Στην Μόσχα ελπίζουν πως οι σχέσεις με την Σερβία θα μείνουν ίδιες
Με προετοιμασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνοδεύτηκε η επομένη της μεγάλης εκλογικής νίκης της «Φοιτητικής Λίστας» στη Σερβία.
Οι πρώτες συζητήσεις για τον καθορισμό των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου έχουν αρχίσει, μολονότι πρόκειται για ένα ακέφαλο πολιτικό σχήμα χωρίς παραδοσιακό αρχηγό.
Οι προκλήσεις είναι πολλές, όπως και οι εκκρεμότητες μετά την αλλαγή σκυτάλης στη γειτονική χώρα. Από τις κάλπες αναδείχθηκαν ως μελλοντικά πολιτικά στελέχη φοιτητές, γιατροί, ακαδημαϊκοί και καλλιτέχνες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι στις τάξεις της Λίστας δεν υπάρχουν και εξέχοντα πρόσωπα της σερβικής κοινωνίας. Ο σχηματισμός κυβέρνησης, ωστόσο, δεν θα απαντά μόνο στα αιτήματα για πάταξη της διαφθοράς, κοινωνική δικαιοσύνη και εργασιακά δικαιώματα, αλλά θα στείλει ισχυρά μηνύματα και στο διεθνές σύστημα, με πρώτο τον γεωπολιτικό προσανατολισμό της χώρας.
Τα πρόσωπα που ξεχωρίζουν
Σύμφωνα με αναφορές, πρόσωπα με σημαίνοντα ρόλο την επόμενη ημέρα θα μπορούσαν να είναι ο Ίλια Σρντάνοβιτς, καρδιολόγος που ηγήθηκε της λίστας υποψηφίων, ο Ντέγιαν Σόσκιτς, πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας, και ο Ράντομιρ Σάιτσιτς, καθηγητής χημείας στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, ο οποίος μίλησε εκ μέρους της Λίστας μετά τη νίκη της
.Οι τρεις αυτές ηγετικές μορφές δεν αρκούν, ωστόσο, ούτε αριθμητικά ούτε πολιτικά, προκειμένου να νομιμοποιήσουν πλήρως το πολιτικό αυτό πείραμα. Οι επιτελείς του νέου σχήματος διαθέτουν προθεσμία, με βάση το Σύνταγμα της χώρας, 30 ημερών για να συνεδριάσει το κοινοβούλιο υπό τη νέα του σύνθεση και 90 ημέρες ως καταληκτική ημερομηνία για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Την ίδια ώρα, η αποχώρηση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς από την εξουσία ανοίγει στην ουσία τον δρόμο για την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της Σερβίας.
Η είδηση της επικράτησης της Φοιτητικής Λίστας κινητοποίησε τις Βρυξέλλες. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε πως το Βερολίνο θα «υποστηρίξει ενεργά την ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας», ενώ το Κρεμλίνο έσπευσε να σχολιάσει ότι οι νέοι ηγέτες «κατανοούν ότι η συνεργασία με τη Ρωσία είναι προς το συμφέρον της Σερβίας».
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε τη βραδιά των εκλογών πως «ο λαός της Σερβίας συμμετείχε σε αριθμό ρεκόρ για να διαμορφώσει το μέλλον της χώρας του. Συγχαρητήρια στη Φοιτητική Λίστα για τη νίκη της στις βουλευτικές εκλογές».
Πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να υποστηρίξει μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τους ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς, καθώς και να συνεργαστεί για την προώθηση του μέλλοντος της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βέβαια τίποτα από όλα αυτά που λέει η ΕΕ δεν έχουμε δει στα μέλη της όπως και στην Ελλάδα, όπου και διαφθορά υπάρχει και ο έλεγχος των ΜΜΕ είναι μία πραγματικότητα.
Το ενδεχόμενο η νέα κυβέρνηση της Σερβίας να επιταχύνει την ενταξιακή πορεία της χώρας είναι το καλό σενάριο που μελετούν οι Βρυξέλλες.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, πως αποκλείεται να βρεθούν αντιμέτωπες με μια εσωτερική αλλαγή η οποία δεν θα επηρεάσει τις στρατηγικές αποφάσεις της χώρας ως προς τις διεθνείς συμμαχίες της.
Ιδίως όταν η Σερβία θερμαίνεται αποκλειστικά με ρωσικό φυσικό αέριο και δεν υιοθέτησε ποτέ, από το 2022 και εξής, τις κυρώσεις που επέβαλαν οι Βρυξέλλες κατά της Ρωσίας με φόντο την επέμβαση στην Ουκρανία.
Υπό αυτήν την έννοια, το μεγάλο στοίχημα για την ευρωπαϊκή τάξη είναι αν η νέα πολιτική κατάσταση στη Σερβία θα επανεκκινήσει την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας ή αν οι νικητές θα συνεχίσουν την εθνική ατζέντα που θα εξακολουθεί να αρνείται την αναγνώριση του Κοσόβου, αλλά και την πρόσδεση στις συμμαχίες με την Κίνα και τη Ρωσία.