Τουρκία-Αίγυπτος: Ο Αλ-Σίσι μοιάζει να απέκτησε προβάδισμα έναντι Ερντογάν

60
Ο Αλ-Σίσι μοιάζει να απέκτησε προβάδισμα έναντι Ερντογάν

Η άνοδος των μη αραβικών κρατών και η παρακμή των αραβόφωνων κρατών τις τελευταίες δεκαετίες έχει γίνει ένα κοινό θέμα στον πολιτικό σχολιασμό και την ακαδημαϊκή ανάλυση. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όσον αφορά την Αίγυπτο, την πολυπληθέστερη αραβόφωνη χώρα στη Μέση Ανατολή.

Οι συγκρίσεις μεταξύ της πορείας της Αιγύπτου και εκείνης του Ιράν και της Τουρκίας θέτουν την πρώτη σε αρνητική θέση και όχι μόνο σε πολιτικούς όρους. Οι ιστορικοί της οικονομίας σημειώνουν πώς στην εποχή μετά τον Β ‘Παγκόσμιο Πόλεμο, η τουρκική οικονομία αυξήθηκε κατά 2% κατά κεφαλήν ανά έτος, σε σύγκριση με το 1% της Αιγύπτου. Επισημαίνουν ότι παρά τον παρόμοιο πληθυσμό και το γεωγραφικό μέγεθος των χωρών, οι τουρκικές εξαγωγές ξεπερνούν κατά πολύ εκείνες της Αιγύπτου κατά σχεδόν δύο προς ένα (168 εκατομμύρια δολάρια το 2018 σε σύγκριση με τα 88 εκατομμύρια δολάρια της Αιγύπτου). Επιπλέον, οι περισσότερες τουρκικές εξαγωγές είναι βιομηχανικές ενώ οι αιγυπτιακές εξαγωγές σταθμίζονται σε μεγάλο βαθμό με τους φυσικούς πόρους και τη γεωργία.

Σε σύγκριση τόσο με την Τουρκία όσο και με το Ιράν, η επιστημονική παραγωγή της Αιγύπτου, μετρούμενη σε άρθρα σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά και ο αριθμός των παραπομπών που προκαλούν μεταξύ επιστημονικών συναδέλφων σε άλλες χώρες, ήταν τρομακτική. Η Τουρκία ξεπέρασε κατά πολύ την Αίγυπτο την τελευταία δεκαετία του περασμένου αιώνα, χάρη εν μέρει στην εμφάνιση κορυφαίων ιδιωτικών τουρκικών πανεπιστημίων που απολάμβαναν την προστασία των μεγάλων εμπορικών εταιρειών. Την τελευταία μιάμιση δεκαετία, ήταν η σειρά των ιρανικών πανεπιστημίων, που έκλεισαν το επιστημονικό χάσμα μεταξύ Τουρκίας και Ιράν και ξεπέρασαν την Αίγυπτο σε μεγάλο βαθμό.

Η πολιτιστική ηγεμονία της Αιγύπτου στον αραβόφωνο κόσμο, τόσο εντυπωσιακή στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, αντιμετώπισε αυξανόμενο ανταγωνισμό από το Ιράκ και τη Συρία κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες. Τον 21ο αιώνα, η ηγεμονία έχει στραγγαλιστεί από τις τουρκικές τηλεοπτικές σειρές και ταινίες, ιδιαίτερα σημαντικό καθώς τα τουρκικά προϊόντα ψυχαγωγίας υποτιτλίζονται από μια γλώσσα που δεν γίνεται κατανοητή από τη συντριπτική πλειοψηφία του αραβόφωνου κόσμου.

Ένας καλό παράδειγμα της φθίνουσας πολιτιστικής τύχης της Αιγύπτου είναι ο ιστότοπος Panorama, ο κορυφαίος χώρος μέσων μαζικής ενημέρωσης στον αραβικό πληθυσμό του Ισραήλ. Ο ιστότοπος παρέχει συνδέσμους για μια πληθώρα τουρκικών και συρο-λιβανέζικων σειρών και μόνο μια μειοψηφία που παράγεται από την Αίγυπτο – πολύ μακριά από τις ημέρες που το ίδιο κοινό, καθώς και μεγάλο μέρος του εβραϊκού πληθυσμού στο Ισραήλ που προήλθε από αραβόφωνες χώρες, ήταν κολλημένο σε αιγυπτιακές ταινίες τα απογεύματα της Παρασκευής.

Η κυριαρχία της Τουρκίας πάνω από την Αίγυπτο σε όλα αυτά τα μέτωπα αυξήθηκε κατά τη διάρκεια της εξουσίας του Ερντογάν. Κατά την πρώτη δεκαετία της κυριαρχίας του AKP, η Τουρκία έγινε η αγαπημένη ξένων επενδύσεων, ήταν μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες στον κόσμο και εμφανίστηκε ως τουριστικός προορισμός βαρέων βαρών (πέμπτος στον κόσμο) με πάνω από 30 εκατομμύρια τουρίστες, ή πέντε φορές τον αριθμό των επισκεπτών στην Αίγυπτο. Έγινε επίσης διεθνής αεροπορικός κόμβος, με την κατάταξη των αεροπορικών εταιρειών της Turkish Airlines και του αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης μεταξύ των 20 κορυφαίων στον κόσμο στις αντίστοιχες κατηγορίες τους.

Δεν υπήρχε τίποτα που να συγκρατεί τον Ερντογάν, ο οποίος συνδυάζει τις ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες με τις ισλαμικές πεποιθήσεις, από το να επιδεικνύει την εχθρότητα του στην Αίγυπτο του Σίσι σε κάθε ευκαιρία. Έδωσε καταφύγιο στα μέλη της Αιγυπτιακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας μετά το αντι-πραξικόπημα/επανάσταση του 2013, στο οποίο ο Σίσι έριξε τον Μοχάμεντ Μόρσι και αποδεκάτισε τις τάξεις των Αδελφών Μουσουλμάνων· επιτέθηκε εναντίον του δήθεν παράνομου πραξικοπήματος του Σίσι εναντίον ενός δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου· περιέγραψε τη Σίσι ως γκάνγκστερ· πρόσφατα παρενέβη με μαζική στρατιωτική βοήθεια προς υποστήριξη της κυβέρνησης του Φαγέζ αλ-Σάρατζ στα δυτικά της Λιβύης. Η Αίγυπτος υποστηρίζει την αντιτιθέμενη πλευρά με έδρα τη Βεγγάζη στα ανατολικά και το στρατιωτικό της σκέλος, τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό του Χαλίφα Χαφτάρ, κοντά στα σύνορα της Αιγύπτου με τη Λιβύη.

Ωστόσο, το ρεύμα άλλαξε και φαίνεται να ωφελείται η Αίγυπτος. Η πιο μετριοπαθής πολιτική του Σίσι να εστιάζει στα εσωτερικά προβλήματα της χώρας του σε σχέση με ξένες περιπέτειες αποφέρει καρπούς. Οι πιο φιλόδοξες εξωτερικές σχέσεις του Ερντογάν, ο οποίος στα πρώτα χρόνια της εξουσίας του υποσχέθηκε εξωτερική πολιτική με μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες, είναι τώρα σε αντιπαράθεση με σχεδόν άπαντες εκτός συνόρων. Αυτό συμβαίνει παρά το μεγάλη διαφορά πόρων υπέρ της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένης της ένταξής της στο ΝΑΤΟ.

Η μεταστροφή του ρεύματος εκφράζεται καλύτερα σε κινήσεις που ξεκίνησαν από την Άγκυρα ώστε να επιτευχθεί συμφωνία με την Αίγυπτο. Η πρώτη κίνηση του Ερντογάν ήταν να στείλει ένα σαφές μήνυμα στα εγχώρια μέσα ενημέρωσης να σταματήσουν να καταγγέλλουν την Αίγυπτο και τον ηγέτη της. Η Άγκυρα έκλεισε ιστότοπους μέσων αραβικής γλώσσας που λειτουργούσαν από μέλη της Αιγυπτιακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας που κατέφυγαν στην Τουρκία και απείλησε απέλαση όσους δεν τηρούν αυτές τις οδηγίες.

Η νέα στάση της Τουρκίας βασίζεται σαφώς στη συνειδητοποίησή της ότι το να υπερασπίζεται την Αδελφότητα, ή να προωθεί το Κατάρ και την άκαμπτη αντι-Αιγυπτιακή στάσης του, είναι ποντάρισμα σε λάθος άλογο. Είναι πιο σοφό να αναγνωρίσει και να ζήσει με την Αίγυπτο, η οποία κυβερνάται από μια από τις παλαιάς κοπής δομές βαθέως κράτους στην περιοχή και βρίσκεται σε ένα σημαντικό γεωστρατηγικό περιβάλλον.

Η Χαμάς στη Γάζα συνέβαλε πολύ στην τουρκική εκπαίδευση. Αφότου ο Σίσι έγινε πρόεδρος, η Χαμάς και η Τουρκία ζούσαν με τις ψευδαισθήσεις ότι η Χαμάς θα μπορούσε να παρακάμψει την Αίγυπτο στηριζόμενη στην υποστήριξη της Τουρκίας και του Κατάρ. Αυτές οι ψευδαισθήσεις διαλύθηκαν καθώς η Αίγυπτος ανάγκασε τους αξιωματούχους της Χαμάς να υποταχθούν σε συχνά ταπεινωτική μεταχείριση, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης να συναντηθούν με τους εχθρούς της Φατάχ στο Κάιρο. Δεν υπάρχει κανένας τρόπος με τον οποίο η Τουρκία να μπορεί να αντικαταστήσει την επιρροή της Αιγύπτου στις παλαιστινιακές υποθέσεις.

Απομένει μόνο μία ερώτηση: Τι θα μάθει η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ από όλα αυτά; Θα παγιδευτεί στην προσπάθεια απονομής δικαιοσύνης εναντίον του καθεστώτος του Σίσι σε σύγκριση με ένα τουρκικό καθεστώς του οποίου το ιστορικό για τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι καλύτερο, ή θα αναγνωρίσει τη σημασία του Σίσι και της σταθερής δέσμευσης του στο τιμόνι της Αιγύπτου;

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ προσθέστε το σχόλιό σας
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας