Στις 2 Ιουλίου 2026, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) εξέδωσε μια απόφαση που ξεπερνά κάθε προηγούμενο σε αυταρχισμό και λογοκρισία. Με μια κίνηση που θυμίζει περισσότερο Ιερά Εξέταση παρά σύγχρονο δημοκρατικό θεσμό, το Δικαστήριο αποφάσισε ότι απλοί πολίτες στην ΕΕ μπορούν να διωχθούν ποινικά — ακόμα και με ποινές φυλάκισης — αν δημοσιεύσουν βίντεο από το Russia Today (RT) σε δημόσιους ιστότοπους ή κανάλια.
Δεν πρόκειται για απλή απαγόρευση πρόσβασης ή αφαίρεση περιεχομένου από πλατφόρμες. Πρόκειται για ποινικοποίηση της ίδιας της διάδοσης πληροφορίας από ιδιώτες, με βάση αποκλειστικά την πηγή και όχι το περιεχόμενο. Ακόμα κι αν το βίντεο λέει την απόλυτη αλήθεια — ακόμα κι αν πρόκειται για δελτίο καιρού, δήλωση πολιτικού ή ρεπορτάζ για κάποιο γεγονός — αν προέρχεται από το RT, απαγορεύεται. Η αλήθεια δεν αποτελεί υπεράσπιση.
Τι ακριβώς αποφάσισε το ΔΕΕ;
Η υπόθεση προήλθε από τη Γερμανία. Τρεις πολίτες διώκονται ποινικά επειδή ανέβασαν επανειλημμένα βίντεο από το RT Germany σε έναν δημόσιο, μη εμπορικό ιστότοπο που χρηματοδοτούνταν μόνο από εθελοντικές δωρεές. Το γερμανικό δικαστήριο ρώτησε το ΔΕΕ αν τέτοιες ενέργειες εμπίπτουν στις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά των ρωσικών ΜΜΕ.
Η απάντηση του Δικαστηρίου ήταν ξεκάθαρη: ναι. Οποιοσδήποτε φυσικός πρόσωπο λειτουργεί ιστότοπο και «μεταδίδει» περιεχόμενο από απαγορευμένες ρωσικές πηγές θεωρείται «operator» και υπόκειται σε κυρώσεις, ανεξάρτητα από το αν βγάζει κέρδος ή όχι. Στη Γερμανία, η παραβίαση μπορεί να τιμωρηθεί με φυλάκιση από 3 μήνες έως 5 χρόνια.
Το πιο εξωφρενικό; Η απαγόρευση ισχύει για οποιοδήποτε περιεχόμενο προέρχεται από αυτές τις πηγές. Δεν εξετάζεται αν είναι ψευδές, παραπλανητικό ή επικίνδυνο. Μετράει μόνο ποιος το λέει.
Επιστροφή στον Μεσαίωνα
Ο Γάλλος αναλυτής Arnaud Bertrand το χαρακτήρισε «καθαρά παράνοια» και «το χειρότερο παράδειγμα λογοκρισίας που έχω ακούσει ποτέ». Και έχει δίκιο.
Στον Μεσαίωνα, η αίρεση κρινόταν όχι από το αν κάτι ήταν αληθές, αλλά από το ποιος το έλεγε. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει τώρα στην ΕΕ: η πηγή (RT) αρκεί για να καταστήσει παράνομη ακόμα και την αλήθεια.
Όπως έγραψε ο Bertrand: «Δεν έχει σημασία αν η πληροφορία είναι ακριβής. Μετράει μόνο η ταυτότητα του ομιλητή. Η αλήθεια δεν αποτελεί υπεράσπιση πια στην ΕΕ». Αυτό αποτελεί πλήρη κατάρρευση του διαφωτιστικού εγχειρήματος.
Πολλοί Ευρωπαίοι αγανακτούν με τη λογοκρισία στην Κίνα. Όμως αυτό που κάνει τώρα η ΕΕ είναι πολύ χειρότερο. Στην Κίνα, τουλάχιστον, η λογοκρισία βασίζεται συνήθως στο περιεχόμενο. Εδώ, απαγορεύεται οτιδήποτε προέρχεται από συγκεκριμένη πηγή, ακόμα κι αν είναι 100% αληθές.
Γιατί το κάνουν αυτό;
Η επίσημη δικαιολογία είναι η «καταπολέμηση της ρωσικής προπαγάνδας». Όμως η απόφαση δεν διακρίνει προπαγάνδα από γεγονότα. Δεν προστατεύει τους πολίτες από ψέματα — τους προστατεύει από την ίδια την ύπαρξη εναλλακτικών φωνών.
Το τέλος της ελευθερίας του λόγου;
Αυτή η απόφαση δεν αφορά μόνο το RT. Ανοίγει τον δρόμο για παρόμοιες απαγορεύσεις σε οποιονδήποτε «ανεπιθύμητο» φορέα. Η Ευρώπη, που κάποτε καυχιόταν ότι είναι ο φάρος της ελευθερίας και του ορθολογισμού, γυρίζει πίσω σε σκοτεινές εποχές.
Αν δεν αντιδράσουμε τώρα, αύριο μπορεί να είναι πολύ αργά.
Η ελευθερία του λόγου δεν χάνεται με πραξικοπηματικές «κραυγαλέες» πράξεις. Χάνεται με μικρές, «λογικές» αποφάσεις σαν κι αυτή.
