Η εικόνα στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου αλλάζει με ταχύτητα. Ενώ πριν από λίγες εβδομάδες οι επενδυτές φοβούνταν ότι ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν θα προκαλούσε τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών, σήμερα το ενδιαφέρον στρέφεται στο ακριβώς αντίθετο ενδεχόμενο: μια αγορά που κινδυνεύει να πλημμυρίσει από βαρέλια.
Το τελευταίο σημάδι αυτής της αλλαγής ήρθε από τη Σαουδική Αραβία. Η Saudi Aramco επανεκκίνησε τις φορτώσεις αργού από το Ras Tanura, το μεγαλύτερο λιμάνι εξαγωγών πετρελαίου στον κόσμο, έπειτα από σχεδόν τέσσερις μήνες διακοπής λόγω του πολέμου και του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.
Επιστρέφει το μεγαλύτερο λιμάνι πετρελαίου στον κόσμο
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων, δύο υπερδεξαμενόπλοια (VLCC) της Bahri φόρτωσαν αργό στο Ras Tanura την Παρασκευή, ενώ ακόμη δύο βρίσκονταν στην περιοχή περιμένοντας σειρά. Κάθε τέτοιο πλοίο μπορεί να μεταφέρει έως και 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Πριν από τον πόλεμο, το Ras Tanura διακινούσε περισσότερα από 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ η γειτονική μονάδα διύλισης δυναμικότητας 550.000 βαρελιών την ημέρα είχε επίσης τεθεί εκτός λειτουργίας για προληπτικούς λόγους.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, η Aramco αναγκάστηκε να μεταφέρει τις εξαγωγές της μέσω του λιμανιού Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς τα Στενά του Ορμούζ είχαν ουσιαστικά κλείσει για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Αγώνας δρόμου για εξαγωγές
Η Σαουδική Αραβία δεν είναι η μόνη που επιταχύνει. Το Ιράκ, το Κατάρ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη ξεκινήσει νέους διαγωνισμούς πώλησης φορτίων αργού, ενώ και το Ιράν σπεύδει να αυξήσει τις εξαγωγές του μετά την προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων.
Δύο άδεια υπερδεξαμενόπλοια εισήλθαν την Παρασκευή στον Περσικό Κόλπο με προορισμό ιρανικά λιμάνια για να φορτώσουν αργό, ενώ δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνεχίζουν να διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ.
Οι τιμές συνεχίζουν να υποχωρούν
Η επανεκκίνηση των εξαγωγών ασκεί νέα πίεση στις διεθνείς τιμές. Το Brent και το WTI υποχώρησαν εκ νέου, παρά την επίθεση που δέχθηκε εμπορικό πλοίο κοντά στο Ομάν, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και η επιστροφή των παραγωγών θα υπερισχύσουν των γεωπολιτικών κινδύνων.
Σήμερα το Brent διαπραγματεύεται κοντά στα 72,5 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI γύρω στα 69,3 δολάρια, έχοντας διαγράψει όλο το γεωπολιτικό premium που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν.
Η αγορά πλέον προεξοφλεί ότι η προσφορά θα αποκατασταθεί ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν, καθώς οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο αυξάνονται και οι παραγωγοί επιστρέφουν στην αγορά. Αρκετοί μεγάλοι οίκοι, όπως η Goldman Sachs και η JPMorgan, εξακολουθούν να βλέπουν το Brent στην περιοχή των 60-65 δολαρίων μέσα στο 2026, ενώ ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμη και υποχώρηση προς τα 50 δολάρια, εφόσον επιβεβαιωθεί σενάριο ισχυρής υπερπροσφοράς και ασθενέστερης παγκόσμιας ζήτησης.
Την ίδια ώρα, πληροφορίες αναφέρουν ότι η Saudi Aramco εξετάζει σημαντική μείωση των επίσημων τιμών πώλησης για τον Αύγουστο, καθώς ο ανταγωνισμός μεταξύ των παραγωγών εντείνεται.
Η εικόνα της προσφοράς αλλάζει
Σύμφωνα με τη Rystad Energy, περίπου 2 εκατ. βαρέλια ημερήσιας παραγωγής επανήλθαν στην αγορά μέσα σε μόλις τρεις εβδομάδες.
Η εταιρεία εκτιμά ότι η παραγωγή που παραμένει εκτός αγοράς στον Κόλπο έχει ήδη μειωθεί στα 9,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 11,7 εκατ. στα μέσα Ιουνίου, ενώ προβλέπει πλήρη αποκατάσταση της παραγωγής έως το τέλος του έτους.
Η ταχεία επιστροφή των εξαγωγών ενισχύει το σενάριο ότι η αγορά περνά από τον φόβο της έλλειψης στον φόβο της υπερπροσφοράς. Αν επιβεβαιωθεί αυτή η τάση, οι πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να συνεχιστούν τους επόμενους μήνες, ιδιαίτερα εάν συνδυαστούν με την αύξηση της παραγωγής από τον ΟΠΕΚ+ και την επιβράδυνση της παγκόσμιας ζήτησης.