλέον, σύμ­φωνα με τον ίδιο «γεν­νάται το ερώ­τημα: Οταν έγινε η έκρηξη λει­τούρ­γη­σαν τα ασφα­λι­στικά; Έχουν ασφα­λι­στικά, δηλαδή βάνες που δια­κόπτουν τη διο­χέτευση; Και ερωτώ: Πώς αυτό, όταν άρχισε να πέφτει η πίεση, δεν έγινε αντι­λη­πτό από αυτές τις βάνες;». Το προ­πάνιο είναι «Οταν έγινε η έκρηξη λει­τούρ­γη­σαν τα ασφα­λι­στικά; Εχουν ασφα­λι­στικά, δηλαδή βάνες που δια­κόπτουν τη διο­χέτευση; Και ερωτώ: Πώς αυτό, όταν άρχισε να πέφτει η πίεση, δεν έγινε αντι­λη­πτό από αυτές τις βάνες;» υλικό που χρη­σι­μο­ποιείται ευρέως στις βιο­μη­χα­νίες λόγω του χαμη­λού κόστους και της υψη­λής ενερ­γεια­κής απόδο­σής του. Κι όπως επι­ση­μαίνει ο Μιχ. Αυγου­λέας ένα τέτοιο περι­στα­τικό «μπο­ρεί να ξανα­γίνει».

«Πρόκει­ται για ένα δύσκολο βιο­μη­χα­νικό δυστύχημα» εκτιμά για το εργο­στάσιο της Βιο­λάντα, «του οποίου η έρευνα βρίσκε­ται σε πρώ­ιμο στάδιο και μεταξύ άλλων θα πρέπει να γίνουν και εργα­στη­ρια­κοί έλεγ­χοι για να ταυ­το­ποι­η­θεί η αιτία. Η έρευνα αυτή μπο­ρεί να πάρει ακόμη και εξάμηνο για να ολο­κλη­ρω­θεί».

Άδεια με υπεύθυνη δήλωση

Οι επι­χει­ρήσεις, όποιες του­λάχι­στον υπο­χρε­ούνται να κατέχουν πιστο­ποι­η­τικό πυρο­προ­στα­σίας, υπο­βάλ­λουν στην αρμόδια πυρο­σβε­στική υπη­ρε­σία μία μελέτη πυρο­προ­στα­σίας και αφού εγκρι­θεί από την υπη­ρε­σία, τότε «έρχε­ται η εται­ρεία που δίνει το προ­πάνιο και κάνει την εγκα­τάσταση. Μετά την έκδοση του πιστο­ποι­η­τι­κού μπο­ρεί να γίνει οτι­δήποτε» εξη­γεί ο Μιχ. Αυγου­λέας.

Όπως επι­ση­μαίνουν έγκυ­ρες πηγές, ο νόμος του 2021 καθο­ρίζει σε ποιες περι­πτώ­σεις υπο­χρε­ούται η πυρο­σβε­στική να προ­χω­ρήσει σε αυτο­ψία μαζί με την έκδοση του πιστο­ποι­η­τι­κού. Αυτό σημαίνει ότι πολ­λές επι­χει­ρήσεις λαμ­βάνουν το πιστο­ποι­η­τικό χωρίς να έχει γίνει πρα­κτι­κός έλεγ­χος. Μία υπεύθυνη δήλωση μόνο υπο­βάλ­λει ο υπεύθυ­νος της μελέτης πυρο­προ­στα­σίας, ο οποίος είναι ορι­σμένος από τον επι­χει­ρη­μα­τία, ότι έγι­ναν όλα όπως έπρεπε. Ο μόνος έλεγ­χος από την πυρο­σβε­στική, σύμ­φωνα με τον πιο πρόσφατο νόμο πυρο­προ­στα­σίας του 2024, ο οποίος ισχύει από 1.1.2025, γίνε­ται σε επι­χει­ρήσεις που έχουν εντα­χθεί σε επίπεδο επι­κιν­δυ­νότη­τας μεσαίο και υψηλό. Στην πρώτη περίπτωση οι έλεγ­χοι διε­νερ­γούνται ανά 36 μήνες, στη δεύτερη ανά 12 μήνες. Η περίπτωση της Βιο­λάντα σύμ­φωνα με ανα­κοίνωση του κυβερ­νη­τι­κού εκπρο­σώ­που Παύλου Μαρι­νάκη ανήκε στη μεσαίου επι­πέδου επι­κιν­δυ­νότητα.

Από το 1993 το πλαίσιο

Αξιο­ση­μείωτο είναι επίσης το γεγο­νός ότι το πλαίσιο των μέτρων προ­στα­σίας για τη χρήση προ­πα­νίου βασίζε­ται σε υπουρ­γική απόφαση του 1993 (Δ3/14858/93 /ΦΕΚ 477 Β39), την οποία επι­κα­λούνται μέχρι πρόσφατα οι υπη­ρε­σίες της Περι­φέρειας Θεσ­σα­λίας για την εγκα­τάσταση στο μοι­ραίο εργο­στάσιο της Βιο­λάντα στα Τρίκαλα.