Το 20ό Συνέδριο του ΚΚΕ: Κόμμα παντός καιρού

2637

Η πολιτική που ενέκρινε το 20ό Συνέδριο θα μονιμοποιήσει αυτό το παράδοξο συμπέρασμα: Με ιδεολογικό φλας προς τα αριστερά, το τιμόνι της πραγματικής πολιτικής του ΚΚΕ θα παραμείνει στο πεδίο της «σταθερότητας», της αποφυγής των «τυχοδιωκτισμών», δηλαδή των αναγκαίων πολιτικών πρωτοβουλιών μέσα στην περίοδο βαθιάς κρίσης.

Το 20ό Συ­νέ­δριο του ΚΚΕ ενέ­κρι­νε ομό­φω­να τις Θέ­σεις της ΚΕ του κόμ­μα­τος. Νω­ρί­τε­ρα οι Ορ­γα­νώ­σεις Βάσης τις είχαν εγκρί­νει με πο­σο­στό 99,3% και οι πε­ρι­φε­ρεια­κές προ­συ­νε­δρια­κές συν­δια­σκέ­ψεις με πο­σο­στό 99,9%(!). Ο Γραμ­μα­τέ­ας της ΚΕ πα­ρου­σί­α­σε υπε­ρή­φα­να αυτά τα φα­ρα­ω­νι­κά πο­σο­στά, κά­νο­ντας λόγο για «πνεύ­μα κο­μου­νι­στι­κής απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας και μα­χη­τι­κό­τη­τας». Τα πο­σο­στά στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα εξη­γού­νται από το σύ­στη­μα εκλο­γής των συ­νέ­δρων: Σε δια­δο­χι­κές «κρι­σά­ρες» το πα­κέ­το υπο­ψη­φί­ων, που πρό­τει­νε η ηγε­σία, είχε όλες τις ευ­και­ρί­ες να επι­βλη­θεί. Εξη­γού­νται ακόμα και από την εκ­κα­θά­ρι­ση κάθε στε­λέ­χους που είχε την «τάση» να ση­κώ­σει δια­φο­ρε­τι­κή φωνή, μετά το προη­γού­με­νο 19ο Συ­νέ­δριο (Απρί­λης 2013).
Όμως το ΚΚΕ εντάσ­σει πλέον αυτή την παρά φύση «ομο­φω­νία» –μέσα σε ένα κί­νη­μα και μια κοι­νω­νία που αντι­με­τω­πί­ζουν τα σπα­ρα­κτι­κά διλ­λή­μα­τα της μνη­μο­νια­κής επο­χής– σε μια νέα αντί­λη­ψη για το Κόμμα. Είναι το «Κόμμα πα­ντός και­ρού» που αντι­κα­θι­στά στη γλώσ­σα των ηγε­τι­κών στε­λε­χών την ανα­φο­ρά στο «Κόμμα νέου τύπου», στη θε­ω­ρη­τι­κή πα­ρά­δο­ση του λε­νι­νι­σμού. Σ’ αυτή την πα­ρά­δο­ση είναι κυ­ρί­αρ­χα δύο στοι­χεία: Αφε­νός, το Κόμμα είναι κόμμα «πρω­το­πο­ρί­ας», κόμμα που συ­νε­νώ­νει το τμήμα του κι­νή­μα­τος που έχει ήδη κερ­δη­θεί στο μαρ­ξι­σμό και πα­λεύ­ει για τον κο­μου­νι­σμό. Αφε­τέ­ρου, όμως, αυτή η «πρω­το­πο­ρία» οφεί­λει να βρί­σκε­ται σε στενή σχέση με το σύ­νο­λο της τάξης, να δίνει τη μάχη για να κερ­δη­θεί η πλειο­ψη­φία των ερ­γα­τι­κών και λαϊ­κών δυ­νά­με­ων στην κο­μου­νι­στι­κή προ­ο­πτι­κή, ξε­κι­νώ­ντας από το σή­με­ρα δο­σμέ­νο επί­πε­δο ανά­πτυ­ξης των αγώ­νων, αλλά και των ιδεών, των ερ­γα­τών και των δυ­νά­με­ων του κι­νή­μα­τος. Γι’ αυτό άλ­λω­στε η αντί­λη­ψη του Λένιν για το Κόμμα είναι άρ­ρη­κτα συν­δε­δε­μέ­νη με τη «συ­γκε­κρι­μέ­νη ανά­λυ­ση των συ­γκε­κρι­μέ­νων συν­θη­κών», με το ανα­γκαίο Με­τα­βα­τι­κό Πρό­γραμ­μα και τη με­τα­βα­τι­κή πο­λι­τι­κή.
Η και­νο­το­μία του «Κόμ­μα­τος πα­ντός και­ρού» προ­σφέ­ρει στην ηγε­τι­κή ομάδα δύο πο­λύ­τι­μες υπη­ρε­σί­ες: Αφε­νός, την ταύ­τι­ση του Κόμ­μα­τος με την ηγε­σία του. Αφε­τέ­ρου, όμως, η και­νο­το­μία αυτή απαλ­λάσ­σει την ηγε­σία από την υπο­χρέ­ω­ση να πα­ρου­σιά­σει συ­γκε­κρι­μέ­νο πρό­γραμ­μα και ελέγ­ξι­μη πο­λι­τι­κή, ταυ­τί­ζο­ντας τα κα­θή­κο­ντά της με την υπο­χρέ­ω­ση κυ­ρί­ως να δια­σφα­λί­σει τη «συ­νέ­χεια» του κόμ­μα­τος και ει­δι­κά σε και­ρούς κρί­σης, με τα εν­δε­χό­με­να ανε­ξέ­λεγ­κτων εξε­λί­ξε­ων που «μυ­ρί­ζουν πε­ρι­πέ­τειες».
Η άποψή μας γι’ αυτή την αντί­λη­ψη για το Κόμμα είναι ότι πρό­κει­ται για μια συ­ντη­ρη­τι­κή στρο­φή. Το Κόμμα ασφα­λώς οφεί­λει να επι­βιώ­νει, αλλά πάντα σε σχέση με τα κα­θή­κο­ντα και τις υπο­χρε­ώ­σεις που θέτει το κί­νη­μα. Εξα­ντλώ­ντας πάντα τα πε­ρι­θώ­ρια να «τρα­βή­ξει» την τάξη προς το ανώ­τε­ρο εφι­κτό επί­πε­δο αντι­πα­ρά­θε­σης, συμ­με­ρι­ζό­με­νο συχνά τις «πε­ρι­πέ­τειες» στις οποί­ες μπαί­νει το κί­νη­μα σε συν­θή­κες όχι της δικής μας επι­λο­γής. Ας δούμε, όμως, πώς βλέ­πει αυτή την εξέ­λι­ξη ο αντί­πα­λος.
Ο Μα­νώ­λης Κοτ­τά­κης, ένας δη­μο­σιο­γρά­φος όχι τυ­χαί­ος, αλλά βαθιά (πιο βαθιά δε γί­νε­ται) ενταγ­μέ­νος στη Δεξιά και στο κα­θε­στώς, έγρα­ψε: «Αν θυ­μη­θού­με ποια στάση επέ­δει­ξε η Αλέκα Πα­πα­ρή­γα, όταν κά­ποιοι επι­χει­ρού­σαν να απο­στα­θε­ρο­ποι­ή­σουν την πα­τρί­δα μας το 2008, ποια στάση έδει­ξε ο Κου­τσού­μπας, όταν ακραία στοι­χεία θέ­λη­σαν να μπου­κά­ρουν στο Κοι­νο­βού­λιο το 2010, αν θυ­μη­θού­με τη στάση του νυν Γραμ­μα­τέα του ΚΚΕ στη σύ­σκε­ψη των πο­λι­τι­κών αρ­χη­γών αμέ­σως μετά το δη­μο­ψή­φι­σμα και αν, επί­σης, θυ­μη­θού­με τη στάση του στις φε­τι­νές κι­νη­το­ποι­ή­σεις, ξέ­ρε­τε τι θα κα­τα­λά­βου­με; Ότι σε σύ­γκρι­ση με ορι­σμέ­νες δυ­νά­μεις της δια­πλο­κής που απερ­γά­ζο­νταν την ανω­μα­λία, οι «στα­λι­νι­κοί» υπήρ­ξαν πα­ρά­γο­ντες στα­θε­ρό­τη­τας. Δεν έπαι­ξαν παι­χνί­δια στις πλά­τες της Πα­τρί­δας». Όλες οι υπεν­θυ­μί­σεις του Μ. Κοτ­τά­κη είναι εύ­στο­χες όπως και –δυ­στυ­χώς– τα συ­μπε­ρά­σμα­τά του.
Και η πο­λι­τι­κή που ενέ­κρι­νε το 20ό Συ­νέ­δριο θα μο­νι­μο­ποι­ή­σει αυτό το πα­ρά­δο­ξο συ­μπέ­ρα­σμα: Με ιδε­ο­λο­γι­κό φλας προς τα αρι­στε­ρά, το τι­μό­νι της πραγ­μα­τι­κής πο­λι­τι­κής του ΚΚΕ θα πα­ρα­μεί­νει στο πεδίο της «στα­θε­ρό­τη­τας», της απο­φυ­γής των «τυ­χο­διω­κτι­σμών», δη­λα­δή των ανα­γκαί­ων πο­λι­τι­κών πρω­το­βου­λιών μέσα στην πε­ρί­ο­δο βα­θιάς κρί­σης, έστω και αν αυτό οδη­γεί στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα σε μεί­ω­ση των δυ­νά­με­ών του.
Γιατί σε πεί­σμα του πα­νη­γυ­ρι­κού κλί­μα­τος στο 20ό Συ­νέ­δριο, 8 χρό­νια μετά το ξέ­σπα­σμα της πρω­το­φα­νούς κρί­σης του ελ­λη­νι­κού κα­πι­τα­λι­σμού, μετά τη θύ­ελ­λα των μα­ζι­κών αγώ­νων του 2010-2013, μετά την πρω­το­φα­νή κρίση των αστι­κών πο­λι­τι­κών κομ­μά­των, μετά την «κω­λο­τού­μπα» και την κρίση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, οι δυ­νά­μεις του ΚΚΕ, σε σύ­γκρι­ση με αυτές που είχε στα 1998-2000, πα­ρα­μέ­νουν σε στα­σι­μό­τη­τα τόσο στο εκλο­γι­κό πεδίο όσο και στα συν­δι­κά­τα.
Πο­λι­τι­κή
Οι Θέ­σεις της ΚΕ ανα­λύ­ουν, σε γε­νι­κές γραμ­μές σωστά, τις διε­θνείς εξε­λί­ξεις, την κρίση του κα­πι­τα­λι­σμού και την όξυν­ση των εν­δοϊ­μπε­ρα­λι­στι­κών αντι­θέ­σε­ων. Εντο­πί­ζουν το ρεύμα του αστι­κού ευ­ρω­σκε­πτι­κι­σμού, που στη­ρί­ζε­ται σε δυ­νά­μεις της πα­ρα­δο­σια­κής Δε­ξιάς και της «λαϊ­κι­στι­κής» ακρο­δε­ξιάς, και παίρ­νουν απο­στά­σεις από αυτό. Πρό­κει­ται για ένα αυ­το­νό­η­το κα­θή­κον της ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς.
Το ΚΚΕ λέει –και σωστά– ότι χωρίς ευ­ρύ­τε­ρες αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κές ανα­τρο­πές, η έξο­δος από το ευρώ θα μπο­ρού­σε να είναι ένα μελ­λο­ντι­κό εναλ­λα­κτι­κό αστι­κό σχέ­διο. Όμως ξε­κι­νώ­ντας από αυτό, ο Δημ. Κου­τσού­μπας ισχυ­ρί­ζε­ται πλέον στο δη­μό­σιο λόγο ότι γε­νι­κά η έξο­δος από το ευρώ είναι ένα ανώ­φε­λο, είτε και επι­κίν­δυ­νο, μέτρο για τις ερ­γα­τι­κές-λαϊ­κές δυ­νά­μεις. Και όταν η θέση του αυτή προ­κα­λεί τον εν­θου­σια­σμό των αστι­κών ΜΜΕ (την ομο­βρο­ντία των άρ­θρων που υπο­γράμ­μι­σαν τον «ρε­α­λι­σμό του ΚΚΕ»), επι­λέ­γει να μην απα­ντά, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη σκέψη ότι στο όνομα της απόρ­ρι­ψης ενός πι­θα­νού μελ­λο­ντι­κού σχε­δί­ου των κα­πι­τα­λι­στών στην Ελ­λά­δα, το ΚΚΕ επι­λέ­γει να αφή­νει ανα­πά­ντη­τη τη σή­με­ρα κυ­ρί­αρ­χη αστι­κή επι­λο­γή.
Οι Θέ­σεις της ΚΕ εντο­πί­ζουν –πάλι σωστά– τον κίν­δυ­νο σο­βα­ρών κρί­σε­ων, ακόμα και μιας πο­λε­μι­κής σύρ­ρα­ξης στην πε­ριο­χή, δεί­χνο­ντας με σα­φή­νεια την όξυν­ση του ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού αντα­γω­νι­σμού. Στο πεδίο της θε­ω­ρί­ας, οι «Θέ­σεις» κά­νουν πρω­το­φα­νείς ρή­ξεις με τη στα­λι­νο­γε­νή πα­ρά­δο­ση: Ορί­ζουν τον χα­ρα­κτή­ρα μιας τέ­τοιας σύ­γκρου­σης ως «ιμπε­ρια­λι­στι­κό», ανε­ξάρ­τη­τα από τα συ­γκυ­ρια­κά επει­σό­δια και μορ­φές που αυτή μπο­ρεί να πάρει (αφορ­μές για τη σύ­γκρου­ση, ποιος θα επι­τε­θεί πρώ­τος κλπ). Ορί­ζουν, στο θε­ω­ρη­τι­κό πεδίο, τα κα­θή­κο­ντα σε ένα τέ­τοιο πο­λε­μι­κό εν­δε­χό­με­νο ως «συ­νέ­χεια της πο­λι­τι­κής με άλλα μέσα», επα­να­φέ­ρο­ντας στην κομ­μα­τι­κή νο­μι­μό­τη­τα το εμ­βλη­μα­τι­κό σύν­θη­μα της αντι­πο­λε­μι­κής Αρι­στε­ράς στην αυγή του 20ού αιώνα: «στην ίδια μας τη χώρα είναι ο εχθρός, η αστι­κή τάξη».
Όμως τι γί­νε­ται στο πεδίο της πραγ­μα­τι­κής πο­λι­τι­κής; Πώς προ­ε­τοι­μά­ζει το ΚΚΕ τον κόσμο του σή­με­ρα για μια τέ­τοια προ­ο­πτι­κή; Τις απα­ντή­σεις δίνει πάλι ο Δημ. Κου­τσού­μπας στο δη­μό­σιο λόγο του: Αφού ορί­ζει τα ζη­τή­μα­τα «κυ­ριαρ­χί­ας» ως αμυ­ντι­κά, ως θέ­μα­τα για τα οποία ο λαός οφεί­λει να πο­λε­μή­σει, διευ­ρύ­νει τα θέ­μα­τα «κυ­ριαρ­χί­ας» στα όρια που θέτει ο πα­ρα­δο­σια­κός ελ­λη­νι­κός εθνι­κι­σμός: Το Αι­γαίο ως κλει­στή ελ­λη­νι­κή θά­λασ­σα (επέ­κτα­ση των χω­ρι­κών υδά­των στα 12 μίλια, κυ­ριαρ­χία επί του συ­νό­λου των βρα­χο­νη­σί­δων, κά­λυ­ψη της στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών κ.ο.κ.), κάνει ανα­φο­ρές σε κίν­δυ­νο από τον «αλυ­τρω­τι­σμό» της ΠΓΔΜ, κάνει ανα­φο­ρές σε κίν­δυ­νο από κά­ποια «σχέ­δια» για Με­γά­λη Αλ­βα­νία κ.ο.κ. Με ανά­λο­γες θέ­σεις προ­ε­τοι­μά­ζε­ται κα­νείς (και προ­ε­τοι­μά­ζει τον κόσμο του) για πό­λε­μο και όχι για «πό­λε­μο κατά του πο­λέ­μου»…
Εντύ­πω­ση προ­κα­λεί το πόσο στην εσω­τε­ρι­κή συ­ζή­τη­ση του ΚΚΕ έχει «ανέ­βει» η συ­ζή­τη­ση για τα ζη­τή­μα­τα της ιστο­ρί­ας του κόμ­μα­τος. Πα­ρα­δο­σια­κά στο ΚΚΕ, η συ­ζή­τη­ση για την ιστο­ρία αφορά πάντα τη συ­ζή­τη­ση για τη ση­με­ρι­νή πο­λι­τι­κή και κυ­ρί­ως για τις συμ­μα­χί­ες του κόμ­μα­τος. Στην ομι­λία με την οποία έκλει­σε το 20ό Συ­νέ­δριο, ο Δημ. Κου­τσού­μπας επέ­λε­ξε να επι­τε­θεί κυ­ρί­ως –αν όχι απο­κλει­στι­κά– στη ΛΑΕ, στην ΑΝΤΑΡ­ΣΥΑ, στην Πλεύ­ση Ελευ­θε­ρί­ας. Απο­δει­κνύ­ο­ντας έτσι, ότι το κόμμα του σκο­πεύ­ει να συ­νε­χί­σει να απορ­ρί­πτει κάθε προ­ο­πτι­κή ενό­τη­τας στη δράση, μέσα σε μια κοι­νω­νι­κή και πο­λι­τι­κή συ­γκυ­ρία που το ίδιο το κόμμα την πε­ρι­γρά­φει ως εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη. Που ση­μαί­νει ότι δεν σκο­πεύ­ει να αντι­με­τω­πί­σει στην πράξη τις προ­κλή­σεις αυτής της συ­γκυ­ρί­ας, πα­λεύ­ο­ντας όπως κάθε «κόμμα πα­ντός και­ρού», κυ­ρί­ως για την ανα­πα­ρα­γω­γή της δύ­να­μής του.
*Ανα­δη­μο­σί­ευ­ση από την “Ερ­γα­τι­κή Αρι­στε­ρά”, φ. 382

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ προσθέστε το σχόλιό σας
Παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας