Φόβους ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα αποδυναμωθεί σταδιακά εξέφρασε σε συνέντευξή της στο Politico η Λάουρα Κοβέσι, λίγες ημέρες πριν ολοκληρώσει την επταετή θητεία της.
Η απερχόμενη επικεφαλής περιγράφει ένα περιβάλλον οικονομικής ασφυξίας, γραφειοκρατικών καθυστερήσεων και πολιτικών πιέσεων, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην Ελλάδα και στις έρευνες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
«Καθώς αποχωρώ από το αξίωμά μου, σκέφτομαι τη διάσημη δανική τηλεοπτική σειρά Borgen. Υπάρχει μια πολύ γνωστή φράση εκεί: “Στις Βρυξέλλες, κανείς δεν μπορεί να ακούσει τις κραυγές σου”, και δυστυχώς, αυτό είναι αλήθεια», είπε, σε μια αναφορά στην ταινία του Ρίντλεϊ Σκοτ, Alien.
«Φοβάμαι ότι η Εισαγγελία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EPPO) θα “θανατωθεί αθόρυβα” σιγά-σιγά επειδή κάνει τη δουλειά της», δηλώνει στη δημοσιογράφο Νεκταρία Σταμούλη, με άμεσες παρατηρήσεις σχετικά με τη δικαιοσύνη στην Ευρώπη.
Κατά την ίδια, η διατήρηση της ανεξαρτησίας και της αξιοπιστίας του θεσμού αποτελεί τη βασική πρόκληση για τον διάδοχό της.
«Ορισμένοι πολιτικοί μιλούν για ανεξάρτητη και αποτελεσματική Δικαιοσύνη, μέχρι να θιγούν οι ίδιοι και μέχρι να πλησιάσεις τον στενό τους κύκλο. Εκείνη τη στιγμή, οι εισαγγελείς γίνονται καταχρηστικοί, έχουν πολιτική ατζέντα, δεν είναι πλέον απαραίτητοι. Στη συνέχεια, αρχίζουν να προσπαθούν να περιορίσουν τις αρμοδιότητές σου, να σε αφήσουν χωρίς χρήματα και να διαλύσουν την εξειδικευμένη αστυνομική υπηρεσία» δηλώνει.
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερα αιχμηρή εμφανίζεται για τη στάση απέναντι στους Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς στην Ελλάδα. Όπως υποστηρίζει, η πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στη διάρκεια της θητείας της συνδέθηκε με το ζήτημα της ανανέωσης της θητείας τους.
Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ απορρίπτει τις αιτιάσεις περί πολιτικών σκοπιμοτήτων, ενώ υπερασπίζεται τα αιτήματα άρσης ασυλίας των 11 βουλευτών, διευκρινίζοντας ότι δεν αποτελούν κρίση ενοχής, αλλά αναγκαίο βήμα για τη διερεύνηση μιας υπόθεσης.
Πέρα από την Ελλάδα, η Κοβέσι περιγράφει ευρύτερα προβλήματα στη λειτουργία του θεσμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, προβλέπονται 230 Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς, αλλά η διαθέσιμη χρηματοδότηση επαρκεί μόνο για 180. Στην Πολωνία, αναφέρει, υπηρετούν 15 αντί των 24 που είχαν συμφωνηθεί.
Στην υποχρηματοδότηση προσθέτει τις καθυστερήσεις στην αναθεώρηση του κανονισμού και τις περίπλοκες διοικητικές διαδικασίες. Καταγγέλλει επίσης περιπτώσεις στις οποίες, ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ξεκινήσει έρευνα, άνοιγε εθνική υπόθεση με το ίδιο αντικείμενο και στη συνέχεια αμφισβητούνταν η αρμοδιότητά της.
Απόσπασμα της συνέντευξης στο Politico που αφορά την Ελλάδα:
-Στην Ελλάδα, ορισμένοι πολιτικοί λένε ότι θα μπορούσαν απλώς να σταματήσουν τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO). Μπορεί μια χώρα που έχει ενταχθεί στην EPPO να αποχωρήσει έτσι απλά;
Δεν γνωρίζω αν θέλουν να αποχωρήσουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή όχι, αλλά η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι σχεδόν αδύνατη. Τέτοιου είδους δηλώσεις δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να επιβεβαιώνουν ακριβώς αυτό που είπα. Θα υπάρξουν προσπάθειες να εξοντωθεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επειδή κάνει τη δουλειά της.
Ορισμένοι πολιτικοί μιλούν για ανεξάρτητη και αποτελεσματική Δικαιοσύνη, μέχρι να θιγούν οι ίδιοι και μέχρι να πλησιάσεις τον στενό τους κύκλο. Εκείνη τη στιγμή, οι εισαγγελείς γίνονται καταχρηστικοί, έχουν πολιτική ατζέντα, δεν είναι πλέον απαραίτητοι. Στη συνέχεια, αρχίζουν να προσπαθούν να περιορίσουν τις αρμοδιότητές σου, να σε αφήσουν χωρίς χρήματα και να διαλύσουν την εξειδικευμένη αστυνομική υπηρεσία.
– Αυτή την περίοδο διεξάγονται έρευνες σε αρκετές χώρες για υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα ή κόμματα, όπως το σκάνδαλο με τις αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ελλάδα ή η υπόθεση στη Γαλλία. Οι χώρες αυτές έχουν σύντομα εκλογές και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επικρίνεται ότι κινείται με πολιτικά κίνητρα. Πώς διασφαλίζετε ότι η έκβαση όλων αυτών των υποθέσεων δεν θα συμπέσει με τις εκλογές;
Αναφερθήκατε στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Μόλις ολοκληρώσαμε ορισμένες διώξεις εκεί. Οι υποθέσεις βρίσκονται πλέον ενώπιον της Δικαιοσύνης. Όλος αυτός ο θόρυβος, όμως, δημιουργήθηκε για να κατηγορηθεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ότι κάνει πολιτική, αντί να συζητηθεί τι πραγματικά συνέβη.
Υπάρχουν πολιτικοί που θέλουν να αποπροσανατολίσουν τη συζήτηση και προσπαθούν να υπονομεύσουν την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Έρχονται και δημιουργούν ένα προπέτασμα καπνού: «Α, θα έχουμε εκλογές. Κοιτάξτε τι κάνει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία».
Αν ζητήσετε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να απέχει και να μην κάνει τίποτα επειδή διεξάγονται εκλογές στην Ευρώπη, τότε δεν θα μπορούμε να κάνουμε καθόλου τη δουλειά μας. Αποστολή μας δεν είναι να ελέγχουμε πότε διεξάγεται η προεκλογική εκστρατεία, αλλά να διαπιστώνουμε αν οι έντιμοι αγρότες έχουν πρόσβαση στα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Αντί γι’ αυτό, τα χρήματα διατέθηκαν σε διάφορα πρόσωπα που προσποιούνταν ότι ήταν αγρότες και τα χρησιμοποίησαν για πολυτελή ταξίδια και ακριβά αυτοκίνητα, ενώ οι έντιμοι αγρότες δεν έλαβαν τίποτα.
Δεν βλέπω καμία σύνδεση ανάμεσα στις ενέργειές μας, στις έρευνές μας και στις υποθέσεις που χειριζόμαστε, από τη μία πλευρά, και στις προεκλογικές εκστρατείες, από την άλλη. Η μόνη σύνδεση είναι ότι, όταν κάποιοι πολιτικοί δυσαρεστούνται, επιτίθενται στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και προσπαθούν να μας εκφοβίσουν και να μας εμποδίσουν να κάνουμε τη δουλειά μας.
-Στην Ελλάδα, αμφισβητήθηκε η ακεραιότητα της έρευνας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, μετά την αποστολή δικογραφίας στη Βουλή για την άρση της ασυλίας 11 βουλευτών. Τελικά, μόνο τέσσερις από αυτούς παραπέμφθηκαν σε δίκη και διατυπώθηκαν επικρίσεις ότι η διαδικασία προχώρησε βιαστικά. Έγινε κάτι λάθος;
Όχι, από τη δική μας πλευρά δεν έγινε τίποτα λάθος. Όταν ζητάμε την άρση της ασυλίας, δεν πρόκειται για ζήτημα ενοχής. Είναι απλώς μια προϋπόθεση που μας επιτρέπει να διεξαγάγουμε την έρευνα και να συγκεντρώσουμε αποδεικτικά στοιχεία.
