Μετά τα πλήγματα σε πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις, στο επίκεντρο περνούν πλέον οι στρατηγικής σημασίας γέφυρες της νότιας Ουκρανίας.
Στόχος είναι να περιοριστούν όχι μόνο οι θαλάσσιες αλλά και οι χερσαίες εμπορευματικές ροές, με ιδιαίτερη έμφαση στις συνδέσεις προς τα λιμάνια του Δούναβη και τη Ρουμανία.
Περίπου 120 πλοία στο στόχαστρο
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται υπηρεσίες παρακολούθησης, περίπου 120 πλοία που κατευθύνονταν προς τα λιμάνια των περιοχών Οδησσός και Mykolaiv ή αναχωρούσαν από αυτά έχουν υποστεί πλήγματα.
Από αυτά, μόλις 34 επλήγησαν κατά την πρώτη εβδομάδα της επιχείρησης, ενώ τα υπόλοιπα βρέθηκαν στο στόχαστρο σε μεταγενέστερο στάδιο.
Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει μια σταδιακή και συστηματική προσπάθεια περιορισμού της ουκρανικής ναυσιπλοΐας και απομόνωσης της ακτογραμμής.
Νέο πλήγμα στις ουκρανικές εξαγωγές
Στις 8 Αυγούστου επλήγη το φορτηγό πλοίο Emil, το οποίο ανήκει σε γερμανική εταιρεία με έδρα το Αμβούργο.
Οι οικονομικές επιπτώσεις για την Ουκρανία είναι σημαντικές, καθώς οι άμεσες απώλειες του αγροτικού τομέα υπολογίζονται μεταξύ 1,5 και 3 δισ. δολαρίων.
Παράλληλα, έχει ουσιαστικά διακοπεί η εξαγωγή σιδηρομεταλλεύματος και pellets σιδηρομεταλλεύματος, εξέλιξη που οδήγησε τη Ferrexpo να αναστείλει τη λειτουργία των μεταλλευτικών εγκαταστάσεών της στην περιοχή Poltava.
6.500 φορτηγά στα σύνορα με την Πολωνία
Καθώς οι θαλάσσιες μεταφορές αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις, οι ουκρανικές εμπορευματικές ροές μετατοπίζονται προς τα λιμάνια του Δούναβη και τα σύνορα με την Πολωνία.
Στα συνοριακά περάσματα έχουν συγκεντρωθεί έως και 6.500 φορτηγά, γεγονός που προκαλεί νέα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η Ουκρανία επιχειρεί έτσι να διατηρήσει ανοικτούς τους εμπορικούς διαδρόμους προς την Ευρώπη, όμως η πίεση μεταφέρεται πλέον και στις χερσαίες υποδομές.
Zatoka: Δύο τμήματα της γέφυρας κατέρρευσαν
Μετά την πίεση στα λιμάνια, οι ρωσικές δυνάμεις στρέφουν την προσοχή τους στις χερσαίες συνδέσεις που ενώνουν την υπόλοιπη Ουκρανία με τη νότια περιοχή της Odesa.
Τη νύχτα της 3ης Αυγούστου, σε μαζική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους, επλήγη η γέφυρα στη Zatoka, η οποία περνά πάνω από τις εκβολές του Dniester.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται, δύο τμήματα του οδικού τμήματος της γέφυρας κατέρρευσαν.
Το σιδηροδρομικό τμήμα παρέμεινε όρθιο, αν και υπέστη ζημιές.
Νέα επίθεση σημειώθηκε στις 6 Αυγούστου, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την κατάσταση στην περιοχή.
Η Zatoka αποτελεί στρατηγικό σημείο για τις μεταφορές προς τη νότια Odesa και τα λιμάνια του Δούναβη.
Η σημασία της συγκεκριμένης υποδομής έχει αναδειχθεί επανειλημμένα από αναλυτές του πολέμου.
Mayaky: Το δεύτερο κρίσιμο χτύπημα
Τη νύχτα της 9ης Αυγούστου επλήγη και η γέφυρα στο Mayaky, η οποία βρίσκεται πάνω στον αυτοκινητόδρομο M-15 και συνδέει τη νότια Ουκρανία με τη Μολδαβία και τη Ρουμανία.
Το πλήγμα προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στην κυκλοφορία και δημιούργησε ουρές πολλών χιλιομέτρων.
Η γέφυρα αποτελεί κρίσιμο κρίκο για τη μεταφορά εμπορευμάτων προς τα λιμάνια του Δούναβη.
Το ISW εκτιμά ότι η επίθεση είχε ως στόχο να διαταράξει τις χερσαίες εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών και άλλων προϊόντων, οι οποίες έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία μετά τα πλήγματα στις θαλάσσιες οδούς.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να καταστραφεί μια γέφυρα
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι γιατί μια στρατηγική γέφυρα μπορεί να δέχεται επανειλημμένα πλήγματα χωρίς να καταρρέει ολοκληρωτικά.
Ο συντάκτης του καναλιού Fighterbomber, πρώην πλοηγός Su-34, εξηγεί ότι οι μεταπολεμικές γέφυρες σχεδιάστηκαν με αυξημένες αντοχές και με δεδομένο ότι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες ακόμη και με πυραυλικές ή αεροπορικές επιθέσεις.
Σε ορισμένες κατασκευές δόθηκε έμφαση στην υπερβολική αντοχή των βασικών στηρίξεων, ενώ σε άλλες προβλέφθηκε η δυνατότητα ταχείας αποκατάστασης.
Για την ολοκληρωτική καταστροφή μιας γέφυρας απαιτείται ακριβές πλήγμα στα βασικά σημεία στήριξης.
Οι υποδομές αυτές έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντέχουν ακόμη και σε ισχυρές εκρήξεις κοντά στα δομικά τους στοιχεία, περιορίζοντας τις πιθανότητες άμεσης κατάρρευσης.
Δεν χρειάζεται να καταστραφεί – αρκεί να αχρηστευθεί
Υπάρχει όμως και μια διαφορετική στρατηγική.
Για να σταματήσει η λειτουργία μιας γέφυρας δεν είναι απαραίτητο να καταρρεύσει ολόκληρη η κατασκευή.
Αρκεί να καταστεί ακατάλληλη για κυκλοφορία και στη συνέχεια να εμποδιστεί η επισκευή της.
Η λογική είναι ότι η επανάληψη των πληγμάτων αυξάνει σταδιακά τις ζημιές, έως ότου η κατασκευή καταστεί πρακτικά μη λειτουργική.
Αυτό, συνέβη στη Zatoka, όπου δύο τμήματα της γέφυρας υπέστησαν σοβαρές ζημιές.
Από τη Μαύρη Θάλασσα στις χερσαίες αρτηρίες
Το πλέον κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η πίεση δεν περιορίζεται πλέον στα λιμάνια και τα πλοία.
Η στρατηγική μεταφέρεται βαθύτερα στην ενδοχώρα, με στόχο τις υποδομές που επιτρέπουν στην Ουκρανία να διοχετεύει εμπορεύματα προς την Ευρώπη.
Ο στρατιωτικός αναλυτής και αντισυνταγματάρχης της LPR Andrey Marochko υποστηρίζει ότι η Ρωσία έχει ήδη περιορίσει σημαντικά τις θαλάσσιες μεταφορές, όμως εξακολουθούν να λειτουργούν οι χερσαίοι διάδρομοι μέσω Πολωνίας και Μολδαβίας.
«Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, πρέπει να κοπούν όλοι οι βασικοί δρόμοι εφοδιασμού», υποστηρίζει.
Κατά την ίδια εκτίμηση, η Μόσχα δεν πρέπει να σταματήσει την προσπάθεια, καθώς η Ουκρανία εξακολουθεί να υποστηρίζεται από μεγάλο αριθμό δυτικών χωρών.
Το μεγάλο στοίχημα: Να «σπάσει» η οικονομική ραχοκοκαλιά της Ουκρανίας
Η μάχη για τις γέφυρες είναι πλέον άμεσα συνδεδεμένη με τη μάχη για την ουκρανική οικονομία.
Η Οδυσσός, τα λιμάνια του Δούναβη, οι οδικές αρτηρίες προς τη Μολδαβία και τη Ρουμανία και οι συνδέσεις με την Πολωνία αποτελούν κρίσιμα σημεία για τη διατήρηση των ουκρανικών εξαγωγών.
Το πλήγμα στη γέφυρα του Mayaky στις 9 Αυγούστου έχει ήδη επηρεάσει την κυκλοφορία και τις εμπορευματικές μεταφορές, ενώ η συγκεκριμένη οδική σύνδεση θεωρείται κρίσιμη για την πρόσβαση στα λιμάνια του Δούναβη.
Έτσι, η σύγκρουση περνά σε ένα νέο επίπεδο: δεν αφορά πλέον μόνο το μέτωπο, αλλά και την ικανότητα της Ουκρανίας να διατηρεί ανοικτές τις οικονομικές της αρτηρίες.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η Ρωσία θα μπορέσει να μετατρέψει τα επαναλαμβανόμενα πλήγματα σε μόνιμη διακοπή των βασικών εμπορικών διαδρόμων ή εάν η Ουκρανία θα καταφέρει να δημιουργήσει νέες εναλλακτικές διαδρομές.
Σε κάθε περίπτωση, η μάχη για τις γέφυρες της νότιας Ουκρανίας εξελίσσεται σε κρίσιμο μέτωπο ενός ευρύτερου οικονομικού πολέμου, με τη Μαύρη Θάλασσα, τον Δούναβη και τις χερσαίες συνδέσεις προς την Ευρώπη να μετατρέπονται σε στρατηγικούς στόχους.
Ρωσικός εφιάλτης για το ΝΑΤΟ… έρχεται το Admiral Nakhimov
Ένα από τα ισχυρότερα και ακριβότερα πολεμικά πλοία της Ρωσίας ετοιμάζεται να επιστρέψει σε επιχειρησιακή δράση, μετά από έναν εκσυγχρονισμό που διήρκεσε σχεδόν τρεις δεκαετίες.
Το πυρηνοκίνητο βαρύ καταδρομικό «Admiral Nakhimov» αποτελεί πλέον μια από τις πιο ισχυρά εξοπλισμένες μονάδες του ρωσικού Πολεμικού Ναυτικού, με το νέο οπλοστάσιό του να περιλαμβάνει υπερηχητικούς πυραύλους «Zircon» και μεγάλο αριθμό εκτοξευτών.
Ο εκσυγχρονισμός του πλοίου έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δαπανηρά προγράμματα του ρωσικού Ναυτικού, με το κόστος να ξεπερνά τα 200 δισ. ρούβλια.
Το «Admiral Nakhimov» απέναντι στις ομάδες αεροπλανοφόρων
Σύμφωνα με το σενάριο που παρουσιάζεται στο ρωσικό δημοσίευμα, βασική αποστολή του «Admiral Nakhimov» θα μπορούσε να είναι η αντιμετώπιση ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων του ΝΑΤΟ.
Το πλοίο, το οποίο κινείται με ταχύτητα περίπου 32 κόμβων, μπορεί να επιχειρεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα χάρη στην πυρηνική του πρόωση.
Το επιχειρησιακό σενάριο προβλέπει ότι, πριν ακόμη το καταδρομικό βρεθεί σε άμεση επαφή με τον αντίπαλο, ένα ελικόπτερο Ka-31 θα αναλάβει την αποστολή αναγνώρισης.
Το ραντάρ «Oko» του ελικοπτέρου φέρεται να μπορεί να παρακολουθεί στόχους σε ακτίνα περίπου 200 χιλιομέτρων και να μεταφέρει τα δεδομένα στο κέντρο διοίκησης του πλοίου.
Οι «Zircon» αλλάζουν τον χρόνο αντίδρασης
Το μεγάλο πλεονέκτημα του «Admiral Nakhimov» είναι, σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι υπερηχητικοί πύραυλοι «Zircon».
Η ταχύτητά τους μπορεί να φτάσει έως και τα 9 Mach, ενώ η εμβέλεια αναφέρεται έως τα 1.000 χιλιόμετρα.
Σε απόσταση 400 χιλιομέτρων, ο χρόνος πτήσης υπολογίζεται σε μόλις 2-3 λεπτά.
Αυτό σημαίνει ότι, στο συγκεκριμένο επιχειρησιακό σενάριο, ο χρόνος μεταξύ εντοπισμού ενός στόχου και εκτόξευσης του πλήγματος περιορίζεται δραστικά.
Ο Sergey Yesenin υποστηρίζει ότι αυτή η δυνατότητα δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον για τον αντίπαλο, καθώς η αντίδραση σε ένα τέτοιο πλήγμα θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε ελάχιστα λεπτά.
176 εκτοξευτές – Πυραυλική «ομπρέλα» πάνω από τον Στόλο
Το «Admiral Nakhimov» φέρεται να διαθέτει συνολικά 176 εκτοξευτές, εκ των οποίων 80 προορίζονται για επιθετικά όπλα και 96 για αντιαεροπορικούς πυραύλους.
Η διαμόρφωση αυτή του επιτρέπει να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα πολλαπλές κατηγορίες απειλών, από πλοία επιφανείας και υποβρύχια έως στόχους στην ξηρά.
Το πλοίο διαθέτει επίσης ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα, με το σύστημα S-400 να αποτελεί τη βασική «ομπρέλα» προστασίας.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η προστασία του ίδιου του καταδρομικού, αλλά και η κάλυψη των υπόλοιπων πλοίων της ναυτικής ομάδας.
Η «σιωπηλή οχύρωση» που δεν μπορεί να επιχειρεί μόνη
Παρά την τεράστια ισχύ του, το «Admiral Nakhimov» δεν αποτελεί ένα πλοίο που μπορεί να επιχειρεί αποτελεσματικά μόνο του.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Andrey Kashkarov επισημαίνει ότι ένα πλοίο αυτού του μεγέθους θα συνοδεύεται από άλλα πολεμικά πλοία, σχηματίζοντας ουσιαστικά μια μικρή μοίρα.
Η λογική είναι απλή: το «Admiral Nakhimov» διαθέτει τεράστια ισχύ πυρός, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί έναν ιδιαίτερα ελκυστικό στόχο για τον αντίπαλο.
Κάθε έξοδος ενός τέτοιου πλοίου στη θάλασσα αναμένεται να παρακολουθείται στενά από δορυφόρους, αεροσκάφη και υποβρύχια.
Το μεγάλο οικονομικό ερώτημα: 200 δισ. ρούβλια
Εδώ βρίσκεται και το μεγάλο οικονομικό παράδοξο του προγράμματος.
Ο εκσυγχρονισμός του «Admiral Nakhimov» κόστισε πάνω από 200 δισ. ρούβλια, ποσό που το καθιστά ένα από τα ακριβότερα προγράμματα του ρωσικού Ναυτικού μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Πρόσφατες αναφορές ανεβάζουν το κόστος περίπου στα 200 δισ. ρούβλια, ενώ το πρόγραμμα είχε ξεκινήσει με πολύ χαμηλότερη αρχική εκτίμηση.
Ο Sergey Yesenin χαρακτηρίζει το πλοίο ιδιαίτερα ακριβή επένδυση για το ρωσικό κράτος.
Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν ένα γιγαντιαίο και εξαιρετικά ακριβό καταδρομικό αποτελεί την αποτελεσματικότερη επιλογή για την ενίσχυση του ρωσικού Στόλου ή εάν τα ίδια κεφάλαια θα μπορούσαν να είχαν διοχετευθεί σε μεγαλύτερο αριθμό μικρότερων και πιο ευέλικτων πολεμικών πλοίων.
Η απειλή των θαλάσσιων drones
Η τεχνολογική υπεροχή του «Admiral Nakhimov» δεν σημαίνει ότι είναι άτρωτο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα θαλάσσια drones, καθώς μια μαζική επίθεση από διαφορετικές κατευθύνσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει συνθήκες κορεσμού των συστημάτων εντοπισμού και αεράμυνας.
Ο Andrey Kashkarov προειδοποιεί ότι, παρά τα ενισχυμένα συστήματα προστασίας, μια συνδυασμένη επίθεση με μεγάλο αριθμό drones και παραπλανητικούς στόχους θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρή απειλή ακόμη και για ένα τόσο ισχυρό πλοίο.
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο εάν ένα σύστημα μπορεί να καταρρίψει έναν πύραυλο ή ένα drone, αλλά εάν μπορεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα δεκάδες ή και περισσότερες απειλές.
Η Αρκτική στο επίκεντρο της ρωσικής στρατηγικής
Το «Admiral Nakhimov» αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ρόλο και στην Αρκτική.
Ο Andrey Kashkarov εκτιμά ότι ένα τέτοιο καταδρομικό μπορεί να λειτουργήσει ως κινητό κέντρο διοίκησης μιας ναυτικής δύναμης και ως βασικό στοιχείο ενός συστήματος περιφερειακής άρνησης πρόσβασης.
Η Irina Karapetova, στρατιωτική μεταφράστρια και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Financial University υπό τη ρωσική κυβέρνηση, υποστηρίζει ότι το πλοίο θα μπορούσε να συμβάλει στον έλεγχο των αρκτικών προσεγγίσεων, στην προστασία των ρωσικών οικονομικών συμφερόντων και στην ασφάλεια της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού.
Ένα πλωτό σύμβολο ρωσικής ναυτικής ισχύος
Το «Admiral Nakhimov» είναι τελικά κάτι περισσότερο από ένα ακόμη πολεμικό πλοίο.
Αποτελεί ένα τεράστιο τεχνολογικό και οικονομικό στοίχημα της Ρωσίας, με στόχο να συνδυάσει πυρηνική πρόωση, υπερηχητικά όπλα μεγάλης εμβέλειας και ισχυρή αντιαεροπορική άμυνα σε μία ενιαία πλατφόρμα.
Το αν αυτή η επένδυση των 200+ δισ. ρουβλίων θα αποδειχθεί επιχειρησιακά αποτελεσματική σε έναν πραγματικό πόλεμο είναι διαφορετικό ζήτημα.
Το βέβαιο είναι ότι η επιστροφή του «Admiral Nakhimov» στη θάλασσα ενισχύει τη ρωσική ναυτική ισχύ και δημιουργεί ένα νέο, ιδιαίτερα βαρύ στοιχείο στον στρατηγικό σχεδιασμό της Μόσχας – ειδικά στην Αρκτική και στον Βόρειο Ατλαντικό.
