Φυσικά, η ιρανική ηγεσία είδε την προφανή παγίδα της αμερικανοϊσραηλινής πρότασης: το άνοιγμα του Hormuz χωρίς κανένα ουσιώδες αντάλλαγμα και την παροχή χρόνου στην αμερικανοϊσραηλινή συμμαχία προκειμένου να ανασυγκροτηθεί -κυρίως ως προς τις εξαντλημένες αεράμυνές της- και να επιστρέψει ξεκούραστη στο πεδίο εν όψει μίας χερσαίας επέμβασης σε ιρναικά εδάφη.
Από την πλευρά του, το Ιράν αντιπροτείνει 10 σκληρούς όρους για μόνιμη ειρήνη, στους οποίους περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων, νέο νομικό και πολιτικό status στα Στενά του Hormuz, τη συνέχιση του πυρηνικού του προγράμματος για ειρηνικούς σκοπούς, εγγυήσεις ασφαλείας, καθώς και ένα συνολικό πλαίσιο για ειρήνη σε Λίβανο και Γάζα.
Όπως είναι φυσικό, η ιρανική άρνηση του αμερικανικού τελεσιγράφου, όχι μόνο είναι ιστορικού χαρακτήρα αλλά και αναβαθμίζει τη σύγκρουση σε ένα ολότελα νέο επίπεδο, με τις ΗΠΑ να απειλούν τώρα να ισοπεδώσουν ολοκληρωτικά ενεργειακές υποδομές της ιρανικής επικράτειας αλλά και άλλες πολιτικές υποδομές, όπως γέφυρες και πανεπιστήμια.
Η επιστροφή του αμερικανικού τελεσιγράφου και οι 10 σκληροί όροι του Ιράν για μόνιμη ειρήνη
Συγκεκριμένα, το Ιράν απέρριψε την πρόταση των ΗΠΑ για 45ήμερη εκεχειρία, την οποία μετέφερε το Πακιστάν, και υπέβαλε τους δικούς του όρους για την κατάπαυση του πυρός με διαρροή του ΥΠΕΞ στον τύπο το απόγευμα της 6ης Απριλίου.
Η Τεχεράνη απαιτεί την άμεση και μόνιμη λήξη του πολέμου σε όλα τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, περιλαμβανομένων του Λιβάνου και της Γάζας, με εγγυήσεις που θα εξασφαλίζουν τη διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή.
Παράλληλα, το Ιράν ζητά την εφαρμογή ενός νέου πρωτοκόλλου διέλευσης, το οποίο να αναγνωρίζει τον πλήρη έλεγχο του Ιράν στο Στενό του Hormuz, επιτρέποντάς του να εισπράττει τέλη από τα διερχόμενα πλοία.
Επιπλέον, το Ιράν απαιτεί την άρση των οικονομικών κυρώσεων που του έχουν επιβληθεί και την αναγνώριση του δικαιώματός του να εμπλουτίζει ουράνιο ειρηνικά, σύμφωνα με τις διεθνείς συμφωνίες, όπως η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) και ο Χάρτης του ΟΗΕ.
Τέλος, η Τεχεράνη απαιτεί αποζημιώσεις για τις οικονομικές ζημιές που υπέστη κατά τη διάρκεια του πολέμου, τονίζοντας τις καταστροφές που προκάλεσε η συνεχιζόμενη στρατιωτική σύγκρουση στην περιοχή.
Παραδοχή από Trump: Πολύ δυνατός λαός οι Ιρανοί – Ικανοί και σκληροί μαχητές
Απαντώντας, -με μια σπάνια δήλωση παραδοχής– ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump αναγνώρισε τη στρατιωτική ισχύ και την ανθεκτικότητα των Ιρανών, χαρακτηρίζοντάς τους «ικανούς και σκληρούς μαχητές».
Μιλώντας κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο, παρουσία της συζύγου του, Melania Trump, επεσήμανε ότι αν και «ο εχθρός είναι δυνατός», η ισχύς του έχει μειωθεί σε σχέση με έναν μήνα πριν: «όχι τόσο δυνατός όσο ήταν πριν από περίπου έναν μήνα».
Η δήλωση αυτή έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενα σχόλια του ίδιου, όταν πριν από λίγες ημέρες είχε χαρακτηρίσει τους Ιρανούς «κακούς μαχητές», ενώ ταυτόχρονα τους είχε αναγνωρίσει ως «έξυπνους διαπραγματευτές». Ήδη από τα μέσα Μαρτίου, ο Trump είχε κάνει λόγο για «πολύ υψηλού επιπέδου στελέχη» στην Τεχεράνη, χωρίς όμως να έχει αναφερθεί θετικά στις στρατιωτικές τους ικανότητες.
«Ανόητοι οι Αμερικανοί που αντιτίθενται στον πόλεμο με το Ιράν»
Όταν ρωτήθηκε για το τι θα έλεγε στους Αμερικανούς που αντιτίθενται στον πόλεμο, απάντησε: «Είναι ανόητοι». «Είναι ανόητοι γιατί ο πόλεμος έχει ένα και μόνο στόχο: να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα», συνέχισε.
«Δυστυχώς, ο αμερικανικός λαός θα ήθελε να μας δει να επιστρέφουμε στην πατρίδα. Αν εξαρτιόταν από μένα, θα έπαιρνα το πετρέλαιο, θα το κρατούσα και θα έβγαζα πολλά χρήματα», συμπλήρωσε, αναφερόμενος στα αποθέματα πετρελαίου του Ιράν.
«Δεν μπορείς να αφήσεις πυρηνικά όπλα στα χέρια τρελών»
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στις προτάσεις για κατάπαυση του πυρός, τις οποίες χαρακτήρισε ανεπαρκείς αλλά ταυτόχρονα σημαντική πρόοδο προς την αποκλιμάκωση της έντασης. «Έκαναν μια πρόταση, και είναι μια σημαντική πρόταση. Είναι ένα σημαντικό βήμα. Δεν είναι αρκετά καλό» τόνισε.
Δήλωσε επίσης ότι η προθεσμία της Τρίτης (7/4) που έχει δώσει στο Ιράν, είναι οριστική.
Παράλληλα, υπογράμμισε σε άλλο σημείο πως: «Δεν μπορείς να αφήσεις πυρηνικά όπλα στα χέρια τρελών».
«Θα μπορούσαμε να φύγουμε αμέσως και θα τους χρειαζόταν 15 χρόνια για να ξαναχτίσουν ό,τι είχαν. Θα μπορούσαμε να φύγουμε αμέσως, αλλά θέλω να το τελειώσουμε», είπε. «Το Ιράν… δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Κλιμάκωση και τελεσίγραφα
Η Δευτέρα 6/4 σηματοδοτεί την 38η ημέρα της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, με τα μηνύματα να παραμένουν αντιφατικά. Νωρίτερα, ο Trump είχε απειλήσει με περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν κρίσιμες υποδομές του Ιράν, εάν δεν ανοίξει άμεσα τα Στενά του Ορμούζ – μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για το παγκόσμιο εμπόριο.
Σε ανάρτησή του, υπογράμμισε ότι το Ιράν θα ζήσει την «κόλαση» εάν δεν συμμορφωθεί μέχρι την προθεσμία της Τρίτης (7/4), την οποία -όπως σημείωσε- έχει ήδη παρατείνει έξι φορές.
Το Ιράν έκαψε τα σενάρια εκεχειρίας
Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα από το Axios έκαναν λόγο για πιθανή συμφωνία εντός 48 ωρών, με πρόβλεψη για εκεχειρία διάρκειας 45 ημερών.
Ωστόσο, ιρανικά μέσα ενημέρωσης απέρριψαν κατηγορηματικά αυτά τα σενάρια, ζητώντας όχι προσωρινή εκεχειρία αλλά οριστικό τερματισμό του πολέμου.
Ασφάλιστρα σε όλες τις χώρες για τη διέλευση από το Hormuz επιβάλλουν οι Ιρανοί
Πλοία ακόμη και από «φιλικές» χώρες θα υποχρεούνται να καταβάλλουν τέλη ασφαλείας για να διέρχονται από το Στενό του Hormuz, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το ιρανικό Nournews.
Όπως ανέφερε η ίδια πηγή, η έκδοση αδειών ασφαλούς διέλευσης θα πραγματοποιείται αποκλειστικά υπό την προϋπόθεση πληρωμής των σχετικών τελών, χωρίς καμία εξαίρεση για οποιαδήποτε χώρα.
Καμία εξαίρεση, ακόμη και για συμμάχους
Η εφαρμογή του νέου πρωτοκόλλου θα είναι αυστηρή και θα αφορά όλες τις μη εχθρικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που διατηρούν φιλικές σχέσεις με το Ιράν.
Το μέτρο εντάσσεται σε στρατηγική της Τεχεράνης για την αντιστάθμιση μέρους των ζημιών που έχει υποστεί από εχθρικές ενέργειες, μέσω της επιβολής «τελών ασφαλείας» στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Αντιπαράθεση με δυτικά μέσα ενημέρωσης
Το Nournews κατηγορεί αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι επιχειρούν να διαμορφώσουν ψευδή εικόνα για την κατάσταση στο Στενό, με στόχο να επηρεάσουν την έντονη άνοδο των τιμών πετρελαίου.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται σε δημοσίευμα του Bloomberg, το οποίο παρουσίασε τη διέλευση ιρακινών πλοίων ως ένδειξη ομαλοποίησης της κατάστασης στην περιοχή.
Σύμφωνα με το Ιράν, τέτοιες αναφορές αποσκοπούν στο να περιορίσουν την ανοδική πορεία των τιμών πετρελαίου, η οποία έχει ενταθεί ιδιαίτερα μετά τις πρόσφατες απειλητικές δηλώσεις του Donald Trump.
Τα διόδια χρησιμεύουν για την αντιστάθμιση των ζημιών
Το Ιράν θα μπορούσε να αποκομίσει σημαντικά ετήσια έσοδα επισημοποιώντας το σύστημα είσπραξης διοδίων μέσω του Στενού του Hormuz, όπως έχει μεταδώσει το bankingnews.gr
Εάν εισπράττονται κατά μέσο όρο 2 εκατομμύρια δολάρια από κάθε διερχόμενο πλοίο και υποθέτοντας ότι περίπου 150 πλοία διέρχονται καθημερινά, προβλέπονται ετήσια έσοδα περίπου 110 έως 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν.
Ωστόσο, το βασικό σημείο εδώ είναι ότι αυτά τα έσοδα δεν θεωρούνται απλώς μια νέα πηγή χρηματοδότησης, αλλά ένας μηχανισμός άμεσης αποζημίωσης για τις ζημιές πολέμου… έτσι ώστε καθώς το επίπεδο των ζημιών αυξάνεται, να υπάρχει η δυνατότητα αναθεώρησης του συντελεστή διοδίων.
Ακούσιο δώρο 500 δισεκ. των ΗΠΑ στο Ιράν
Σε ένα μακροπρόθεσμο σενάριο, τα συνολικά έσοδα από τους φόρους πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια σε λίγα χρόνια, ένα ποσό που ορισμένοι αναλυτές έχουν χαρακτηρίσει ως «ακούσιο δώρο» των πολεμικών πολιτικών της Ουάσινγκτον.
Από το Στενό του Hormuz, έναν από τους πιο ζωτικούς ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο, περνούν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Παρά τις προσπάθειες ορισμένων χωρών της περιοχής να παρακάμψουν αυτήν τη διαδρομή μέσω αγωγών, ένα σημαντικό μέρος των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου του Περσικού Κόλπου εξακολουθεί να εξαρτάται από αυτό το στενό.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το Ιράν μπορεί να μεταφέρει μέρος του πολεμικού κόστους στους κύριους παράγοντες της αγοράς ενέργειας ρυθμίζοντας τα τέλη διέλευσης, ιδίως τις χώρες που χρησιμοποιούν αυτήν την οδό για εκτεταμένες εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το Ισραήλ ξεκίνησε «μονομερείς» και βάρβαρες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν
Εντωμεταξύ, οι ισραηλινοί έχουν ξεκινήσει ήδη «μονομερώς» να πλήττουν ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Ισχυρό πλήγμα κατά των ιρανικών πετροχημικών εγκαταστάσεων στο South Pars εξαπέλυσαν οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF).
Το γεγονός επιβεβαίωσε ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Israel Katz, υπογραμμίζοντας πως η συγκεκριμένη εγκατάσταση αντιπροσωπεύει περίπου το 50% της συνολικής πετροχημικής παραγωγής της χώρας.
«Η επίθεση αυτή έρχεται σε συνέχεια της προηγούμενης εβδομάδας, όταν χτυπήθηκε η δεύτερη μεγαλύτερη εγκατάσταση του Ιράν.
Τώρα, και οι δύο βασικές υποδομές, οι οποίες μαζί αποτελούν το 85% της πετροχημικής παραγωγής της χώρας, έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας» δήλωσε ο Israel Katz, επισημαίνοντας το οικονομικό πλήγμα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για το ιρανικό καθεστώς.
Σε κοινή δήλωση με τον πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu, ο Katz τόνισε πως οι εντολές για την συνέχιση των εντατικών επιθέσεων κατά των εθνικών υποδομών του Ιράν παραμένουν σε ισχύ, προϊδεάζοντας για περαιτέρω στρατιωτικές δράσεις.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, οι Ισραηλινοί στόχευσαν συγκεκριμένες εγκαταστάσεις που συνδέονται με το South Pars, περιλαμβανομένων των πετροχημικών εργοστασίων στο Ασαλούγιε, όπως τα Jam και Damavand, καθώς και τις εταιρείες Mobin και Damavand, που παρείχαν κρίσιμες υπηρεσίες ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και οξυγόνου.
Παρά το πλήγμα, η βασική μονάδα Pars Petrochemical παρέμεινε ανέπαφη.
Η κλιμάκωση αυτή δημιουργεί νέα αβεβαιότητα στην περιοχή, με τις διεθνείς αγορές να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, ενώ οι στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ ενδέχεται να σηματοδοτούν την αρχή μιας πιο ευρείας σύγκρουσης γύρω από τις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές του Ιράν.
