Οι εξαγωγές πετρελαίου έχουν σχεδόν παγώσει, η παραγωγή αργού έχει περιοριστεί δραστικά, τα κρατικά έσοδα στερεύουν και ο πληθωρισμός έχει εκτιναχθεί.
Κι όμως, το κεντρικό πολιτικό συμπέρασμα που προκύπτει μέχρι στιγμής είναι διαφορετικό από εκείνο που θα περίμενε η Ουάσιγκτον: το Ιράν πιέζεται ασφυκτικά, αλλά δεν υποχωρεί.
Αυτό ακριβώς είναι και το παράδοξο της σημερινής σύγκρουσης.
Οι κυρώσεις και ο αμερικανικός αποκλεισμός φαίνεται να επιτυγχάνουν σημαντικό μέρος του άμεσου οικονομικού τους στόχου, χωρίς όμως να έχουν οδηγήσει στην πολιτική μεταβολή που επιδιώκουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Τεχεράνη εξακολουθεί να αρνείται παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα, ενώ οι διαπραγματεύσεις γύρω από τα Στενά του Hormuz παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες.
Την ίδια στιγμή μάλιστα, το Ιράν προειδοποιεί τους Αμερικάνους: Εάν κάνετε το επόμενο λάθος, οι εκπλήξεις που σας περιμένουν θα είναι μεγαλύτερες από την ήττα που έχετε ήδη υποστεί…
Υπό πίεση το Ιράν
Αναλυτές κυρίως από τη Δύση και τις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι ο υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ναυτικός αποκλεισμός και οι κυρώσεις κατά του Ιράν αποδίδουν.
Όπως επισημαίνουν, η επιτυχία τους θα μπορούσε να καθορίσει την επόμενη φάση του πολέμου.
Το πετρέλαιο που απομένει στο Ιράν προς πώληση έχει σχεδόν εξαντληθεί.
Η παραγωγή αργού έχει μειωθεί στο μισό.
Η βασική πηγή εσόδων του καθεστώτος στερεύει.
Ο υπερπληθωρισμός έχει αφήσει την οικονομία σε ερείπια.
Την ίδια ώρα, η ροή πετρελαίου από άλλες χώρες του Κόλπου μέσω των Στενών του Hormuz, στα οποία το Ιράν ασκούσε κάποτε σημαντική επιρροή, έχει ουσιαστικά επιστρέψει σε φυσιολογικά επίπεδα.
Κανένα σημάδι υποχώρησης
Ωστόσο, το Ιράν δεν δείχνει ακόμη κανένα σημάδι υποχώρησης, επισημαίνει το CNN.
Το καθεστώς δεν είναι διατεθειμένο να κάνει καμία παραχώρηση όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι διαπραγματεύσεις για την ελευθερία διέλευσης μέσω των Στενών του Hormuz έχουν επανειλημμένα περιέλθει σε αδιέξοδο.
Γιατί, ενώ η ίδια η ιρανική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι η οικονομία της βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιστορική καταστροφή, το καθεστώς αρνείται να υποχωρήσει;
Το Ιράν έχει βρεθεί ξανά σε αυτή τη θέση.
Πέντε δεκαετίες επιτυχημένης λειτουργίας υπό εξοντωτικές κυρώσεις έχουν διδάξει στο ιρανικό καθεστώς αρκετά πράγματα για το πώς να αντεπεξέρχεται.
Η βίαιη και συνεχιζόμενη καταστολή των διαδηλώσεων έχει περιορίσει τη λαϊκή εξέγερση.
Και το υψηλό κόστος της συνεχιζόμενης αμερικανικής επιχείρησης έχει καταστήσει το σημερινό αδιέξοδο πολιτικά τοξικό για τον αντίπαλο του Ιράν.
Γι’ αυτό το καθεστώς μπορεί να βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση απ’ ό,τι φαίνεται.
Ο αποκλεισμός
Το Ιράν δεν εξήγαγε καθόλου πετρέλαιο από τα λιμάνια του τον Σεπτέμβριο.
Ήταν ο πρώτος μήνας κατά τον οποίο το Ιράν δεν φόρτωσε καθόλου αργό πετρέλαιο σε δεξαμενόπλοια από τότε που η υπηρεσία παρακολούθησης θαλάσσιων δεδομένων Kpler άρχισε να καταγράφει τις ιρανικές εξαγωγές το 2013.
Η τελευταία επιτυχής φόρτωση ιρανικού αργού πραγματοποιήθηκε στις 25 Αυγούστου.
Παράλληλα, το Ιράν έχει σχεδόν ξεμείνει από αργό προς πώληση.
Σύμφωνα με την Kpler, το πετρέλαιο που βρίσκεται εκτός της ζώνης του αμερικανικού αποκλεισμού έχει μειωθεί στα 45 εκατομμύρια βαρέλια, από 100 εκατομμύρια τον Ιούλιο.
Εάν το Ιράν συνεχίσει να βρίσκει αγοραστές με τον σημερινό ρυθμό, ενδέχεται να εξαντλήσει το διαθέσιμο προς πώληση αργό έως τα τέλη Οκτωβρίου.
Στο εσωτερικό, η κατάσταση δεν είναι πολύ καλύτερη.
Καθώς δεν υπάρχει πού να πωληθεί το πετρέλαιο που αντλείται, τα αποθέματα στην ξηρά πλησιάζουν ιστορικά υψηλά επίπεδα, φθάνοντας τα 70 εκατομμύρια βαρέλια, κοντά στο ανώτατο επίπεδο που είχε καταγραφεί κατά την πανδημία, σύμφωνα με τον Matt Smith, διευθυντή έρευνας εμπορευμάτων στην Kpler.
Η ιρανική παραγωγή πετρελαίου έχει μειωθεί στο μισό σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα – περίπου στα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ποσότητα μόλις αρκετή για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση.
Σοβαρές επιπτώσεις
Οι αμερικανικές κυρώσεις έχουν προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις.
Η οικονομία του Ιράν συρρικνώθηκε με ετήσιο ρυθμό 10% μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου, σύμφωνα με στοιχεία της ιρανικής κυβέρνησης.
Ο ετήσιος πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 90% τον περασμένο μήνα και έχει διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 73% τον τελευταίο χρόνο — το υψηλότερο επίπεδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η κατάσταση έχει γίνει τόσο δύσκολη ώστε, όταν οι Ιρανοί αποκτούν μετρητά, τα ξοδεύουν αμέσως σε είδη πρώτης ανάγκης, επειδή διαφορετικά τα χρήματά τους χάνουν αμέσως την αξία τους, επισήμανε ο Adnan Mazarei, ανώτερος ερευνητής στο Peterson Institute for International Economics.
Η κυβέρνηση αδυνατεί να χρηματοδοτήσει τον εαυτό της και έτσι απλώς τυπώνει χρήμα, επιδεινώνοντας τον πληθωρισμό.
Παράλληλα, οι κυρώσεις έχουν περιορίσει δραστικά τις εισαγωγές, οδηγώντας σε εκτεταμένα λουκέτα εργοστασίων και αύξηση της ανεργίας.
Η παραδοχή
Η σημερινή οικονομική κατάσταση του Ιράν συγκαταλέγεται στις χειρότερες της ιστορίας του, αναγνώρισε ο Mohsen Rezaei, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της χώρας, σύμφωνα με δημοσίευμα του ημιεπίσημου ιρανικού πρακτορείου Tasnim.
Παρόλα αυτά, το Ιράν φαίνεται να απέχει πολύ από το να υποχωρήσει.
«Η οικονομία βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση», δήλωσε ο Mazarei.
«Αλλά δεν υπάρχει κάποιο μηχανικό όριο στο οποίο μπορείς να πεις ότι η θερμοκρασία του σώματος του ασθενούς έφτασε σε κρίσιμο επίπεδο και ότι πρόκειται να πεθάνει».
Εν μέρει, το πολιτικό σύστημα του Ιράν και η ανελέητη καταστολή των διαδηλώσεων του έχουν προσφέρει έναν βαθμό προστασίας από την οικονομική καταστροφή που προκαλούν ο αποκλεισμός και οι κυρώσεις.
Και το Ιράν φαίνεται ότι καταφέρνει να παρακάμπτει ορισμένους από αυτούς τους περιορισμούς.
«Οι άνθρωποι γίνονται όλο και πιο δυστυχισμένοι, αλλά το καθεστώς έχει απίστευτη υπομονή και ανεκτικότητα απέναντι στα βάσανα του λαού του», σημείωσε ο Mazarei.
«Και το Ιράν έχει μακρά ιστορία στο να ξεπερνά τις κυρώσεις».
Παράκαμψη των κυρώσεων
Οι δυνατότητες του Ιράν να παρακάμπτει τις κυρώσεις φαίνονται πιο περιορισμένες από ποτέ.
Η επιχείρηση «Operation Economic Outcast» της κυβέρνησης Trump έχει γίνει τόσο αποτελεσματική ώστε ορισμένες κυβερνήσεις, οι οποίες στο παρελθόν σε μεγάλο βαθμό αγνοούσαν τις αμερικανικές κυρώσεις, έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν αυτούς τους περιορισμούς με εξαιρετική σοβαρότητα.
Για παράδειγμα, δεκάδες ιρανικά πετρελαιοφόρα, των οποίων τα πληρώματα φοβούνται ότι θα συλληφθούν από τις ΗΠΑ και τους δυτικούς συμμάχους τους, έχουν μείνει εγκλωβισμένα.
Αγκυροβολημένα ανοικτά των ακτών της Σρι Λάνκα, δεν έχουν λάβει ανθρωπιστική βοήθεια παρά τις επανειλημμένες κλήσεις κινδύνου, σύμφωνα με τον Charlie Brown, ανώτερο σύμβουλο της United Against Nuclear Iran, μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που παρακολουθεί και καταγράφει παραβιάσεις των κυρώσεων από το Ιράν.
Οι λεπτομέρειες αυτές δημοσιεύθηκαν πρώτα στη Wall Street Journal.
Ωστόσο, το ιρανικό καθεστώς έχει αναπτύξει εξελιγμένα δίκτυα για την αντιμετώπιση και την παράκαμψη των κυρώσεων.
Παρά το γεγονός ότι ο κλοιός σφίγγει, αυτή η σύγκρουση δεν φαίνεται να αποτελεί εξαίρεση: η απροθυμία του Ιράν να υποχωρήσει υποδηλώνει ότι η παράκαμψη των κυρώσεων εξακολουθεί να πραγματοποιείται, δήλωσε η Michelle Brouhard, επικεφαλής πολιτικής και γεωπολιτικού κινδύνου στην Kpler.
«Το ιρανικό καθεστώς είναι πραγματικά πολύ καλό στο να διοικεί τη χώρα χωρίς πόρους», δήλωσε.
«Δεν πιστεύω ότι το Ιράν βρίσκεται σε σημείο καμπής. Επομένως, πρέπει να λαμβάνει χρηματοδότηση από κάπου».
Δύσκολο να εντοπίσουν τον μηχανισμό
Όπου υπάρχει καπνός μπορεί να υπάρχει και φωτιά, αλλά ο εντοπισμός της παράκαμψης των κυρώσεων είναι δύσκολος.
Το Ιράν ενδέχεται να μεταφέρει πετρέλαιο διά ξηράς προς το Καζακστάν και τη Ρωσία ή διά θαλάσσης μέσω της Κασπίας Θάλασσας, εκτίμησε ο Brown, σημειώνοντας ότι το Ιράν έχει επανειλημμένα παρουσιάσει το εξαγόμενο πετρέλαιό του ως ιρακινό και έχει μεταφορτώσει πετρέλαιο σε πλοία άλλων χωρών προκειμένου να μεταφέρει αργό έξω από τα στενά.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον Brown, το καθεστώς διαθέτει εμπιστευτικά πρόσωπα σε πολλές γειτονικές χώρες, τα οποία πραγματοποιούν κρυφά συναλλαγές για λογαριασμό του καθεστώτος σε δολάρια ΗΠΑ, κρυπτονομίσματα ή με άλλα μέσα ώστε να αποφεύγεται ο εντοπισμός τους.
Κρυφά τέλη στο Ιράν
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πιθανότητες, σύμφωνα με την Brouhard, είναι ότι χώρες του Κόλπου που εξάγουν πετρέλαιο καταβάλλουν κρυφά τέλη στο Ιράν με αντάλλαγμα την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Hormuz – ακόμη και όταν τα πλοία τους προστατεύονται από συνοδείες του αμερικανικού στρατού.
Δεν υπάρχουν απτές αποδείξεις για μια τέτοια συμφωνία, όμως τόσο ο Mazarei όσο και ο Brown δήλωσαν επίσης ότι είχαν ακούσει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες παραγωγοί πετρελαίου καταβάλλουν στο Ιράν ένα είδος «τέλους ασφαλείας» για να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση.
Το Ιράν εξακολουθεί να επιτίθεται σε ορισμένα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο μέσω των στενών – όμως αυτά θα μπορούσαν να είναι πλοία που αρνήθηκαν να καταβάλουν κάποιο τέλος, εκτίμησε η Brouhard.
Αβέβαιη πορεία
Είτε οι χώρες του Κόλπου πληρώνουν απευθείας το Ιράν είτε όχι, το κόστος διατήρησης της σημερινής κατάστασης και της μεταφοράς πετρελαίου μέσω των Στενών του Hormuz έχει γίνει εξαιρετικά υψηλό για όλους τους εμπλεκομένους.
Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ πρέπει να διαθέτει σημαντικούς πόρους για τον αποκλεισμό και για το πρόγραμμα συνοδείας πλοίων.
Αυτό κοστίζει στους Αμερικανούς φορολογούμενους δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, την ώρα που οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Οι παραγωγοί πετρελαίου πληρώνουν υπέρογκα ποσά για να ναυλώνουν δεξαμενόπλοια που θα μεταφέρουν το αργό στον προορισμό του.
Συνυπολογίζοντας εργατικό κόστος, καύσιμα, ασφάλιση και άλλες δαπάνες, η ημερήσια ναύλωση ενός Very Large Crude Carrier κοστίζει πλέον 1,6 εκατομμύρια δολάρια — 24 φορές περισσότερο από το κόστος του 2025, σύμφωνα με την Clarksons
«Κάποιος πληρώνεται», δήλωσε η Brouhard.
«Αυτή τη στιγμή, το τέλος καταβάλλεται στις ασφαλιστικές εταιρείες.
Και εσύ κι εγώ είμαστε αυτοί που το πληρώνουμε».
Για πολύ καιρό στα πρόθυρα πολέμου
Αυτή η μη βιώσιμη κατάσταση μπορεί να εξηγεί γιατί το Ιράν περιμένει υπομονετικά να εξαντληθεί η αντοχή της κυβέρνησης Trump.
Μπορεί να έχει χάσει τη διαπραγματευτική του ισχύ στην αγορά πετρελαίου και η οικονομία του να έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα, όμως το Ιράν ενδέχεται να μπορέσει να αντέξει περισσότερο από όσο είναι διατεθειμένες οι Ηνωμένες Πολιτείες να συνεχίσουν την ίδια — και δαπανηρή — πορεία.
Με άλλα λόγια: «Θα βρισκόμαστε στα πρόθυρα πολέμου για πολύ καιρό», δήλωσε ο Mazarei.
Rezaei (Συμβούλιο Ασφαλείας Ιράν): Το επόμενο λάθος, θα σας φέρει μεγαλύτερες εκπλήξεις
Ο υποστράτηγος Mohsen Rezaei, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν επεσήμανε ότι κάθε λανθασμένος υπολογισμός του εχθρού απέναντι στο Ιράν έχει οδηγήσει σε βαριά ήττα.
Όπως είπε, το επόμενο λάθος θα φέρει νέα μέτωπα και ακόμη μεγαλύτερες εκπλήξεις.
Ο Rezaei υπογράμμισε ότι, με τη σοφή καθοδήγηση του Ανώτατου Ηγέτη, τη στήριξη του λαού που γράφει ιστορία και τον συντονισμό όλων των θεσμών του συστήματος, το Ιράν θα ξεπεράσει με ισχύ αυτή την πολύπλοκη συγκυρία, ενώ είχε υπογραμμίσει πως το Ιράν είναι αυτό που θα διαμορφώσει την πραγματικότητα.
Akraminia (στρατός Ιράν): Διαθέτουμε τεράστιο απόθεμα νέου στρατιωτικού εξοπλισμού
Το Ιράν διαθέτει μεγάλο απόθεμα νέου στρατιωτικού εξοπλισμού υποστήριξε ο Ιρανός ταξίαρχος Mohammad Akraminia, εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού.
Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε δηλώσεις του Akraminia, σύμφωνα με τις οποίες η παραγωγή νέου αμυντικού και επιθετικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων και drones, συνεχίζεται εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου.
«Νέος αμυντικός και επιθετικός εξοπλισμός θα παρουσιαστεί την κατάλληλη στιγμή», πρόσθεσε.
Ebrahim Azizi (Κοινοβούλιο Ιράν): Είμαστε πιο έτοιμοι από ποτέ, είμαστε με το δάκτυλο στη σκανδάλη
Ο Ebrahim Azizi, επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του κοινοβουλίου του Ιράν προειδοποίησε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι πλήρως προετοιμασμένες να απαντήσουν σε ενδεχόμενη επίθεση από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
«Οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι πιο προετοιμασμένες από ποτέ, με το δάχτυλο στη σκανδάλη, περιμένοντας οποιονδήποτε λάθος υπολογισμό από τις ΗΠΑ ή το σιωνιστικό καθεστώς», έγραψε ο Ebrahim Azizi σε ανάρτησή του στο X.
«Η απάντηση που θα αντιμετωπίσουν θα είναι ακόμη πιο σφοδρή και καταστροφική από οτιδήποτε έχουν δει στο παρελθόν», πρόσθεσε.
Δεν πέτυχαν κανέναν στόχο
Από την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών και του ισραηλινού καθεστώτος εναντίον του Ιράν, όχι μόνο δεν επιτεύχθηκαν οι διακηρυγμένοι στόχοι της επιχείρησης, αλλά, σύμφωνα με παραδοχές δυτικών αξιωματούχων και αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, οι επιτιθέμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με στρατηγικό αδιέξοδο και με αποτυχίες τόσο στο πεδίο όσο και σε πολιτικό επίπεδο.
Ο πόλεμος αυτός απέκτησε γρήγορα ευρείες ανθρωπιστικές, ασφαλιστικές και οικονομικές διαστάσεις και προκάλεσε διαφορετικές αντιδράσεις στα διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση
Σύμφωνα με το AFP, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, τόνισε την Κυριακή ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στον πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και ότι μόνο διαπραγματεύσεις που βασίζονται στη δικαιοσύνη και την ισοτιμία μπορούν να τερματίσουν τη σύγκρουση.
Προειδοποίησε ότι, εάν οι αντίπαλοι επιλέξουν εκ νέου τον δρόμο της στρατιωτικής αντιπαράθεσης, η απάντηση του Ιράν θα είναι ισχυρότερη από πριν και η χώρα θα αμυνθεί με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.
Οι 7 όροι
Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις Ιράν–Ηνωμένων Πολιτειών πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και η Τεχεράνη παρουσίασε επτά όρους για την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται κατάπαυση του πυρός σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, άρση των κυρώσεων στον πετρελαϊκό τομέα και τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Ο Kazem Gharibabadi δήλωσε ότι η θέση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην ιρανική πρόταση μεταφέρθηκε μέσω μεσολαβητών και βρίσκεται υπό εξέταση.
Ο Esmail Baghaei ανέφερε επίσης ότι το Ιράν επικεντρώνεται στο ζήτημα των Στενών του Hormuz και ότι, για να επαναλειτουργήσουν, είναι απαραίτητο να τερματιστούν οι παρεμβολές στην εμπορική ναυσιπλοΐα του Ιράν και να αρθούν οι κυρώσεις.
Δεν ανοίγει το Hormuz
Σύμφωνα με το CNBC, το Ιράν επανέλαβε την Κυριακή ότι τα Στενά του Hormuz δεν θα ανοίξουν έως ότου εκπληρωθούν οι επτά όροι που έχει θέσει για τον τερματισμό του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf, δήλωσε ότι οι όροι αυτοί έχουν καθοριστεί βάσει του Μνημονίου του Islamabad και ότι το Ιράν δεν πρόκειται να προσαρμόσει την εθνική του ασφάλεια με βάση τα μηνύματα Αμερικανών αξιωματούχων.
Σύμφωνα με το CNBC, τουλάχιστον δύο πλοία στα ύδατα κοντά στο Ομάν και το Ιράν έγιναν στόχος επιθέσεων κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.
Ασαφής ο πραγματικός στόχος του Trump
Το Al Jazeera, σε άρθρο του, επιχείρησε να απαντήσει στο ερώτημα πώς η πολιτική του Donald Trump απέναντι στο Ιράν πέρασε από την πολιτική και οικονομική πίεση στον άμεσο πόλεμο.
Το δημοσίευμα θεωρεί ότι η αποχώρηση του Trump από την πυρηνική συμφωνία το 2018 ήταν λιγότερο μια τεχνική απόφαση και περισσότερο μέρος της πολιτικής του ταυτότητας και της προσπάθειάς του να διαφοροποιηθεί από τον Barack Obama.
Ακολούθησαν η πολιτική της «μέγιστης πίεσης», οι κυρώσεις, η δολοφονία του στρατηγού Qassem Soleimani και οι ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, οι οποίες ενίσχυσαν περαιτέρω την πορεία προς την αντιπαράθεση.
Κατά το δημοσίευμα, οι τρεις πόλεμοι κατά του Ιράν δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον έχει σε μεγάλο βαθμό υιοθετήσει τον ισραηλινό ορισμό της «απειλής» και της «νίκης».
Τονίζει ότι ο πραγματικός στόχος του Trump παραμένει ασαφής: αλλαγή της συμπεριφοράς του Ιράν, περιορισμός του πυρηνικού και πυραυλικού του προγράμματος και της περιφερειακής του επιρροής ή αλλαγή του πολιτικού καθεστώτος.
Το Al Jazeera προειδοποιεί ότι ένα σενάριο «καμένης γης» ενδέχεται να αποσκοπεί στην πλήρη αποδυνάμωση της δυνατότητας του ιρανικού συστήματος να ανασυγκροτηθεί και στην έκθεσή του σε εσωτερική σύγκρουση ή κατάρρευση — κάτι που συνάδει με τον ορισμό της «νίκης» από τον Trump.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, θεωρούνται πιθανά συγκεντρωμένα πλήγματα κατά των εναπομεινάντων κέντρων ισχύος και των κρίσιμων υποδομών του Ιράν, μεταξύ των οποίων οι εγκαταστάσεις στο «Kuh-e Kolang» και κέντρα ασφαλείας.
Ωστόσο, οι επιθέσεις αυτές ενδέχεται να πραγματοποιηθούν με μη συμβατικό και ασαφή τρόπο, ώστε το Ιράν να μην μπορεί να προσδιορίσει με σαφήνεια τον δράστη, τη μέθοδο και τη φύση της επίθεσης και να απαντήσει άμεσα.
Οι κρίσιμες εβδομάδες
Η Rai al-Youm έγραψε σε άρθρο της ότι οι επόμενες πέντε εβδομάδες έως τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου και τις ενδιάμεσες εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών στις 3 Νοεμβρίου ενδέχεται να καθορίσουν την τύχη των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Το επίκεντρο της διαφωνίας δεν είναι μόνο η επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz, αλλά και η σειρά με την οποία θα δοθούν οι παραχωρήσεις.
Σύμφωνα με την ιρανική πρόταση, θα μπορούσε να ξεκινήσει μια επταήμερη διαδικασία με την άρση των περιορισμών και την άδεια εξαγωγής πετρελαίου, να φτάσει την έκτη ημέρα στην επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz σε συντονισμό με τo Ομάν και την έβδομη ημέρα σε άμεσες πυρηνικές διαπραγματεύσεις.
Όρος της Τεχεράνης, ωστόσο, είναι κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, ιδίως στον Λίβανο.
Ο συντάκτης τονίζει ότι η Ουάσινγκτον έχει μεγαλύτερη ανάγκη για άμεση συμφωνία λόγω των επιπτώσεων της κρίσης στα Στενά του Hormuz στις τιμές της ενέργειας και στις εκλογές, ενώ η Τεχεράνη μπορεί ως έναν βαθμό να υπολογίζει στον παράγοντα χρόνο.
Το Ισραήλ επιδιώκει να δοθεί προτεραιότητα στο πυρηνικό ζήτημα, ενώ το Ιράν θέτει ως προτεραιότητα τον τερματισμό των μετώπων και την άρση της οικονομικής πίεσης.
Τελικά, ο βασικός κίνδυνος έγκειται στη σειρά των ενεργειών και στο ενδεχόμενο οι στρατιωτικές εξελίξεις πριν από τις εκλογές να μεταβάλουν τους όρους.
Θέλουν παράδοση της Τεχεράνης
Το Al Mayadeen, σε άρθρο του που βασίζεται στις απόψεις του John Mearsheimer, υποστηρίζει ότι η στρατηγική της κυβέρνησης Trump απέναντι στο Ιράν αποτελεί συνδυασμό οικονομικής πίεσης, στρατιωτικών απειλών και ψυχολογικού πολέμου, με στόχο να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη σε παράδοση πριν από περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Ο Mearsheimer θεωρεί παραπλανητική τη δημοσιογραφική εικόνα περί αυξανόμενης αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος, καθώς ο πραγματικός αριθμός των αμερικανικών χερσαίων μάχιμων δυνάμεων στην περιοχή είναι πολύ περιορισμένος και το Πολεμικό Ναυτικό έχει επίσης φθαρεί από παρατεταμένες επιχειρήσεις.
Ακόμη και η ανάπτυξη περισσότερων πολεμικών πλοίων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί αποτέλεσμα διαφορετικό από εκείνο των προηγούμενων επιθέσεων διάρκειας 40 ημερών, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει την ικανότητα να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές της περιοχής.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από την άλλη πλευρά, η οικονομική πίεση από μόνη της πιθανότατα δεν θα οδηγήσει το Ιράν σε παράδοση, διότι η Τεχεράνη θεωρεί την απειλή από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ υπαρξιακή και, σε περίπτωση κλιμάκωσης της πίεσης, θα μπορούσε να πλήξει ενεργειακές υποδομές και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης στην περιοχή.
Ως εκ τούτου αναφέρεται ότι η «στρατηγική εξαπάτησης» του Trump, με στόχο να τρομοκρατήσει το Ιράν και να δημιουργήσει την εντύπωση επικείμενης ήττας, πιθανότατα θα αποτύχει.