Από τη διαμαρτυρία στην αναταραχή: Η επίσημη ερμηνεία για τις ταραχές του Ιανουαρίου 2026 στο Ιράν
“Στο Ιράν, όπως και σε κάθε άλλη κοινωνία, υπάρχει διαμαρτυρία και οικονομική δυσαρέσκεια.
Δεν είναι κάθε διαμαρτυρία ένα πολιτικό κίνημα για αλλαγή καθεστώτος.
Η μετατροπή της διαμαρτυρίας σε ταραχές συνέβη κυρίως ως αποτέλεσμα ξένων παρεμβάσεων και οργανωμένων δράσεων.”
Α.Ε. Μαλέκ-Χοσέιν Γκιβζάντ
Πρέσβυς της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στην Ελλάδα
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ – ΙΡΑΝέα.gr
Αθήνα 6.2.2026
Ο Πρέσβυς της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στην Ελλάδα κκ. Μαλέκ-Χοσέιν Γκιβζάντ είναι πολύπειρος διπλωμάτης με τοποθετήσεις σε καίρια πόστα δράσης στο Κέρας της Ανατολικής Αφρικής και τα κεντρικά του ΥΠΕΞ στην Τεχεράνη. Η πείρα του αποτελεί την βάση της ιρανικής διπλωματικής αντιπροσώπευσης στην Ελλάδα και καταλύτης για την προώθηση των ελληνο-ιρανικών σχέσεων σε μια κρίσιμη στιγμή για τις παγκόσμιες και περιφερειακές εξελίξεις.
Η συνέντευξή του φωτίζει άγνωστες πτυχές των πρόσφατων ταραχών στο Ιράν κι αναδεικνύει την επίσημη θέση του Ιράν για τα γεγονότα με υπεύθυνο τρόπο.
-Αξιότιμε κύριε Γκιβαζάντ, ποια είναι η προέλευση της πρόσφατης αναταραχής στο Ιράν;
Η πρόσφατη αναταραχή έχει τις ρίζες της στα οικονομικά και βιοποριστικά προβλήματα του λαού. Οι σκληρές κυρώσεις και οι οικονομικές πιέσεις έχουν δυσκολέψει τη ζωή διαφόρων τμημάτων της κοινωνίας, ιδίως των επιχειρηματιών και των απλών ανθρώπων, και αυτή η κατάσταση εκδηλώθηκε αρχικά με τη μορφή διαμαρτυριών συνδικάτων και στη συνέχεια λαϊκών διαμαρτυριών. Τέτοιες διαμαρτυρίες παρατηρούνται επίσης σε πολλές χώρες και δεν είναι μοναδικές για το Ιράν.
-Γιατί αυτό που φαίνεται στα διεθνή μέσα ενημέρωσης διαφέρει από την πραγματικότητα επί τόπου;
Αυτό που λαμβάνει το ξένο κοινό από το Ιράν δεν είναι «η ίδια η πραγματικότητα», αλλά μάλλον μια μιντιακή και συχνά αντιπαραθετική αφήγηση της πραγματικότητας. Πολλά δυτικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τις διάσπαρτες και κυρίως οικονομικές διαμαρτυρίες ως ένα πολιτικό και ομοιογενές σύνολο, ενώ στο πραγματικό πεδίο:
- Οι διαμαρτυρίες είναι διάσπαρτες
- Τα κίνητρα είναι κυρίως οικονομικά και βιοποριστικά
- Αυτές οι διαμαρτυρίες δεν φέρουν απαραίτητα ένα ενιαίο πολιτικό σχέδιο.
-Ποιος είναι ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη διαμόρφωση αυτής της εικόνας;
Τα σημερινά μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει ένα «πεδίο μάχης αφηγήσεων». Οι αλγόριθμοι αυτών των δικτύων επισημαίνουν περιεχόμενο που βασίζεται σε συναισθήματα και γρήγορες αντιδράσεις (όπως likes και reposts), όχι απαραίτητα αντικειμενική πραγματικότητα. Τα βίντεο που δημοσιεύονται από ένα περιορισμένο γεωγραφικό σημείο γενικεύονται λανθασμένα ως εικόνα ολόκληρης της χώρας. Ένας μηχανισμός που έχει επίσης επαναληφθεί σε πολλές διεθνείς κρίσεις.
-Γιατί ορισμένες διαμαρτυρίες μετατρέπονται σε ταραχές και βία;
Στο Ιράν, όπως και σε κάθε άλλη κοινωνία, υπάρχει διαμαρτυρία και οικονομική δυσαρέσκεια. Αλλά δεν είναι κάθε διαμαρτυρία ένα πολιτικό κίνημα για αλλαγή καθεστώτος. Η μετατροπή της διαμαρτυρίας σε ταραχές συμβαίνει κυρίως ως αποτέλεσμα ξένων παρεμβάσεων και οργανωμένων δράσεων. Η δημόσια δήλωση υποστήριξης για την αναταραχή και την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν από τις ΗΠΑ και το σιωνιστικό καθεστώς έχει οδηγήσει τις νόμιμες διαμαρτυρίες του λαού σε βία. Ο ενθουσιασμός ορισμένων νυν και πρώην αξιωματούχων στις ΗΠΑ και το ισραηλινό καθεστώς για το χάος στο Ιράν είναι τόσο μεγάλος που δεν έχουν δείξει σχεδόν καθόλου αυτοσυγκράτηση σε αυτό το θέμα και έχουν μιλήσει άμεσα, όχι μεταφορικά ή υπονοούμενα, για την παρουσία δυνάμεων της Μοσάντ στους δρόμους της Τεχεράνης. Κάποιοι άλλοι πρώην αξιωματούχοι ασφαλείας έχουν επίσης μιλήσει ανοιχτά για την εμπλοκή της Μοσάντ, της CIA και της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών (MI6) στις αναταραχές.
-Ποια ήταν τα στοιχεία για οργανωμένες αναταραχές και δολιοφθορά
Κατά τη διάρκεια των αναταραχών, παρατηρήθηκαν συμπεριφορές που δεν έχουν καμία σχέση με την πολιτική διαμαρτυρία, όπως:
- Η δολοφονία απλών ανθρώπων, αστυνομικών δυνάμεων και υπερασπιστών της ασφάλειας
- Επιθέσεις σε αθώα παιδιά
- Πυρπολήσεις ζωντανών δυνάμεων ασφαλείας
- Επιθέσεις σε δυνάμεις διάσωσης, υγείας και πυροσβεστικής
- Πυρπολήσεις τραπεζών, αστυνομικών τμημάτων και δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας. Αυτές οι ενέργειες υποδηλώνουν τη φύση του δολιοφθορά και μοιάζουν ακόμη και με οργανωμένη επίθεση από έξω, όχι με οικονομική διαμαρτυρία.
-Ποια ήταν η αντίδραση των διαμαρτυρόμενων σε αυτή τη βία;
Οι διαμαρτυρόμενοι έχουν σαφώς διαχωριστεί από τους ταραξίες. Παρατηρώντας ανασφάλεια και βία, ένα μεγάλο μέρος του λαού διαχώρισε την πορεία της πολιτικής διαμαρτυρίας από το χάος, και σχηματίστηκαν ακόμη και διαδηλώσεις δρόμου καταδικάζοντας το χάος και τη δολοφονία ανθρώπων. Η παρουσία εκατομμυρίων Ιρανών σε πόλεις σε όλο το Ιράν τη Δευτέρα 12 Δεκεμβρίου έδειξε ότι ο λαός έχει διαχωρίσει την πορεία του από τους τρομοκράτες και τους ξένους πράκτορες.
-Ποιο είναι το καθεστώς των ομάδων της αντιπολίτευσης στο εξωτερικό;
Οι Ιρανοί στο εξωτερικό αποτελούν μέρος της εθνικής ταυτότητας του Ιράν και πολλοί από αυτούς ανησυχούν για την πρόοδο της χώρας. Ωστόσο, υπάρχει ένας περιορισμένος αριθμός ομάδων που δραστηριοποιούνται υπό το όνομα της αντιπολίτευσης και οι οποίες:
- Απολαμβάνουν οικονομική και μιντιακή υποστήριξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το σιωνιστικό καθεστώς
- Δεν έχουν σαφή κατανόηση της πραγματικότητας στο εσωτερικό του Ιράν
- Δεν έχουν σαφές σχέδιο για τη βελτίωση των συνθηκών της χώρας
- Βιώνουν σοβαρές εσωτερικές διαμάχες
Συμμετέχουν στην καταστροφή δημόσιας περιουσίας και μάλιστα παραβιάζουν τους διεθνείς κανονισμούς και τους νόμους των χωρών διαμονής τους.
-Ποια είναι η κύρια φύση των οικονομικών διαμαρτυριών του λαού;
Απάντηση: Η κύρια φύση αυτών των διαμαρτυριών είναι οικονομική. Ο πληθωρισμός και οι υψηλές τιμές έχουν ασκήσει μεγάλη πίεση στις ζωές των ανθρώπων και όλοι οι αξιωματούχοι της χώρας έχουν αναγνωρίσει αυτές τις διαμαρτυρίες. Το κύριο ερώτημα είναι γιατί η ιρανική οικονομία έχει φτάσει σε αυτή την κατάσταση.
-Ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες των τρεχόντων οικονομικών προβλημάτων του Ιράν;
Οι πιο σημαντικοί παράγοντες είναι:
- Πάνω από τέσσερις δεκαετίες αυστηρών κυρώσεων κατά του Ιράν
- Αυστηροί περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαίου ως μία από τις κύριες πηγές εισοδήματος της χώρας
- Ορισμένες ανεπιτυχείς πολιτικές συναλλάγματος που απαιτούσαν μεταρρύθμιση.
-Ποιες αποφάσεις έχουν λάβει η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο για να βελτιώσουν την κατάσταση;
Παρά τις σκληρές συνθήκες των κυρώσεων, η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο αποφάσισαν να μεταρρυθμίσουν τις πολιτικές συναλλάγματος και υποστήριξης. Αυτές περιλαμβάνουν:
- Μεταρρύθμιση ανεπιτυχών πολιτικών συναλλάγματος
- Επέκταση πολιτικών υποστήριξης για περισσότερους από 80 εκατομμύρια Ιρανούς
- Πληρωμή μηνιαίων επιδοτήσεων και επιδομάτων για την παροχή βασικών αγαθών διαβίωσης. Αυτή η νέα πορεία σχεδιάστηκε μετά από άμεσο διάλογο της κυβέρνησης με τους εμπόρους, αλλά μεροληπτικές ξένες παρεμβάσεις προσπάθησαν να την εκτρέψουν προς το χάος.
Συντακτική Ομάδα – Ιρανέα.
