Chris Apostolidis
Στις 3 Ιουνίου 1941, οι Ναζί εκθεμελιώνουν ένα ολόκληρο χωριό στην Κρήτη. Κατέστρεψαν ολοσχερώς το χωριό Κάντανος Χανίων και εκτέλεσαν 180 από τους κατοίκους του, σε αντίποινα για την αντίσταση που προέβαλαν κατά τη διάρκεια της Μάχης της Κρήτης…
Για να “δικαιολογήσουν” την πράξη τους άφησαν τρεις επιγραφές, μοναδικά ιστορικά μνημεία σε όλη την Ευρώπη, γιατί όπου αλλού κατέστρεψαν οι Ναζί δεν άφησαν και δεν τόνισαν τόσο πολύ την αντίσταση που συνάντησαν.
Τις δύο πινακίδες-επιγραφές τις τοποθέτησαν στις εισόδους της Καντάνου από Χανιά και Παλαιόχωρα.
Την τρίτη – που είναι από μάρμαρο – την έφεραν στην Κάντανο το 1943, προοριζόμενη, προφανώς, για το μνημείο που θα κατασκεύαζαν.
Είναι γραμμένες στα Ελληνικά και τα Γερμανικά.
H πρώτη αναφέρει:
“Δια την κτηνώδη δολοφονίαν Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αλπινιστών και του Μηχανικού από άνδρας, γυναίκας και παιδιά και παπάδες μαζi και διότι ετόλμησαν να αντισταθούν κατά του μεγάλου Ράιχ, κατεστράφη την 3-6-1941 η Κάνδανος εκ θεμελίων, δια να μην επαναοικοδομηθεί πλέον ποτέ.”
Η δεύτερη αναφέρει:
“Ως αντίποινων των από οπλισμένων πολιτών ανδρών και γυναικών εκ των όπισθεν δολοφονηθέντων Γερμανών στρατιωτών κατεστράφη η Κάνδανος.”
Η τρίτη (μαρμάρινη) αναφέρει:
“Εδώ υπήρχε η Κάνδανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών στρατιωτικών.”
Η καταστροφή της Καντάνου αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά εγκλήματα πολέμου των Γερμανών στην Ελλάδα.
Η Κάντανος δεν έμεινε για πάντα ερείπιο. Μετά την Απελευθέρωση, οι επιζώντες κάτοικοι επέστρεψαν και ξαναέχτισαν τα σπίτια και την κοινότητά τους. Η περιοχή ανοικοδομήθηκε, αλλά η πληγή της καταστροφής έμεινε ανοιχτή για δεκαετίες…
Υ.Γ. Ο Ψαραντώνης θυμίζει τις φρικαλεότητες των Ναζιστών που πέρασε ο Κρητικός λαός αλλά μας θυμίζει και την αποφασιστική αντίσταση του στους άνομους Ούννους.
