Οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις τους στην τεχνητή νοημοσύνη τα τελευταία χρόνια
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) φαίνεται να αρχίζει να μεταβάλλει σταδιακά την αγορά εργασίας στις ΗΠΑ, στρέφοντας εργαζομένους μακριά από επαγγέλματα που θεωρούνται πιο εκτεθειμένα στον αυτοματισμό, χωρίς ωστόσο να έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής έντονες συνολικές επιπτώσεις στην απασχόληση ή στους μισθούς.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η οποία δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 22/6.
Σύμφωνα με την ανάλυση που περιλαμβάνεται στο Οικονομικό Δελτίο της ΕΚΤ, οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις τους στην τεχνητή νοημοσύνη τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο προσδοκιών ότι μεγάλο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού θα αντικατασταθεί σταδιακά από αυτοματοποιημένα συστήματα.
Η έκθεση επισημαίνει ότι εργαζόμενοι σε θέσεις με υψηλή έκθεση στον κίνδυνο αυτοματοποίησης – κυρίως κατώτερο προσωπικό σε συγκεκριμένους κλάδους – εμφανίζουν αυξημένη ευαλωτότητα στην πιθανή αντικατάστασή τους από την AI. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι, αν όλα τα υπόλοιπα παρέμεναν σταθερά, οι θέσεις εργασίας υψηλού κινδύνου υποκατάστασης αυξήθηκαν μεταξύ 2019 και 2025 κατά περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερο σε σχέση με θέσεις χαμηλού κινδύνου.
Πώς επηρεάζεται η αγορά εργασίας
Παράλληλα, καταγράφονται διαφοροποιήσεις στην εξέλιξη της απασχόλησης: οι θέσεις με υψηλό κίνδυνο υποκατάστασης, όπως οικονομολόγοι και γραφίστες, σημείωσαν μείωση άνω του 4% στο διάστημα 2019–2025, ενώ αντίθετα επαγγέλματα χαμηλότερου κινδύνου, όπως ηλεκτρολόγοι και καθηγητές λυκείου, αυξήθηκαν κατά περίπου 13%.
Στο ίδιο πλαίσιο, το μερίδιο των θέσεων χαμηλού κινδύνου στο σύνολο της απασχόλησης στις ΗΠΑ ενισχύθηκε από 23% σε 25%, ενώ το μερίδιο των θέσεων υψηλού κινδύνου υποχώρησε από 35% σε 33%. Η ΕΚΤ σημειώνει ότι, παρότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυναμική να επηρεάσει σημαντικά την αγορά εργασίας, μέχρι στιγμής οι συνολικές επιπτώσεις στην απασχόληση παραμένουν περιορισμένες.
Η μελέτη αναφέρει επίσης ότι η επίδραση της AI δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στην εξέλιξη των μισθών, αν και εκτιμάται πως στο μέλλον, καθώς η τεχνολογία θα ωριμάζει και θα ενσωματώνεται ευρύτερα στην οικονομία, οι επιπτώσεις στο εισόδημα ενδέχεται να γίνουν πιο έντονες.
Αντίστοιχες διαπιστώσεις καταγράφει και έρευνα της εταιρείας PwC, σύμφωνα με την οποία η πλειονότητα των διευθυνόντων συμβούλων παγκοσμίως δεν έχει ακόμη δει απτά οικονομικά οφέλη από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Συγκεκριμένα, το 56% των CEOs δηλώνει ότι οι εταιρείες τους δεν έχουν καταγράψει ούτε αύξηση εσόδων ούτε μείωση κόστους, ενώ μόλις το 12% αναφέρει και τα δύο.
Αύξηση εσόδων από το ΑΙ
Επιπλέον, λιγότερο από το ένα τρίτο των CEOs αναφέρει αύξηση εσόδων από AI μέσα στους τελευταίους 12 μήνες, ενώ περίπου το ένα τέταρτο δηλώνει μείωση κόστους μετά την εφαρμογή της τεχνολογίας.
Σε πιο μακροπρόθεσμο επίπεδο, προσωπικότητες του χώρου εκφράζουν διαφορετικές εκτιμήσεις για την πορεία της τεχνητής νοημοσύνης. Ο επιστήμονας υπολογιστών Τζέφρι Χίντον, γνωστός ως «νονός της AI», έχει προειδοποιήσει ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτεταμένη απώλεια θέσεων εργασίας, ενώ παράλληλα έχει εκφράσει ανησυχίες ακόμη και για τον κίνδυνο υπερνοημοσύνης που θα μπορούσε να υπερβεί τον ανθρώπινο έλεγχο.
Αντίθετα, ο Elon Musk εμφανίζεται πιο αισιόδοξος, προβλέποντας ότι έως το 2031 η ψηφιακή νοημοσύνη μπορεί να ξεπεράσει το σύνολο της ανθρώπινης νοημοσύνης και ότι η ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ θα μπορούσε να φτάσει σε επίπεδα εκατοντάδων εκατομμυρίων ή ακόμη και ενός δισεκατομμυρίου μονάδων, με την παγκόσμια οικονομία να διπλασιάζεται μέσα σε λίγα χρόνια λόγω της επιτάχυνσης της παραγωγικότητας.
