Ο αμερικανικός αποκλεισμός, που τέθηκε σε ισχύ τη Δευτέρα 13/4, έχει προκαλέσει πανικό στο Riyad, το οποίο βλέπει τον εφιάλτη να παίρνει σάρκα και οστά: ένα Ιράν που, μετά το τέλος της σύγκρουσης, θα εδραιώσει πλήρως τον έλεγχο του πιο κρίσιμου ενεργειακού περάσματος στον πλανήτη.
Σύμφωνα με σαουδαραβικές πηγές, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ισοδυναμούσε με οικονομική καταστροφή για ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο.
Και όχι άδικα. Μέχρι πρόσφατα, από τα Στενά του Hormuz διέρχονταν καθημερινά έως και 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου — μια αρτηρία ζωής για την παγκόσμια αγορά.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά όταν, στις αρχές Μαρτίου, το Ιράν προχώρησε σε ουσιαστικό μπλοκάρισμα της ναυσιπλοΐας, ως απάντηση στις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ.
Αν και αργότερα επετράπη η διέλευση πλοίων από «φιλικές» χώρες —με το ανάλογο τίμημα— η Σαουδική Αραβία βρέθηκε εκτός παιχνιδιού.
Νέος εφιάλτης: Μπλόκο και στο Bab el-Mandeb
Το Riyad φοβάται πλέον το χειρότερο σενάριο: το Ιράν να προχωρήσει σε πλήρη αποσταθεροποίηση και της Ερυθράς Θάλασσας, μέσω του στρατηγικού στενού Bab el-Mandeb.
Από εκεί διέρχεται σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των σαουδαραβικών εξαγωγών.
Αν και υπάρχουν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ότι οι Houthis της Υεμένης έχουν δώσει διαβεβαιώσεις πως δεν θα πλήξουν σαουδαραβικούς στόχους, τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο.
Αντίθετα, πηγές της Wall Street Journal κάνουν λόγο για μια «ωρολογιακή βόμβα», καθώς οι Houthis θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή είτε να εξαπολύσουν επιθέσεις είτε να επιβάλουν χαράτσια διέλευσης στα εμπορικά πλοία.
Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη ενεργοποιήσει τον αγωγό προς το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα, ανεβάζοντας τις εξαγωγές σε επίπεδα-ρεκόρ, έως και 4,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως — τριπλάσια από τον μέσο όρο.
Ωστόσο, οι αριθμοί δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας. Η χωρητικότητα των εναλλακτικών διαδρομών είναι περιορισμένη, ενώ το Bab el-Mandeb δεν μπορεί να αντικαταστήσει το Hormuz, από το οποίο περνούσαν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες.
Την ίδια στιγμή, οι επιθέσεις των Houthis έχουν ήδη διαλύσει την ομαλή ροή πετρελαίου στην περιοχή, οδηγώντας πλοία σε δαπανηρές και χρονοβόρες παρακάμψεις γύρω από την Αφρική.
Η στρατηγική των ΗΠΑ και το επικίνδυνο παιχνίδι πίεσης
Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ στοχεύει ευθέως στο Ιράν: το Πολεμικό Ναυτικό δεσμεύει ιρανικά δεξαμενόπλοια, επιχειρώντας να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, ο πρώτος γύρος συνομιλιών στο Πακιστάν κατέληξε σε αδιέξοδο, χωρίς καμία ουσιαστική πρόοδο.
Το μόνο θετικό στοιχείο είναι ότι δεν σημειώθηκε νέα μεγάλη κλιμάκωση μετά την κατάπαυση του πυρός.
Αλλά για πόσο; Οι αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα.
Ένα ταυτόχρονο μπλοκάρισμα Hormuz και Bab el-Mandeb θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία, να εκτοξεύσει τις τιμές πετρελαίου και να προκαλέσει ντόμινο οικονομικών κρίσεων.
Το μήνυμα από τη Σαουδική Αραβία είναι σαφές: αν δεν υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση, ο κόσμος κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με μια ενεργειακή καταιγίδα χωρίς προηγούμενο.