Η κυβερνητική προπαγάνδα μπορεί να μετράει αυξήσεις μισθών, πτώση της ανεργίας και «ισχυρή ανάπτυξη». Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα που δεν αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακά γραφήματα. Οι πολίτες τελειώνουν τον μήνα χωρίς λεφτά. Και αυτό δεν είναι πολιτική εκτίμηση. Είναι η ωμή αποτύπωση των ίδιων των στοιχείων.
Η περιβόητη «βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος» συνθλίβεται από το κόστος ζωής. Οι μισθοί αυξάνονται ονομαστικά, αλλά τρόφιμα, στέγαση, ενέργεια και βασικές υπηρεσίες έχουν γίνει τόσο ακριβά, ώστε οι αυξήσεις καταλήγουν εκεί ακριβώς απ’ όπου ξεκίνησαν, στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στον λογαριασμό της ενέργειας, στο ενοίκιο και στις υποχρεώσεις. Το εισόδημα δεν περισσεύει αλλά εξαφανίζεται.
Η Ελλάδα των «αυξήσεων» δεν έχει αποταμίευση. Η εικόνα των τραπεζικών καταθέσεων αποκαλύπτει μια ακόμη μεγαλύτερη αντίφαση. Οι συνολικές καταθέσεις μπορεί να αυξάνονται, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αυξήθηκε η οικονομική ασφάλεια της κοινωνίας.
Τα στοιχεία του ΤΕΚΕ για το τέλος του 2025 δείχνουν ότι περίπου 70% των καταθετών διαθέτει υπόλοιπο έως μόλις 1.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η περίφημη αύξηση των καταθέσεων δεν αποτελεί κοινωνικό δείκτη ευημερίας. Είναι κυρίως αποτέλεσμα συγκέντρωσης πλούτου σε πολύ λιγότερα χέρια.
Η Ελλάδα μπορεί να εμφανίζει περισσότερα δισεκατομμύρια στις τραπεζικές καταθέσεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο μέσος εργαζόμενος έχει περισσότερα χρήματα στην άκρη. Άλλο η αύξηση του συνολικού πλούτου και άλλο η οικονομική ασφάλεια της κοινωνικής πλειονότητας.
Και εδώ έρχεται το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια ώρα, στην Ευρωζώνη το ποσοστό παρέμεινε σταθερό στο 14,3%.
Πρόκειται για έναν ακόμη δείκτη της ελληνικής απόκλισης. Ενώ στην Ευρώπη ένα τμήμα του εισοδήματος εξακολουθεί να μπορεί να μετατραπεί σε αποταμίευση, στην Ελλάδα το εισόδημα καταναλώνεται σχεδόν ολόκληρο για να συντηρηθεί το νοικοκυριό.
Η οικονομία μπορεί να αναπτύσσεται. Η οικονομική αντοχή της κοινωνίας όμως εξαντλείται. Τα στοιχεία του ΙΟΒΕ είναι ακόμη πιο σκληρά. Το 58% των καταναλωτών δηλώνει ότι μόλις τα βγάζει πέρα. Το 13% αναγκάζεται να καταναλώνει τις υπάρχουσες αποταμιεύσεις του, ενώ ένα ακόμη 7% δηλώνει ότι έχει ήδη χρεωθεί. Και μόλις 22% καταφέρνει να αποταμιεύει, έστω και λίγο. Αυτό είναι το πραγματικό κοινωνικό ισοζύγιο και όχι οι πανηγυρικές δηλώσεις για την «ισχυρή οικονομία».
Γιατί οικονομία που αναπτύσσεται αλλά αφήνει τη μεγάλη πλειονότητα χωρίς δυνατότητα αποταμίευσης δημιουργεί μια επικίνδυνη αντίφαση. Παράγει μακροοικονομικά πλεονάσματα χωρίς να παράγει αντίστοιχη οικονομική ασφάλεια για τα νοικοκυριά. Και το χειρότερο είναι ότι κανείς δεν περιμένει βελτίωση.
Η κοινωνία δεν βλέπει φως στην άκρη του τούνελ. Το 84% των νοικοκυριών θεωρεί απίθανη την αποταμίευση μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες. Το 59% περιμένει επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης. Και το 65% προβλέπει ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται με τον ίδιο ή ακόμη ταχύτερο ρυθμό. Με άλλα λόγια, η ελληνική κοινωνία δεν πιστεύει ότι η κατάσταση θα διορθωθεί από μόνη της. Και μάλλον έχει τους λόγους της.
Γιατί όταν το ενοίκιο, τα τρόφιμα, η ενέργεια και οι καθημερινές ανάγκες απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του μισθού, η περίφημη «αύξηση εισοδήματος» γίνεται λογιστική άσκηση. Αύξηση μισθού χωρίς αύξηση αγοραστικής δύναμης είναι μισή αλήθεια. Και μισή αλήθεια στην οικονομία μπορεί να γίνει ολόκληρη πολιτική εξαπάτηση.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι βαθύτερο. Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει απλώς πρόβλημα χαμηλών εισοδημάτων. Αντιμετωπίζει πρόβλημα άνισης κατανομής του πλούτου και άνισης κατανομής της οικονομικής ασφάλειας. Από τη μία πλευρά, συσσωρεύονται κεφάλαια, αυξάνονται περιουσίες και συγκεντρώνονται καταθέσεις. Από την άλλη, εκατομμύρια νοικοκυριά ζουν από μισθό σε μισθό και αδυνατούν να δημιουργήσουν ακόμη και ένα στοιχειώδες χρηματοοικονομικό «μαξιλάρι». Αυτή δεν είναι μία υγιής κοινωνία ευημερίας αλλά είναι μία κοινωνία οικονομικής εξάντλησης.
Και όσο η κυβέρνηση συνεχίζει να παρουσιάζει τη μεγέθυνση του ΑΕΠ ως απόδειξη ότι «όλα πάνε καλά», το χάσμα ανάμεσα στους μακροοικονομικούς δείκτες και στην καθημερινότητα των πολιτών θα μεγαλώνει. Γιατί στο τέλος της ημέρας δεν μετράει μόνο πόσο μεγάλωσε η οικονομία. Μετράει πόσα μένουν στην τσέπη του ανθρώπου που εργάζεται.
Και σήμερα, για ένα τεράστιο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, η απάντηση είναι ότι δεν μένει τίποτα. Ο μισθός μπαίνει και το κόστος ζωής τον καταπίνει. Η αποταμίευση μηδενίζεται. Και η «ανάπτυξη» συνεχίζει να πανηγυρίζει από τις οθόνες. Μόνο που οι πολίτες δεν ζουν στις οθόνες. Ζουν στην πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα δεν βγαίνει πλέον στον λογαριασμό.
ΠΗΓΗ TVXS
