Σε μια βαθιά οικονομική και δημογραφική κρίση φαίνεται να βυθίζονται περιοχές της Ανατολικής Φινλανδίας, καθώς η δραστική μείωση των επισκεπτών από τη Ρωσία, η αύξηση του κόστους και η αποδυνάμωση της τοπικής οικονομίας δημιουργούν ένα εξαιρετικά δύσκολο σκηνικό.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλείται το RIA Novosti, ολόκληρες παραμεθόριες περιοχές προσπαθούν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα μετά τη διακοπή των οικονομικών και τουριστικών δεσμών με τη Ρωσία. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητά τρόπους στήριξης των ανατολικών περιοχών της ΕΕ.
«Εξαφανίστηκαν» οι Ρώσοι τουρίστες και χάθηκε ένας βασικός οικονομικός πυλώνας
Για χρόνια, οι Ρώσοι ταξιδιώτες αποτελούσαν σημαντική πηγή εσόδων για πόλεις κοντά στα σύνορα, όπως η Lappeenranta και η Imatra. Ξενοδοχεία, εστιατόρια, εμπορικά καταστήματα και τουριστικές επιχειρήσεις είχαν αναπτύξει μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς τους γύρω από αυτή τη ροή επισκεπτών.
Η κατάσταση άρχισε να αλλάζει δραματικά από την περίοδο της πανδημίας και επιδεινώθηκε μετά το 2022, όταν οι μετακινήσεις μεταξύ Φινλανδίας και Ρωσίας περιορίστηκαν σημαντικά.
Το Euractiv επισημαίνει ότι οι ανατολικές περιοχές έχουν χάσει έναν από τους τελευταίους σημαντικούς οικονομικούς τους πυλώνες, ενώ η προηγούμενη αποβιομηχάνιση είχε ήδη περιορίσει τις διαθέσιμες πηγές ανάπτυξης.
«Βροχή» πτωχεύσεων – Εκατοντάδες επιχειρήσεις στο κόκκινο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία για τις επιχειρηματικές πτωχεύσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026 περίπου 315 επιχειρήσεις υπέβαλαν αίτηση πτώχευσης σε έξι παραμεθόριες περιοχές της Φινλανδίας.
Οι πιέσεις καταγράφηκαν μεταξύ άλλων σε Kymenlaakso, South Karelia, North Karelia, Kainuu, North Ostrobothnia και Lapland.
Σε εθνικό επίπεδο, σχεδόν 4.000 επιχειρήσεις φέρεται να οδηγήθηκαν σε πτώχευση μέσα σε έναν χρόνο, με τις υπηρεσίες, τις κατασκευές και το λιανεμπόριο να βρίσκονται μεταξύ των κλάδων που δέχθηκαν το ισχυρότερο πλήγμα.
Ο εγχώριος τουρισμός δεν κατάφερε να καλύψει το κενό
Η προσπάθεια αντικατάστασης των Ρώσων ταξιδιωτών από Φινλανδούς τουρίστες δεν έχει αποφέρει μέχρι στιγμής τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Οι εγχώριοι επισκέπτες πραγματοποιούν συχνά μικρότερης διάρκειας ταξίδια και ξοδεύουν λιγότερα χρήματα στην περιοχή, κάτι που δυσκολεύει ξενοδοχεία, καταστήματα και εστιατόρια να διατηρήσουν τα προηγούμενα επίπεδα εσόδων.
Παράλληλα, η Ανατολική Φινλανδία δυσκολεύεται να προσελκύσει επισκέπτες από την Κεντρική και τη Δυτική Ευρώπη.
Όπως σημειώνει ο Sergey Varfolomeev, οι περιοχές αυτές δεν διαθέτουν ακόμη τις αεροπορικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις που απαιτούνται για μια γρήγορη στροφή προς νέες τουριστικές αγορές.
Η Lapland κερδίζει – Η Ανατολική Φινλανδία μένει πίσω
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο εξαιτίας του διεθνούς ανταγωνισμού στο εσωτερικό της ίδιας της χώρας.
Η Lapland, με το Βόρειο Σέλας, τα χειμερινά θέρετρα και το ισχυρό τουριστικό brand γύρω από τα Χριστούγεννα, παραμένει πολύ πιο αναγνωρίσιμη στους ξένους επισκέπτες.
Αντίθετα, η Ανατολική Φινλανδία εξακολουθεί να θεωρείται περιφερειακός προορισμός ακόμη και μέσα στη φινλανδική τουριστική αγορά.
Η αντικατάσταση του ρωσικού τουρισμού από επισκέπτες της Δυτικής Ευρώπης θεωρείται επομένως εξαιρετικά δύσκολη, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
Νέο σοκ για τους αγρότες – Αυξήθηκαν καύσιμα και μεταφορές
Η κρίση δεν περιορίζεται στον τουρισμό.
Οι αγρότες των ανατολικών περιοχών αντιμετωπίζουν επίσης αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφορών. Πριν από τη ρήξη των σχέσεων με τη Ρωσία, αρκετοί μπορούσαν να προμηθεύονται φθηνότερα καύσιμα από την άλλη πλευρά των συνόρων.
Πλέον αυτή η δυνατότητα έχει χαθεί.
Σύμφωνα με τον Konstantin Pozdnyakov, το κόστος μεταφοράς στην περιοχή έχει αυξηθεί σημαντικά λόγω της αλλαγής των εφοδιαστικών διαδρομών, ενώ μικρότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης χωρίς επιδοτήσεις και ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Τα χωριά αδειάζουν – Η ΕΕ φοβάται περαιτέρω εγκατάλειψη
Η οικονομική πίεση έχει και δημογραφικές συνέπειες.
Νεότεροι κάτοικοι εγκαταλείπουν περιοχές όπου οι θέσεις εργασίας μειώνονται, με αποτέλεσμα ορισμένα χωριά και μικρές κοινότητες να χάνουν σταδιακά πληθυσμό.
Το ζήτημα έχει πλέον αποκτήσει και ευρωπαϊκή διάσταση.
Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Raffaele Fitto έχει τονίσει ότι η στήριξη περιοχών που συνορεύουν με τη Ρωσία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία συνδέεται όχι μόνο με την οικονομική συνοχή αλλά και με τη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης.
Η Κομισιόν ετοιμάζει σχέδιο στήριξης
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την πρωτοβουλία EastInvest Facility, η οποία αποσκοπεί στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε δάνεια και συμβουλευτική υποστήριξη για επενδυτές στις ανατολικές περιοχές της ΕΕ.
Ωστόσο, στη Φινλανδία υπάρχουν ήδη φωνές που υποστηρίζουν ότι τα δάνεια δεν αρκούν.
Η υπουργός Γεωργίας και Δασοκομίας Sari Essayah έχει επισημάνει την ανάγκη να κατευθυνθούν ευρωπαϊκά κονδύλια στις περιοχές κοντά στα ρωσικά σύνορα, ώστε να διατηρηθούν θέσεις εργασίας και βασικές υποδομές.
Η Imatra αλλάζει ταυτότητα για να επιβιώσει
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Imatra, μιας πόλης που είχε αναπτύξει σημαντικό μέρος του τουριστικού της μοντέλου γύρω από επισκέπτες από τη Ρωσία.
Με τις προηγούμενες ροές να έχουν εξαφανιστεί, η πόλη αναζητά πλέον διαφορετικό οικονομικό προσανατολισμό, με επενδύσεις που σχετίζονται μεταξύ άλλων με την πράσινη τεχνολογία.
Η μετάβαση όμως απαιτεί χρόνο και μεγάλα κεφάλαια.
Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία η ίδια η Φινλανδία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις και καλείται ταυτόχρονα να περιορίσει τις δαπάνες και να χρηματοδοτήσει την αναγέννηση των περιοχών που έχουν πληγεί περισσότερο.
Μια νέα πραγματικότητα στα σύνορα Ρωσίας–Φινλανδίας
Η Ανατολική Φινλανδία βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια δύσκολη και πιθανότατα πολυετή μετάβαση.
Το οικονομικό μοντέλο που βασίστηκε για δεκαετίες στη γεωγραφική εγγύτητα με τη Ρωσία έχει υποστεί ισχυρό πλήγμα και η αντικατάστασή του δεν μπορεί να γίνει από τη μία ημέρα στην άλλη.
Η μεγάλη πρόκληση για το Ελσίνκι και τις Βρυξέλλες είναι να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, υποδομές και επενδύσεις πριν η οικονομική συρρίκνωση οδηγήσει ακόμη περισσότερους κατοίκους να εγκαταλείψουν τις παραμεθόριες περιοχές.Για την ώρα, η εικόνα παραμένει δύσκολη: λιγότεροι τουρίστες, περισσότερες πτωχεύσεις, υψηλότερο κόστος και ολόκληρες τοπικές κοινωνίες που αναζητούν επειγόντως ένα νέο μοντέλο επιβίωσης.
