Οι οικονομολόγοι καταθέτουν διαφορετικές εκτιμήσεις για την πορεία της ρωσικής οικονομίας

569

Η οικονομία της Ρωσίας συρρικνώθηκε το β’ τρίμηνο – στο πρώτο πλήρες τρίμηνο μετά την εισβολή της χώρας στην Ουκρανία – και οι οικονομολόγοι είναι διχασμένοι για το αν μπορεί να συνεχίσει να αντέχει τις διεθνείς κυρώσεις μακροπρόθεσμα, όπως σημειώνει το CNBC.

Η ρωσική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 4% σε ετήσια βάση κατά το β’ τρίμηνο, αν και η συρρίκνωση αυτή ήταν χαμηλότερη από το 5% που ανέμεναν οι αναλυτές. Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας αναμένει ότι η ύφεση θα βαθύνει τα επόμενα τρίμηνα, φθάνοντας στο χαμηλότερο σημείο της το πρώτο εξάμηνο του 2023.

Όλο αυτό έρχεται καθώς η Μόσχα προσπαθεί να αναπροσαρμόσει την οικονομία της μπροστά στον καταιγισμό κυρώσεων που επέβαλαν οι δυτικές δυνάμεις ως απάντηση στον πόλεμο, οι οποίες έχουν διαταράξει το εμπόριο και έχουν σχεδόν εξοστρακίσει τη Ρωσία από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

“Υπήρξαν σημάδια σταθεροποίησης σε πολλούς τομείς τους τελευταίους ένα ή δύο μήνες, αλλά δεν περιμένουμε ότι η ύφεση θα πιάσει πάτο μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2023 και πιστεύουμε ότι η οικονομία θα παραμείνει στάσιμη στην καλύτερη περίπτωση στη συνέχεια”, δήλωσε ο Liam Peach, ανώτερος οικονομολόγος αναδυόμενων αγορών στην Capital Economics.

Ο άμεσος αντίκτυπος των κυρώσεων μετριάστηκε από την ταχεία δράση της Κεντρικής Τράπεζας με την εφαρμογή των capital controls και την απότομη αύξηση των επιτοκίων. Τα μέτρα σταθεροποίησαν τις εγχώριες αγορές και μάλιστα έκαναν το ρούβλι να γίνεται ένα από τα νομίσματα με τις καλύτερες επιδόσεις στον κόσμο μέχρι στιγμής φέτος.

Στη συνέχεια, τα μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης και οι σημαντικές μειώσεις των επιτοκίων έπιασαν επίσης τόπο, αμβλύνοντας τον βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο των κυρώσεων. Στα τέλη του περασμένου μήνα, η κεντρική τράπεζα προκάλεσε σοκ με τη μείωση κατά 150 μονάδες βάσης των επιτοκίων, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν στο 8% και να σηματοδοτήσει την πέμπτη διαδοχική μείωση από τότε που προχώρησε σε έκτακτη αύξηση από 9,5% σε 20% στα τέλη Φεβρουαρίου.

“Η ύφεση θα μπορούσε να είναι πολύ βαθύτερη, αλλά η κεντρική τράπεζα έλαβε άμεσα μέτρα για να αποτρέψει την εκδήλωση μιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Φαίνεται επίσης ότι η ανθεκτικότητα του ενεργειακού τομέα της Ρωσίας μετρίασε τον αντίκτυπο των δυτικών κυρώσεων”, πρόσθεσε ο Peach.

Ωστόσο, πολλοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι η μακροπρόθεσμη ζημία για τη ρωσική οικονομία θα είναι πολύ πιο σοβαρή, καθώς η φυγή επιχειρήσεων και ταλέντων πιέζει σταδιακά την οικονομική δραστηριότητα, μαζί με την έλλειψη πρόσβασης σε κρίσιμες τεχνολογίες.

Εν τω μεταξύ, οι κυρώσεις έχουν πλήξει σκληρά ορισμένους τομείς της οικονομίας, με τη μεταποιητική παραγωγή να μειώνεται κατά 4% σε τριμηνιαία βάση και την παραγωγή σε τομείς που εξαρτώνται από τις εισαγωγές να υποχωρεί πάνω από 10%.

Η καταναλωτική ζήτηση έχει επίσης αποδυναμωθεί σημαντικά. Οι λιανικές πωλήσεις διολίσθησαν κατά 11% σε τριμηνιαία βάση μετά το πληθωριστικό σοκ του Μαρτίου, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη κατέρρευσε.

“Το γ’ τρίμηνο είναι πιθανό να είναι ένα ακόμη αδύναμο τρίμηνο, αν και με μικρότερη συρρίκνωση από ό,τι το β’ τρίμηνο. Οι μειώσεις στις λιανικές πωλήσεις και στη μεταποίηση έχουν αμβλυνθεί, ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει και οι νομισματικές συνθήκες έχουν μετριαστεί”, δήλωσε ο Peach.

“Ακόμα κι έτσι, η οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης της περιορισμένης πρόσβασης στη δυτική τεχνολογία και της διαφαινόμενης απαγόρευσης της παροχής ασφάλισης για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, η οποία πιστεύουμε ότι θα προκαλέσει πτώση της παραγωγής κατά 10% το επόμενο έτος”, πρόσθεσε.

Η Capital Economics δεν αναμένει ότι το ρωσικό ΑΕΠ θα φτάσει στο κατώτατο σημείο του για ένα ακόμη έτος περίπου.

Στις 24 Αυγούστου συμπληρώνονται έξι μήνες από την πρώτη επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία ως απάντηση στην εισβολή της στην Ουκρανία στις 20 Φεβρουαρίου. Σήμερα υπάρχουν πάνω από 11.000 διεθνείς κυρώσεις σε βάρος της χώρας.

Παρόλο που πολλοί οικονομολόγοι εστιάζουν στις μακροπρόθεσμες απειλές για τη ρωσική οικονομία – τις οποίες η κυβέρνηση και η κεντρική τράπεζα προσπαθούν να αντιμετωπίσουν – η πιο άμεση κατάρρευση που προέβλεπαν ορισμένοι δεν έχει αποδώσει καρπούς.

“Παρά την επιβολή των κυρώσεων και τις προβλέψεις πολλών αναλυτών, η ρωσική οικονομία δεν έχει καταρρεύσει και, αν και βρίσκεται αντιμέτωπη με συρρίκνωση 5-6% φέτος, δεν κινδυνεύει με κατάρρευση ούτε είναι πιθανό να βιώσει οποιαδήποτε μορφή οικονομικής ή χρηματοπιστωτικής κρίσης”, δήλωσε ο Chris Weafer, διευθύνων σύμβουλος της Macro-Advisory με έδρα τη Μόσχα.

“Αντιμετωπίζει, ωστόσο, 5-7 τρίμηνα χαμηλής μονοψήφιας πτώσης και έναν μακρύ κατάλογο προκλήσεων που, αν δεν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, θα διατηρήσουν την ανάπτυξη κοντά στη στασιμότητα για πολλά χρόνια”.

Ο Weafer σημείωσε ότι η ρωσική οικονομία “παραπαίει, αλλά δεν πνίγεται”.

Η Macro-Advisory εκτιμά ότι το ρωσικό δημόσιο αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 60% του ΑΕΠ, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν λιγότερο από το 25%. Αυτή η ανισορροπία περιορίζει την ανάπτυξη σε κανονικές περιόδους, αλλά επίσης απομονώνει την οικονομία σε περιόδους κρίσης, πρόσθεσε.

“Η κυβέρνηση, οι επιχειρήσεις και οι άνθρωποι είναι συνηθισμένοι στις οικονομικές κρίσεις (αυτή είναι η πέμπτη από το 1991) και οι δομές υποστήριξης, για τους εργοδότες και στον κοινωνικό τομέα, είναι καλά ανεπτυγμένες”, δήλωσε ο Weafer.

Εν τω μεταξύ, η επιχειρηματική εμπιστοσύνη, έχοντας μειωθεί απότομα τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, έχει επιστρέψει στους μακροπρόθεσμους μέσους όρους τόσο για τη μεταποίηση όσο και για τις υπηρεσίες.

Ο Weafer διαφώνησε επίσης με τις πρόσφατες εκτιμήσεις ότι η οικονομία βρίσκεται σε μακρύ δρόμο προς τεράστιες ζημιές, υποστηρίζοντας ότι η μαζική έξοδος των δυτικών εταιρειών από τη Ρωσία δεν θα είναι τόσο επιζήμια για τη δραστηριότητα όσο θεωρείται ευρέως.

“Οι περισσότερες από αυτές που αποχωρούν είναι είτε μικρές εταιρείες (όπως στο λιανικό εμπόριο μόδας) είτε έχουν πουλήσει σε τοπικούς αγοραστές. Από τις 50 κορυφαίες εταιρείες που ελέγχονται από ξένους, μόνο τρεις έχουν κλείσει εντελώς”, δήλωσε.

“Άλλες τρεις έχουν πουλήσει σε τοπικούς αγοραστές και άλλες 10 έχουν δηλώσει ότι σχεδιάζουν να πουλήσουν σε τοπικό αγοραστή. Οι υπόλοιπες παραμένουν. Υπολογίζουμε το πλήγμα στο ΑΕΠ σε λιγότερο από 1%, επειδή τα λειτουργικά περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν στη χώρα”.

Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το “καταστροφικό” πλήγμα που προέβλεπε μελέτη του Πανεπιστημίου Yale που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα, η οποία ανέλυσε δεδομένα για το εμπόριο και τη ναυτιλία. Οι συντάκτες της μελέτης υποστηρίζουν ότι οι κυρώσεις και η έξοδος περισσότερων από 1.000 διεθνών εταιρειών “παραλύουν” τη ρωσική οικονομία.

Αλλά ο Weafer δεν έχει πειστεί καθόλου. “Υπάρχει μεγάλος σκεπτικισμός σχετικά με τη λεγόμενη ανθεκτικότητα και την ικανότητα, ακόμη και την προθυμία, της Ρωσίας να επενδύσει εγχώρια, ιδίως αν ληφθεί υπόψη πόσο λίγα έχουν γίνει σε τομείς όπως η τεχνολογία, η μηχανική και οι εξειδικευμένες υπηρεσίες τα τελευταία είκοσι χρόνια”, πρόσθεσε ο Weafer.

“Αλλά όπως έχουν δείξει οι προηγούμενες κρίσεις, η Ρωσία συνήθως αντιμετωπίζει τέτοια προβλήματα όταν δεν έχει άλλη επιλογή, και συνήθως μόνο τότε”.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ προσθέστε το σχόλιό σας
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας