Το Ιράν ανακοίνωσε ότι τμήματα του Στενού του Ορμούζ – του πιο κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου – θα κλείσουν για λίγες ώρες λόγω «μέτρων ασφαλείας» και «προστασίας της ναυσιπλοΐας».
Η απόφαση έρχεται στο πλαίσιο μεγάλης στρατιωτικής άσκησης των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC – Islamic Revolutionary Guard Corps), που ξεκίνησε από τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου.
είναι η προετοιμασία για «δυνατούς κινδύνους ασφαλείας και στρατιωτικές απειλές» στην περιοχή.
Η άσκηση, με την ονομασία «Smart Control of the Strait of Hormuz», περιλαμβάνει πραγματικά πυρά (live fire drills), δοκιμές πυραύλων, drones και αεράμυνας, σε περιοχές του Περσικού Κόλπου, του Στενού του Ορμούζ και του Κόλπου του Ομάν.
Το κλείσιμο αφορά μόνο τμήματα του στενού και θα διαρκέσει μερικές ώρες (σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, κυρίως την Τρίτη 17/2).
Σκοπός, όπως αναφέρει το ιρανικό κράτος, είναι η προετοιμασία για «δυνατούς κινδύνους ασφαλείας και στρατιωτικές απειλές» στην περιοχή.
Το Στενό του Ορμούζ είναι στρατηγικής σημασίας: Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και μεγάλο μέρος του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) περνά από εκεί καθημερινά.
Συνδέει τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιράν, Κουβέιτ) με τον ανοιχτό ωκεανό.
Η άσκηση πραγματοποιείται την ίδια στιγμή που ξεκινάει στη Γενεύη ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει σημαντικά την στρατιωτική παρουσία τους στην περιοχή.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει το Ιράν με στρατιωτική δράση και ακόμα και αλλαγή καθεστώτος εάν η διπλωματία αποτύχει.
Ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Χαμενεΐ έχει απαντήσει με σκληρές δηλώσεις, προειδοποιώντας ότι «κάθε πολεμικό πλοίο μπορεί να βυθιστεί».
Πρόκειται για την δεύτερη πρόσφατη άσκηση με πυρά στο στενό μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ είναι η πρώτη φορά που το Ιράν ανακοινώνει προσωρινό κλείσιμο τμημάτων του από τότε που οι ΗΠΑ άρχισαν τις απειλές.
Ακόμα και προσωρινή διακοπή μπορεί να προκαλέσει άνοδο τιμών πετρελαίου και ανησυχίες για εφοδιασμό.
Η δήλωση του διοικητή του ναυτικού των Φρουρών ότι «είμαστε έτοιμοι να κλείσουμε πλήρως το στενό εάν το αποφασίσουν οι ανώτεροι ηγέτες» εντείνει τις ανησυχίες για πιθανή κλιμάκωση.
Παράλληλα, η κίνηση αυτή βλέπεται ως επίδειξη ισχύος του Ιράν ενόψει των συνομιλιών, για να δείξει ότι διατηρεί τον έλεγχο σε έναν από τους πιο ευαίσθητους διαύλους του πλανήτη.
Σε έναν κόσμο που ήδη βιώνει πολλαπλές κρίσεις – από τον πόλεμο στην Ουκρανία μέχρι εντάσεις στη Μέση Ανατολή – το προσωρινό κλείσιμο τμημάτων του Στενού του Ορμούζ υπενθυμίζει πόσο εύθραυστη παραμένει η παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και πόσο γρήγορα μπορεί να κλιμακωθεί μια περιφερειακή ένταση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σημειώνεται επίσης ότι οι ναυτικές δυνάμεις της Κίνας και της Ρωσίας θα πραγματοποιήσουν θαλάσσιους ελιγμούς και ασκήσεις στο Στενό του Ορμούζ τις επόμενες ημέρες.