Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η κυβέρνηση Trump εξετάζει την πιθανότητα να επιτρέψει στο Ιράν «μικρό, συμβολικό» εμπλουτισμό ουρανίου, εφόσον δεν ανοίγει κανένα δρόμο προς την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, ενώ ταυτόχρονα έχει στα χέρια της στρατιωτικές επιλογές που περιλαμβάνουν ακόμη και την άμεση στοχοποίηση του Ανώτατου πνευματικού ηγέτη Ali Khamenei και του γιου του, Mojtaba Khamenei.
Αυτή η ταυτόχρονη πίεση της διπλωματίας και της στρατιωτικής απειλής αποκαλύπτει ένα κρίσιμο σημείο: οι ΗΠΑ δεν προσπαθούν πραγματικά να επιτύχουν μια ειρηνική λύση, αλλά να θέσουν το Ιράν υπό συνεχή πίεση, κρατώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης ανά πάσα στιγμή.
Όπως δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios, η κυβέρνηση απαιτεί από το Ιράν να παρουσιάσει μια πρόταση «που δεν μπορούμε να αρνηθούμε».
Αν οι Ιρανοί καθυστερήσουν ή «παίξουν παιχνίδια», η υπομονή της Ουάσινγκτον εξαντλείται γρήγορα.
Στρατιωτικές επιλογές και αποφασιστικότητα – «Ο Trump δεν ξέρει τι να κάνει με το Ιράν»
Η πολυπλοκότητα της στρατηγικής των ΗΠΑ φαίνεται από τις πληροφορίες ότι το Πεντάγωνο έχει παρουσιάσει στον Trump επιλογές που κυμαίνονται από περιορισμένα πλήγματα έως την εξάλειψη της ηγεσίας του Ιράν. Ένας ανώτερος σύμβουλος δήλωσε: «Έχουν κάτι για κάθε σενάριο. Ένα σενάριο παίρνει τον Ayatollah και τον γιο του, τους μουλάδες… Τι θα επιλέξει ο πρόεδρος; Κανείς δεν ξέρει. Ούτε ο ίδιος».
Αυτό το είδος ασάφειας και απειλής δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας στην περιοχή, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει έλλειψη σαφούς στρατηγικού σχεδιασμού.
Η απειλή επίθεσης σε ηγετικά πρόσωπα ενός κυρίαρχου κράτους δεν είναι μόνο επικίνδυνη για την ειρήνη στην περιοχή, αλλά και για τη διεθνή νομιμότητα.
Διπλωματία ή μοχλός απειλής;
Παρά τις δημόσιες δηλώσεις του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi ότι η Ισλαμική Δημοκρατία προετοιμάζει μια λεπτομερή πρόταση για ειρηνικό εμπλουτισμό ουρανίου, η στάση της Ουάσινγκτον φαίνεται αδιάλλακτη.
Ακόμη και η αποδοχή «μικρού, συμβολικού εμπλουτισμού» προϋποθέτει ότι το Ιράν θα παράσχει αποδείξεις ότι δεν αποτελεί απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ ή του Ισραήλ.
Ουσιαστικά, η αμερικανική στρατηγική συνδυάζει την πιθανή διπλωματική πρόταση με την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου το Ιράν δεν έχει πραγματική επιλογή.
Οι δηλώσεις του Trump για τους Ιρανούς διαδηλωτές, τους οποίους ανέφερε ότι έχουν χάσει χιλιάδες ζωές, υποδεικνύουν μια επικοινωνιακή στρατηγική που εκμεταλλεύεται εσωτερικά ζητήματα της χώρας για να νομιμοποιήσει πιθανούς στρατιωτικούς χειρισμούς.
Το υπερσύγχρονο πολεμικό όπλο των ΗΠΑ είναι το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford αλλά …κάτι επικίνδυνο συμβαίνει
Ενώ οι συνομιλίες συνεχίζονται, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξήσει την στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή με την πλεύση του USS Gerald R. Ford, του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου στον κόσμο, στη Μεσόγειο μέσω των Στενών του Γιβραλτάρ στις 20 Φεβρουαρίου.
Μαζί του πλέουν τρία καταδρομικά, αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό των πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή σε 17.
Η παρουσία ενός τόσο τεράστιου πολεμικού σκάφους, με δεκάδες αεροπλάνα και χιλιάδες ναύτες, σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή επίδειξη δύναμης, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια και τη συντήρηση.
Το USS Gerald R. Ford έχει ήδη καθυστερήσει για σημαντικά διαστήματα επισκευών και αναβαθμίσεων και η νέα υπερ-αποστολή στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει περαιτέρω τα συστήματα και το πλήρωμα.
Ο γερουσιαστής Mark Kelly, πρώην πιλότος, προειδοποίησε ότι η συνεχής παραμονή ενός αεροπλανοφόρου στη θάλασσα για πάνω από έξι μήνες προκαλεί φθορές και αυξάνει την πιθανότητα ατυχημάτων, όχι μόνο με τα αεροσκάφη αλλά και στο ίδιο το πλήρωμα, καθώς η εξάντληση και οι μικροατυχήματα γίνονται συχνότερα.
Ο ναύαρχος Mike Franken επισημαίνει ότι η καθυστέρηση προγραμματισμένων επισκευών μπορεί να οδηγήσει σε δραματική αύξηση κόστους και σε σημαντικά λειτουργικά προβλήματα σε περίπτωση σύγκρουσης.
Τα προηγούμενα περιστατικά, όπως τα ατυχήματα του USS Harry S. Truman στη Μέση Ανατολή το 2024-2025, αποδεικνύουν ότι η υπερβολική εκμετάλλευση των αμερικανικών πολεμικών σκαφών μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, ακόμη και σε περιόδους που δεν υπάρχει ενεργή εμπλοκή σε πόλεμο.
Η διαρκής παρουσία του USS Gerald R. Ford σε πολλαπλές επιχειρησιακές ζώνες – Μεσόγειος, Καραϊβική, Μέση Ανατολή – αυξάνει τον κίνδυνο ανθρώπινων και τεχνικών λαθών, γεγονός που επιδεινώνει τη γενικότερη εικόνα της αμερικανικής στρατιωτικής προετοιμασίας.
WSJ: Στα πρόθυρα νευρικής κρίσης οι ναυτικοί στο αεροπλανοφόρο Ford – Έρχονται μαζικές παραιτήσεις
Η νέα παράταση της αποστολής του αεροπλανοφόρου USS Gerald R. Ford έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στο ηθικό του πληρώματος, αναφέρει η Wall Street Journal (WSJ) επικαλούμενη δηλώσεις στρατιωτών και συγγενών τους.
Πολλοί ναύτες εκφράζουν θυμό και απογοήτευση, ενώ κάποιοι εξετάζουν ακόμη και την παραίτησή τους μετά την επιστροφή στην πατρίδα.
Ο πλοίαρχος David Skarosey δήλωσε ότι η εντολή για την αποστολή στη Μέση Ανατολή τον αιφνιδίασε, καθώς περίμενε να επιστρέψει σύντομα και είχε ενημερώσει την οικογένειά του.
Η παρατεταμένη παρουσία στη θάλασσα επηρεάζει και το ίδιο το σκάφος: τα συστήματα αρχίζουν να παρουσιάζουν φθορές, ενώ οι προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης αναβάλλονται.
H WSJ σημειώνει προβλήματα ακόμη και σε βασικές εγκαταστάσεις, όπως η υδραυλική υποδομή.
Συνήθως οι αποστολές αεροπλανοφόρων διαρκούν περίπου έξι μήνες, ενώ η αποστολή του USS Gerald R. Ford έχει ήδη φτάσει τους οκτώ μήνες και αναμένεται να διαρκέσει πιθανόν 11 μήνες, κάτι που θα αποτελέσει ρεκόρ για το αμερικανικό Ναυτικό.
Το σκάφος ξεκίνησε από το Norfolk, Virginia, τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους, κατευθύνθηκε τον Οκτώβριο στην Καραϊβική και τώρα μετακινείται στη Μέση Ανατολή.
Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν ζώνη απαγόρευσης πτήσεων
Την ίδια στιγμή η πρόσφατη αποστολή των αμερικανικών αεροσκαφών προειδοποίησης και ελέγχου (AEW&C) στη Μέση Ανατολή αποκαλύπτει τις αυξημένες στρατιωτικές προετοιμασίες των Ηνωμένων Πολιτειών κοντά στο Ιράν.
Όπως έδειξαν δορυφορικές εικόνες που δημοσίευσε η κινεζική MizarVision στις 21 Φεβρουαρίου, τα έξι σύγχρονα E-3G Sentry AEW&C έχουν αναπτυχθεί πλήρως στην αεροπορική βάση Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία, μόλις ένα βήμα από τα ιρανικά σύνορα.
Τα E-3G αποτελούν την τελευταία εκδοχή του AEW&C βασισμένου στο Boeing 707, με ενισχυμένο ραντάρ, βελτιωμένη υπολογιστική ισχύ και αναβαθμισμένα συστήματα επικοινωνιών.
Η ικανότητά τους να παρέχουν 360° παρακολούθηση, διαχείριση μάχης και ανίχνευση φιλικών, εχθρικών και ουδέτερων στόχων, ακόμη και σε αντίξοες καιρικές συνθήκες, καθιστά αυτά τα αεροσκάφη κρίσιμα εργαλεία για οποιαδήποτε μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση.
Παράλληλα με τα AEW&C, οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν την παρουσία τριών E-11A BACN (Battlefield Airborne Communications Node) αεροσκαφών.
Τα BACN επιτρέπουν τη ροή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο μεταξύ διαφορετικών συστημάτων επικοινωνίας και τακτικών δεδομένων, εντός και πέρα από το οπτικό πεδίο, γεφυρώνοντας τα κνά επικοινωνίας σε πολυπλοκό περιβάλλον μάχης.
Σημαντική είναι και η παρουσία τουλάχιστον 21 αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, με έξι KC-46 Pegasus και 15 KC-135 Stratotanker, τα οποία υποστηρίζουν τις παρατεταμένες αποστολές των AEW&C και BACN. Η συγκέντρωση αυτών των μέσων σε μια βάση τόσο κοντά στο Ιράν υποδηλώνει ότι η στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ προετοιμάζει εκτεταμένη εκστρατεία, όχι απλώς περιορισμένο πλήγμα, όπως η επιχείρηση Operation Midnight Hammer που είχε στόχο ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο της προηγούμενης χρονιάς.
Οι πληροφορίες από Reuters και Axios ενισχύουν την εκτίμηση ότι η Ουάσινγκτον σχεδιάζει μια εκστρατεία κατά του Ιράν διάρκειας πολλών εβδομάδων, η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμα και την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων (no-fly zone) σε περίπτωση πολέμου.
Δορυφορικές εικόνες από την Al Udeid Air Base, κοντά στην Ντόχα του Κατάρ, δείχνουν την ανάπτυξη οκτώ KC-135, αν και παραμένει ασαφές πότε έφτασαν στην αεροπορική βάση, η οποία είναι από τις μεγαλύτερες που φιλοξενούν Αμερικανούς στρατιωτικούς στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, εικόνες από την Muwaffaq Salti Air Base στη βορειοανατολική Ιορδανία επιβεβαιώνουν την ανάπτυξη F-35 Lightning II και F-16 Fighting Falcon, με τουλάχιστον 18 F-35, 12 F-16, δεκάδες F-15E Strike Eagle και MQ-9 Reaper drones, που είχαν ήδη αναπτυχθεί στην περιοχή.
Η συγκέντρωση αυτού του αριθμού σύγχρονων μαχητικών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών δείχνει τη σαφή πρόθεση των ΗΠΑ να διατηρήσουν συνεχή αεροπορική υπεροχή σε οποιοδήποτε ενδεχόμενο στρατιωτικό σενάριο.
Η συνολική εικόνα υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ είναι πλήρως προετοιμασμένες για στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν.
Παρά τις πρόσφατες έμμεσες συνομιλίες με την Τεχεράνη, δεν φαίνεται να υπάρχει κοντινή συμφωνία, και η συγκέντρωση στρατιωτικών μέσων υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον προετοιμάζεται για εκτεταμένη και παρατεταμένη στρατιωτική επιχείρηση, πιθανώς με στόχο την πλήρη αποτροπή ιρανικών πυρηνικών δυνατοτήτων.
Αμερικανική στρατηγική: Αβεβαιότητα και πίεση
Η στρατηγική των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν φαίνεται αντιφατική και επικίνδυνα ασταθής.
Από τη μια πλευρά, η κυβέρνηση Trump δηλώνει ότι είναι ανοιχτή σε μια πρόταση για ειρηνικό εμπλουτισμό ουρανίου, ενώ από την άλλη έχει στα χέρια της σχέδια εξόντωσης της ιρανικής ηγεσίας.
Αυτή η ασάφεια δημιουργεί ένα κλίμα φόβου και πίεσης για το Ιράν, εντείνοντας την πιθανότητα στρατιωτικής αντιπαράθεσης αντί για διπλωματικής λύσης.
Οι Αμερικανοί σύμβουλοι διαφωνούν ακόμη και μεταξύ τους, με κάποιους να προτείνουν υπομονή και ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας ως μοχλό πίεσης, ενώ άλλοι δηλώνουν ότι κανείς δεν ξέρει τι θα αποφασίσει τελικά ο πρόεδρος.
Τα ίδια τα στελέχη του Πενταγώνου αμφισβητεί τη δυνατότητα συνεχούς εκμετάλλευσης του USS Gerald R. Ford χωρίς σοβαρές επιπτώσεις.
Η ενδεχόμενη διπλωματική πρόταση του Ιράν
Ο Abbas Araghchi δήλωσε ότι η πρόταση που θα παρουσιάσει το Ιράν θα περιλαμβάνει πολιτικές δεσμεύσεις και τεχνικά μέτρα, ώστε το πυρηνικό πρόγραμμα να παραμείνει αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς.
Η συμμετοχή του Raphael Grossi, επικεφαλής της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ, εξασφαλίζει ότι θα υπάρξει ανεξάρτητος έλεγχος και πιθανή επιστροφή επιθεωρητών του ΟΗΕ στο Ιράν.
Όμως, η αμερικανική πλευρά έχει ήδη θέσει πολύ υψηλά τον πήχη: κάθε πρόταση πρέπει να είναι λεπτομερής και αδιαμφισβήτητη, αποδεικνύοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα αποκτήσει ποτέ στρατιωτική διάσταση στο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Η πολιτική και στρατιωτική ασυμμετρία στην αντιμετώπιση του Ιράν δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι ΗΠΑ κρατούν το πάνω χέρι, ενώ το Ιράν περιορίζεται σε διαπραγματευτική άμυνα.
Αμερικανική απληστία ή στρατηγική αδυναμία; – Διαρκές παιχνίδι με τη φωτιά
Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και στρατιωτικής πίεσης από τις ΗΠΑ δεν δείχνει ικανότητα επίλυσης κρίσης, αλλά μάλλον παιχνίδι ισχύος και στρατιωτική επίδειξη.
Η παρουσία του USS Gerald R. Ford και των άλλων 17 πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή αποτελεί περισσότερο ένδειξη υπερβολικής στρατιωτικής φιλοδοξίας παρά οργανωμένης στρατηγικής.
Η επικείμενη πρόταση του Ιράν, που εστιάζει σε ειρηνικό εμπλουτισμό και διαφάνεια, προσφέρει μια πραγματική ευκαιρία για διαπραγματευτική λύση, η οποία όμως κινδυνεύει να υπονομευθεί από τις αυθαίρετες αμερικανικές απαιτήσεις και τις απειλές δολοφονίας της ιρανικής ηγεσίας.
Η Ουάσινγκτον, αντί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη, σπρώχνει την περιοχή προς αστάθεια, θέτοντας σε κίνδυνο την ειρήνη, τη διεθνή νομιμότητα και την ασφάλεια εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η σκληρή, επικριτική εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: η Αμερική συνεχίζει να παίζει με την φωτιά στη Μέση Ανατολή, αγνοώντας τις συνέπειες, ενώ το Ιράν προσπαθεί να διατηρήσει ένα διαχειρίσιμο πλαίσιο διαπραγμάτευσης, διατηρώντας παράλληλα τα κυριαρχικά του δικαιώματα στο πυρηνικό πεδίο.
Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο την ασφάλεια στην περιοχή, αλλά και την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών ως παράγοντα διεθνούς ειρήνης.
