Πλεονεκτήματα που κάποτε στήριξαν την αμερικανική οικονομική και γεωπολιτική ισχύ χάνονται. Ξένες κυβερνήσεις απομακρύνουν κεφάλαια από τις ΗΠΑ, παύουν να αγοράζουν όπλα και δεν στέλνουν φοιτητές για σπουδές. Λιγοστεύουν και οι τουρίστες.
Η απόφαση της Ολλανδίας να απομακρύνει τα αποθέματα χρυσού που διατηρούσε στις ΗΠΑ ήταν μόνο μια ένδειξη ότι ο κόσμος επανεκτιμά τη στάση του απέναντι στην Αμερική. Και αυτό δεν είναι προς όφελός της. Επίσης, σε αυτή τη μεταστροφή, ευθύνη έχει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το Axios, οι ΗΠΑ χάνουν σταδιακά τη θέση τους ως η αυτονόητη επιλογή για τις ξένες κυβερνήσεις όσον αφορά την τοποθέτηση κεφαλαίων, την αγορά οπλικών συστημάτων και την αποστολή φοιτητών για σπουδές. Και αυτό έχει σημασία, διότι ακόμη και μικρές μεταβολές που απομακρύνουν κράτη από τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να υπονομεύσουν πλεονεκτήματα τα οποία έχουν στηρίξει την αμερικανική οικονομική και γεωπολιτική ισχύ επί δεκαετίες.
Αποσύρουν τον χρυσό από τις ΗΠΑ
Την περασμένη εβδομάδα, η Ολλανδία μετέφερε 86 τόνους χρυσού εκτός ΗΠΑ και Καναδά. Αιτιολόγησε την απόφασή της ως μέτρο προστασίας έναντι «ακραίων συστημικών κινδύνων». Η Γαλλία έχει ήδη αποσύρει το σύνολο των αποθεμάτων χρυσού της από τη Νέα Υόρκη, ενώ η Γερμανία εξετάζει να πράξει το ίδιο.
Οι κυβερνήσεις στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία δέχονται εσωτερικές πιέσεις και καλούνται να αποφασίσουν αν πρέπει να διατηρούν τα αποθέματα χρυσού τους στις ΗΠΑ.
Επίσης, το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, το μεγαλύτερο παγκοσμίως, ανακοίνωσε σχέδια για τη μείωση των χαρτοφυλακίων του σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, εν μέσω της αναταραχής στην αγορά κρατικού χρέους των ΗΠΑ.
Μειώνουν την εξάρτησή τους
Αλλά δεν είναι μόνο ο χρηματοοικονομικός τομέας. Οι ευρωπαϊκές χώρες αναζητούν τρόπους να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ σε ευρύτερο επίπεδο.
Στον τομέα των εξοπλισμών, μετά και τις απειλές Τραμπ ότι θα αποσύρει τις δυνάμεις και τα όπλα του από την Ευρώπη, τα κράτη επιδιώκουν την προμήθεια περισσότερου εξοπλισμού από εγχώριες πηγές. Στόχος, η Ευρώπη να περιορίσει την εξάρτησή της από την αμερικανική στρατιωτική ισχύ.
Όσον αφορά την τεχνολογία, η ΕΕ παρουσίασε το καλοκαίρι σχέδια για τον περιορισμό της εξάρτησής της από αμερικανικές εταιρείες. Μεταξύ αυτών, κατάρτισε κανόνες για τις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud) που θα περιόριζαν τη δυνατότητα των Amazon, Google και Microsoft να διεκδικούν συμβάσεις για ευαίσθητα έργα.
Αλλά και οι απλοί πολίτες ανά τον κόσμο επαναξιολογούν τη σχέση τους με τις ΗΠΑ.
Διαδήλωση κατά του Ντόναλντ Τραμπ στην Ιρλανδία / REUTERS/Natalia Campos
Οι αιτήσεις από το εξωτερικό για εισαγωγή σε αμερικανικά πανεπιστήμια μειώθηκαν κατά 10% στον πιο πρόσφατο κύκλο εισαγωγών. Οι αυστηρότεροι κανόνες έκδοσης βίζας για ξένους φοιτητές και η γενικότερη στάση της κυβέρνησης Τραμπ στο μεταναστευτικό ζήτημα έχουν επιδράσει αρνητικά.
Λιγότεροι τουρίστες
Παράλληλα μειώνεται και η διεθνής τουριστική κίνηση προς τις ΗΠΑ. Οι διεθνείς αφίξεις ταξιδιωτών μειώθηκαν κατά 5,5% το 2025, καθώς οι πολιτικές Τραμπ δοκιμάζουν τις σχέσεις με παραδοσιακούς συμμάχους. Αυτή είναι η πρώτη σημαντική πτώση από την εποχή της πανδημίας. Επίσης, την ίδια χρονιά, τα ταξίδια από τον Καναδά μειώθηκαν κατά 25%. Και η πτωτική τάση συνεχίζεται και στις αρχές του 2026.
Τα ταξίδια Γερμανών προς τις ΗΠΑ έχουν μειωθεί κατά 25% από την έναρξη της θητείας του Τραμπ. Σύμφωνα με τη γερμανική ένωση τουρισμού, ένας από τους παράγοντες είναι η πολιτική κατάσταση.
Και έρευνα του ινστιτούτου Pew δείχνει ότι το κύρος της Αμερικής έχει πληγεί ιδιαίτερα στη Δύση. Στις 10 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, μόνο στην Ουγγαρία και την Πολωνία οι πολίτες θεωρούν τις ΗΠΑ αξιόπιστο εταίρο. Ωστόσο, και στις 10 χώρες η πλειοψηφία των πολιτών δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τον Τραμπ να χειριστεί σωστά τα διεθνή ζητήματα.
Βεβαίως, επισημαίνει το Axios, η κατάσταση δεν δείχνει καθολική εγκατάλειψη της συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Η κυριαρχία του αμερικανικού δολαρίου παραμένει αδιαμφισβήτητη, οι σύμμαχοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ και οι ΗΠΑ παραμένουν ο κορυφαίος προορισμός για φοιτητές από το εξωτερικό.
Παρ’ όλα αυτά, οι εξελίξεις δείχνουν μεταστροφή
ΠΗΓΗ in.gr
