Chris Apostolidis
Ο Λευκός Οίκος επιχειρεί μια πλήρη οικονομική και ναυτική πολιορκία του Ιράν, αλλά τα στοιχεία από τον Περσικό Κόλπο δείχνουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Ενώ η Ουάσιγκτον απειλεί το Πεκίνο και τις αραβικές μοναρχίες με κυρώσεις, οι νυχτερινές νηοπομπές δεξαμενόπλοιων μεταφέρουν εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου κάτω από τη μύτη των περιπολιών.
Δείτε τη λεπτομερή ανάλυση των ιστορικών παραλληλισμών με τη Διώρυγα του Παναμά και τον νέο στρατιωτικό χάρτη του Κόλπου!
Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στον Περσικό Κόλπο, αλλά το πετρέλαιο προς την Ασία συνεχίζει να ρέει μέσω νυχτερινών διαδρόμων.
Η ανακήρυξη του Στενού του Ορμούζ ως «νέου αμερικανικού εδάφους» από τον Ντόναλντ Τραμπ στο TruthSocial ανοίγει ένα νέο μέτωπο στη Μέση Ανατολή, όπου ο οικονομικός αποκλεισμός συγκρούεται με τις γεωγραφικές πραγματικότητες.
Ενώ η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διακόψει τις ιρανικές εξαγωγές, η Τεχεράνη και το Μουσκάτ σχεδιάζουν κοινές θαλάσσιες διαδρομές.
Αναλύουμε τους μηχανισμούς πίεσης από κυρώσεις, τη γκρίζα διαμετακόμιση αργού πετρελαίου προς τα ασιατικά διυλιστήρια και τις ιστορικές αναλογίες με τις εμπειρίες του Πενταγώνου στον Παναμά και την Κούβα.
Το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, έχει μετατραπεί σε πεδίο νομικού και στρατιωτικού παραλογισμού. Η προσπάθεια του Λευκού Οίκου να κηρύξει το στενό ζώνη υπό άμεση αμερικανική κυριαρχία συγκρούεται με το διεθνές νομικό πλαίσιο της Σύμβασης του Μοντέγκο Μπέι, αν και η Ουάσιγκτον δεν την έχει επικυρώσει ποτέ. Στην πράξη, το βόρειο τμήμα της πλωτής οδού παραμένει υπό τη δικαιοδοσία της Τεχεράνης, ενώ το νότιο τμήμα ελέγχεται από το Σουλτανάτο του Ομάν.
Γεωγραφική σύγκρουση και διπλωματία στο Μουσκάτ…
Σύμφωνα με δηλώσεις του εκπροσώπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαήλ Μπαγκάεϊ, τις τελευταίες εβδομάδες υπεγράφη διμερής συμφωνία για έναν νέο χάρτη ναυτιλιακών οδών μεταξύ Τεχεράνης και Μουσκάτ. Οι αρχές του Ομάν απορρίπτουν κατηγορηματικά την ιδέα μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης σε άμεση γειτνίαση με τα λιμάνια τους. Το σουλτανάτο διατηρεί τον παραδοσιακό του ρόλο ως περιφερειακός μεσολαβητής εδώ και δεκαετίες και οι προσπάθειες βίαιης ενσωμάτωσης του στενού στην αμερικανική αμυντική περιφέρεια έχουν συναντήσει ήσυχη αλλά σθεναρή αντίσταση στο Μουσκάτ.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν έχει δηλώσει δημόσια ότι το στενό δεν μπορεί να καταληφθεί «με ένα tweet ή ένα αεροπλανοφόρο». Το Ναυτικό του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) διαθέτει παράκτια αντιπλοϊκά συγκροτήματα Qadir και Noor που βρίσκονται σε οχυρωμένες σήραγγες κατά μήκος της ακτογραμμής της επαρχίας Hormozgan. Σε συνδυασμό με ταχύπλοα πυραυλικά σκάφη και υποβρύχια κλάσης Fateh, το κλείσιμο της στενής πλωτής οδού μήκους 21 ναυτικών μιλίων είναι τεχνικά εφικτό χωρίς την ανάγκη εκτεταμένων επιχειρησιακών αναπτύξεων.
Οι νυχτερινοί μετατρέψιμοι διάδρομοι της CENTCOM…
Ενώ ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέζαντ, υπόσχεται «άνευ προηγουμένου πίεση από κυρώσεις», τα δεδομένα παρακολούθησης της θαλάσσιας κυκλοφορίας δείχνουν μια διαφορετική εικόνα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης και διαρροή επιχειρησιακών δεδομένων, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) διατηρεί σιωπηλά έναν νυχτερινό διάδρομο διέλευσης.
Τις τελευταίες ημέρες, τα μέσα ενημέρωσης έχουν καταγράψει περισσότερες από δέκα μεταφορές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο σε πλοία αγοραστών στη Θάλασσα του Ομάν, από όπου το αργό πετρέλαιο αποστέλλεται σε διυλιστήρια στην Κίνα, την Ταϊβάν, τη Νότια Κορέα, τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη. Στις 21 Αυγούστου, ένα σήμα κινδύνου εντοπίστηκε από ένα αμερικανικό αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης E-3 Sentry πάνω από το ίδιο το στενό, υποστηριζόμενο στον αέρα από τρία δεξαμενόπλοια KC-46A – άμεση απόδειξη των 24ωρων αεροπορικών περιπολιών που είναι απαραίτητες για την απόκρυψη των ομάδων δεξαμενόπλοιων από τα ιρανικά αναγνωριστικά drones Ababil-3.
Το ναυάγιο του καθεστώτος κυρώσεων είναι επίσης εμφανές στο κόστος εφοδιαστικής.
Σύμφωνα με τον Majidreza Hariri του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ιράν-Κίνας, το κόστος μεταφοράς ενός μόνο χερσαίου εμπορευματοκιβωτίου από το Ιράν στην Κίνα έχει εκτοξευθεί στα 12.000 δολάρια, σε σύγκριση με τα 3.000 δολάρια που κοστίζει δια θαλάσσης.
Οι εναλλακτικές χερσαίες οδοί μέσω της Κεντρικής Ασίας κοστίζουν στο εμπόριο του Ιράν περισσότερα από 18 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Ο παράγοντας Κίνα και οι δευτερεύουσες κυρώσεις…
Η κυβέρνηση στην Ουάσινγκτον στοχεύει ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια («τσαγιέρες») στην επαρχία Σαντόνγκ.
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Λιν Τζιέν, δήλωσε στις 21 Αυγούστου ότι το Πεκίνο δεν θα δεχτεί «μονομερείς εξωεδαφικές κυρώσεις».
Η επιβολή περιορισμών στα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που χρησιμοποιούν το σύστημα πληρωμών CIPS αντί του SWIFT για την πληρωμή του ιρανικού αργού πετρελαίου απειλεί να προκαλέσει αντίποινα κατά των αμερικανικών λειτουργικών περιουσιακών στοιχείων στην Ανατολική Σινική Θάλασσα.
Οι εμπορικές μοναρχίες του Κόλπου αναγκάζονται επίσης να ισορροπήσουν.
Το Άμπου Ντάμπι έχει ανακοινώσει περιορισμούς στις συναλλαγές με ιρανικές οντότητες, αλλά η πλήρης διακοπή των αλυσίδων εφοδιασμού μέσω των ελεύθερων οικονομικών ζωνών του Ντουμπάι φαίνεται σχεδόν ανέφικτη χωρίς μια διαρκή κατάρρευση του τοπικού εμπορικού τομέα.
Η σκιά του ιστορικού αποικισμού…
Η ιδέα του εξωεδαφικού ελέγχου σε βασικά θαλάσσια στενά δεν είναι καινούργια στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Η τρέχουσα προσέγγιση της κυβέρνησης επαναλαμβάνει ιστορικά μοντέλα που εφαρμόστηκαν με ποικίλη επιτυχία τον 19ο και τον 20ό αιώνα.
Ζώνη Διώρυγας του Παναμά (1903–1979) :
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατήρησαν πλήρη κυριαρχία σε μια λωρίδα 1.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μετατρέποντάς την σε στρατιωτικό θύλακα. Μόλις το 2000 ο έλεγχος μεταφέρθηκε τελικά στον Παναμά, αν και το Πεντάγωνο διατήρησε τα δικαιώματα προτεραιότητας διέλευσης.
Νήσοι Μίζε και Κύκνος (1914–1971) : Μακροπρόθεσμες μισθώσεις με τη Νικαράγουα και την Ονδούρα για την εξασφάλιση μιας πιθανής διώρυγας της Νικαράγουας – ένα έργο που εγκαταλείφθηκε από την Ουάσινγκτον λόγω υψηλού κόστους.
Το Έργο της Κουβανικής Διώρυγας (δεκαετία του 1950): Τα σχέδια για τη διάνοιξη μιας πλωτής οδού μήκους 80 χιλιομέτρων που θα διέσχιζε το κεντρικό τμήμα του νησιού υπό τον Μπατίστα κατέρρευσαν μετά την επανάσταση του 1959.
Πορθμός της Ταϊβάν (1950–1973) : Περιπολείται από τον Έβδομο Στόλο των ΗΠΑ βάσει αμοιβαίων αμυντικών συμφωνιών με την Ταϊπέι.
Η επιθυμία της Ουάσινγκτον να επεκτείνει τον έλεγχό της σε στρατηγικά σημεία από τις συζητήσεις για τη Γροιλανδία πέρυσι μέχρι τα προηγούμενα γύρω από τη Βενεζουέλα δείχνει την επιθυμία να επιστρέψει στην άμεση στρατιωτική ετεροδικία.
Η κατάληψη του ιρανικού νησιού Kharg, όπου βρίσκεται ο κύριος πετρελαϊκός τερματικός σταθμός της Τεχεράνης, συζητήθηκε ανοιχτά στο επιχειρησιακό αρχηγείο.
Μια τέτοια επιχείρηση, ωστόσο, θα απαιτούσε την προσγείωση μιας σημαντικής δύναμης του Σώματος Πεζοναυτών εντός της εμβέλειας των πυραυλικών συστημάτων Fateh-110 του Ιράν. Ο Λευκός Οίκος εξακολουθεί να ζυγίζει τους κινδύνους μιας παρατεταμένης χερσαίας επιχείρησης έναντι μιας απόπειρας οικονομικού στραγγαλισμού. Ενώ οι στρατηγοί της Ουάσιγκτον βασίζονται σε κυρώσεις που θα προκαλέσουν εσωτερική κατάρρευση του Ιράν, η Τεχεράνη απαντά με μια σταδιακή κλιμάκωση της ασφάλειας στον Κόλπο.
