Με καταγραφή προθέσεων αντί μέτρων για την ενεργειακή κρίση και χωρίς συμφωνία για τον επταετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ολοκληρώθηκε η Σύνοδος Κορυφής την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου.
Το εξαμελές μπλοκ των «φειδωλών» (Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Φινλανδία, Δανία, Σουηδία) συνεχίζει να ζητά λιτότητα στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ενώ οι 17 «φίλοι της συνοχής» (μεταξύ των οποίων Ελλάδα, Κύπρος, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία κ.ά.) πιέζουν να μην υπάρξουν περαιτέρω περικοπές, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και τα προγράμματα συνοχής.
Καμία ομάδα όμως δεν προτάσσει την ανακατεύθυνση του προϋπολογισμού από τον δαπανηρό πολεμικό υπερεξοπλισμό στην ενίσχυση των κοινωνικών πολιτικών, την ώρα που διαδηλώσεις για μια καλύτερη ζωή ξεσπούν σε ολοένα περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις.
Από Μαδρίτη μέχρι Τίρανα
Στη Μαδρίτη και σε άλλες ισπανικές πόλεις οι διαμαρτυρίες κατά της στεγαστικής κρίσης, που ξεπήδησαν με την είδηση της έξωσης της Μαρικάρμεν, συνεχίζονται ακόμη. Ο πολιτικός σεισμός που προκάλεσαν οδήγησε την κυβέρνηση να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, ενώ τη σκυτάλη τώρα πήραν οι εκπαιδευτικοί προκηρύσσοντας επ’ αόριστον απεργία προκειμένου να ληφθούν μέτρα για την παιδεία, όπως και οι αγρότες που έστησαν μπλόκα στη Βαρκελώνη ζητώντας λύσεις για την επισιτιστική κρίση.
Στο Παρίσι οι μαθητικές διαδηλώσεις για ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης που καταρρέει όχι μόνο δεν κοπάζουν, αλλά ενώνονται με το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων», που βρέθηκε ξανά στον δρόμο ενάντια στην ακρίβεια και στις περικοπές του μακρονισμού, με μαθητές και συνδικάτα εργαζομένων να στοχεύουν σε μια «σύγκλιση των αγώνων», όπως περιγράφεται στα καλέσματά τους.
Παράλληλα, οι διαδηλώσεις σε Ισπανία και Γαλλία αποτέλεσαν το έναυσμα για το ξέσπασμα κινητοποιήσεων ευρύτερα στην Ευρώπη. Στις Βρυξέλλες νέα γενιά και εργαζόμενοι πραγματοποιούν μαζικές και πολυήμερες διαμαρτυρίες ενάντια στη συρρίκνωση της δημόσιας παιδείας και στα μέτρα λιτότητας που προωθούνται από τη βελγική κυβέρνηση. Στην Αθήνα φοιτητές και φοιτήτριες συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα διεκδικώντας αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, ενώ αναγγέλθηκαν κινητοποιήσεις αυτή την εβδομάδα. Διαδηλώσεις με αντίστοιχους στόχους ξεσπούν σε Λισσαβώνα και Πόρτο, στην Ιταλία μαθητές διαδήλωσαν εναντίον της Μελόνι, ενώ στα Τίρανα με φόντο τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Αλβανίας με την ΕΕ νέες και νέοι διαδηλώνουν κατά της ακρίβειας και της διαφθοράς της κυβέρνησης, που τους επιφυλάσσει ανεργία, ζητώντας την παραίτησή της.
Ευρωπαϊκή απελπισία
«Διαβάζω για να έχω μέλλον, όχι ένα μικρό διαμέρισμα» γράφουν τα πλακάτ των διαδηλωτών στη Μαδρίτη. «Είμαστε πολύ θυμωμένοι με το όλο σύστημα. Πρέπει να αλλάξουν τα πάντα. Δεν πάει άλλο με αυτήν τη διαφθορά και την εγκληματικότητα» δηλώνει στο BBC η Ενίντα, Αλβανίδα διαδηλώτρια. «Απόφοιτοι σήμερα, επισφαλείς εργαζόμενοι αύριο» φωνάζουν οι μαθητές στη Γαλλία. Τα αιτήματα των διάσπαρτων κινητοποιήσεων στην Ευρώπη μπορεί εκ πρώτης όψεως να μην ταυτίζονται σε όλες τις περιπτώσεις, φαίνεται όμως ότι εντάσσονται σε ένα κοινό πλαίσιο: δυσκολία επιβίωσης και απελπισία για το μέλλον, ιδιαίτερα της νέας γενιάς.
Η αβεβαιότητα άλλωστε καταγράφει πρωτιά ως το κυρίαρχο συναίσθημα των πολιτών στην ΕΕ, ενώ ως πρωτεύοντα προβλήματα αναδεικνύονται ο πληθωρισμός και η άνοδος ενοικίων – κόστους ζωής, σύμφωνα με το ευρωβαρόμετρο του καλοκαιριού. Παράλληλα, στην ίδια δημοσκόπηση, το 55% στην ΕΕ των 27 θεωρεί ότι η χώρα του κινείται σε λάθος κατεύθυνση, ενώ το ίδιο κρίνεται και ευρύτερα για την Ευρωπαϊκή Ενωση από το 46%.
Αυτή η εικόνα κοινωνικής απελπισίας και έντονων κινητοποιήσεων φέρνει στη μνήμη το προ 15ετίας κίνημα των «Αγανακτισμένων» που ενέπνευσε κοινωνικές διεκδικήσεις στην Ευρώπη της οικονομικής κρίσης και στις ΗΠΑ, σημειώνει ο Χαβιέρ Καρμπονέλ, πολιτικός αναλυτής του European Policy Center.
Το κατά πόσο οι τωρινές διαδηλώσεις θα μπορούσαν να λάβουν τις ίδιες κοινωνικοπολιτικές διαστάσεις εξαρτάται από αρκετές μεταβλητές, σύμφωνα με τον ίδιο. Ανασταλτικός παράγοντας των σύγχρονων κινητοποιήσεων, όπως σημειώνει ο Καρμπονέλ, είναι ότι συχνά, αν και χαρακτηρίζονται από γρήγορα αντανακλαστικά και έντονη πολιτικοποίηση, «ξεθωριάζουν γρήγορα και δεν μπορούν να διαμορφωθούν σταθερές πολιτικές διαιρέσεις». Ωστόσο «η Ιστορία μπορεί να μην επαναλαμβάνεται, αλλά συχνά παρουσιάζει ομοιοκαταληξίες», υπογραμμίζει ο αναλυτής.
