ια πρώτη φορά έπειτα από περισσότερες από τρεις δεκαετίες, η Ελλάδα δεν υπερψήφισε το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που ζητά τον τερματισμό του αμερικανικού εμπάργκο κατά της Κούβας, επιλέγοντας μάλιστα την αποχή, σε μια ψηφοφορία που ανέδειξε τη μείωση της διεθνούς υποστήριξης προς το σχετικό κείμενο, παρά την έγκρισή του από 130 κράτη.
Το ψήφισμα, με το οποίο ζητείται η κατάργηση των οικονομικών, εμπορικών και χρηματοπιστωτικών περιορισμών που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Κούβα, εγκρίθηκε με 130 ψήφους υπέρ, 17 κατά και 25 αποχές.
Παρότι η πλειοψηφία των κρατών-μελών του ΟΗΕ τάχθηκε ξανά υπέρ της άρσης του εμπάργκο, ο αριθμός των θετικών ψήφων ήταν ο χαμηλότερος από το 1995.
Παράλληλα, καταγράφηκε ο μεγαλύτερος μέχρι σήμερα αριθμός χωρών που καταψήφισαν το ψήφισμα.
Η Ελλάδα συγκαταλέχθηκε στις χώρες που απείχαν, μαζί με τη Γερμανία και την Ιταλία, εγκαταλείποντας την πάγια στάση υπερψήφισης που ακολουθούσε επί δεκαετίες.
Αντίθετα, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία υποστήριξαν και φέτος την κατάργηση των αμερικανικών κυρώσεων.
Η διπλωματική πίεση των ΗΠΑ και η υποχώρηση των θετικών ψήφων
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε έπειτα από εβδομάδες έντονης διπλωματικής αντιπαράθεσης. Η κουβανική κυβέρνηση είχε καταγγείλει ότι οι ΗΠΑ ασκούσαν πιέσεις σε άλλες χώρες, επιδιώκοντας να περιορίσουν τη στήριξη στο ψήφισμα που καταθέτει κάθε χρόνο η Αβάνα.
Η σχετική πρωτοβουλία επαναλαμβάνεται στη Γενική Συνέλευση από το 1992, με εξαίρεση το 2020, όταν δεν πραγματοποιήθηκε η ετήσια ψηφοφορία λόγω της πανδημίας.
Επί σειρά ετών συγκέντρωνε σχεδόν καθολική αποδοχή, ενώ το 2004 και το 2005 οι θετικές ψήφοι ξεπερνούσαν τις 182. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ καταψήφιζαν σταθερά το κείμενο.
Το φετινό ψήφισμα περιλαμβάνει επιπλέον αναφορά στις επιπτώσεις των περιορισμών στην προμήθεια πετρελαίου, τους οποίους η αμερικανική κυβέρνηση έχει επιβάλει στην Κούβα τους τελευταίους εννέα μήνες.
Παρά τη διεθνή πολιτική σημασία της, η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Η οριστική κατάργηση του εμπάργκο, που ισχύει από το 1962, προϋποθέτει απόφαση του αμερικανικού Κογκρέσου.
Σφοδρή αντιπαράθεση Ουάσιγκτον και Αβάνας
Μετά την ψηφοφορία, ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, υποστήριξε μέσω της πλατφόρμας X ότι η διεθνής πλειοψηφία αντιστάθηκε στις αμερικανικές πιέσεις.
«Ο κόσμος για ακόμη μια φορά τάχθηκε κατά πλειοψηφία εναντίον του αποκλεισμού, παρά τις πιέσεις και τους εκβιασμούς που ασκήθηκαν με τον πιο θρασύ τρόπο από τις ΗΠΑ για να αλλάξει η πορεία αυτής της ψηφοφορίας», ανέφερε.
Από το βήμα του ΟΗΕ, ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροδρίγκες, κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι επιδιώκει να «καθορίσει την τύχη» της χώρας του και να «ιδιοποιηθεί» τον πλούτο της.
«Ο αποκλεισμός σκοτώνει και τιμωρεί τον πληθυσμό μας σιωπηρά όσο ποτέ πριν», δήλωσε.
Η αμερικανική πλευρά απέρριψε τις αιτιάσεις. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Γουόλτς, αμφισβήτησε ότι υφίσταται αποκλεισμός της Κούβας και απέδωσε την οικονομική κρίση της χώρας στην κυβέρνησή της.
Όπως υποστήριξε, για «τις ελλείψεις» που αντιμετωπίζει «ο κουβανικός λαός φταίει αποκλειστικά το διεφθαρμένο κομμουνιστικό καθεστώς».
Ο Αμερικανός διπλωμάτης ανέφερε ακόμη ότι από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο οι ΗΠΑ εξήγαγαν στην Κούβα προϊόντα αξίας 875 εκατομμυρίων δολαρίων, μεταξύ των οποίων και καύσιμα, τα οποία προορίζονταν για ιδιωτικές επιχειρήσεις.
«Αυτό δυσαρεστεί το κομμουνιστικό καθεστώς, η έκφραση “ιδιωτικός τομέας”», πρόσθεσε.
Η ένταση είχε εκδηλωθεί ήδη κατά τη συζήτηση του ψηφίσματος, όταν ο Γουόλτς κατήγγειλε την πολιτική καταστολή στην Κούβα και τον τρόπο ζωής κυβερνητικών αξιωματούχων, με τον Ροδρίγκες να τον αποκαλεί «ψεύτη».
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κουβανικής κυβέρνησης, οι οικονομικές απώλειες που αποδίδονται στο αμερικανικό εμπάργκο ανήλθαν σε 8 δισεκατομμύρια δολάρια από τον Μάρτιο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026. Το ποσό, όπως επισημαίνει η Αβάνα, δεν περιλαμβάνει τις μεταγενέστερες επιπτώσεις των περιορισμών στο πετρέλαιο και των νέων αμερικανικών κυρώσεων σε κρατικές επιχειρήσεις και αξιωματούχους.