Η αιφνιδιαστική παραίτηση του Rumen Radev από την προεδρία, έναν ολόκληρο χρόνο πριν από τη λήξη της δεύτερης θητείας του, δεν αποτελεί απλώς θεσμικό σοκ.
Συνιστά πολιτικό σεισμό πρώτου μεγέθους.
Η Σόφια βρίσκεται ήδη σε τροχιά των όγδοων πρόωρων βουλευτικών εκλογών μέσα σε οκτώ χρόνια, σε μια χώρα εξαντλημένη από αστάθεια, θεσμική παράλυση και οικονομική ανασφάλεια.
Και τώρα, στο κέντρο του κυκλώνα, εμφανίζεται ένας παίκτης με λαϊκή απήχηση, γεωπολιτική αμφισημία και επικίνδυνες διεθνείς διασυνδέσεις.
Η Βουλγαρία είναι πλέον η μοναδική δυτική χώρα που συμμετέχει ταυτόχρονα τόσο στον λεγόμενο «συνασπισμό των προθύμων» για την Ουκρανία όσο και στο Συμβούλιο Ειρήνης του Donald Trump.
Ένα διπλό παιχνίδι υψηλού ρίσκου, που ενδέχεται να καταλήξει σε γεωπολιτική απομόνωση.
Το κυβερνών GERB έσπευσε να ευθυγραμμιστεί με το νέο αφήγημα, στέλνοντας αντιπροσωπεία στο Νταβός για να υπογράψει τον χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης. Όμως πλέον έχει απέναντί του έναν πολιτικό αντίπαλο με τεράστια δυναμική.
Ο Radev εγκαταλείπει την προεδρία για την εξουσία
Ο Rumen Radev, ο δημοφιλέστερος πολιτικός της χώρας, παραιτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου με ξεκάθαρο στόχο: να μετατρέψει τη λαϊκή εμπιστοσύνη σε κοινοβουλευτική ισχύ.
Στην τελευταία του ομιλία επιτέθηκε με σφοδρότητα στο «διεφθαρμένο μοντέλο διακυβέρνησης», στην ανικανότητα του κοινοβουλίου να αντιμετωπίσει την ακρίβεια και στη ραγδαία πτώση του βιοτικού επιπέδου.
Όμως οι καταγγελίες από μόνες τους δεν αρκούν. Για να κυβερνήσει, ο Radev θα πρέπει είτε να επιβληθεί ολοκληρωτικά είτε να εμπλακεί σε εύθραυστους και επικίνδυνους συνασπισμούς.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι σαφές: Θέλει –και μπορεί– ο Radev να γίνει ο δεύτερος Viktor Orban;
Το πολιτικό μοντέλο είναι γνωστό: εθνική κυριαρχία, παραδοσιακές αξίες, ανοιχτός σκεπτικισμός προς τις Βρυξέλλες, άρνηση στήριξης του Κιέβου και ενεργειακή «αυτονομία» ως αντίδοτο στον πληθωρισμό που φέρνει η υιοθέτηση του ευρώ.
Για τον Donald Trump, το σενάριο είναι ιδανικό. Χρειάζεται επειγόντως ερείσματα στην Ευρώπη.
Χρειάζεται έναν ακόμα Orban. Και ο Radev φαίνεται να ταιριάζει απόλυτα στο προφίλ.
Μια απλή δημόσια δήλωση στήριξης από τον Trump θα μπορούσε να εκτοξεύσει εκλογικά τον Radev, ενώ ενδεχόμενη οικονομική ενίσχυση θα έγερνε οριστικά την πλάστιγγα.
Η Ουκρανία στο στόχαστρο – Δώρο στη Μόσχα
Για τη Ρωσία, η άνοδος Radev αποτελεί στρατηγική ευκαιρία. Αν και δεν αναμένεται αποχώρηση της Βουλγαρίας από τη συμμαχία, η δραστική μείωση της στήριξης προς την Ουκρανία θεωρείται σχεδόν βέβαιη.
Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Βουλγαρία κάλυπτε έως και 30% των αναγκών των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων σε πυρομαχικά και 40% των αναγκών τους σε ντίζελ.
Η απώλεια αυτής της στήριξης θα ήταν βαρύ πλήγμα για το Κίεβο.
Ο Radev αναμένεται να ενισχύσει τον αντι-βρυξελλικό άξονα μαζί με Ουγγαρία και Σλοβακία, προωθώντας τον «διάλογο με τη Ρωσία» σε μια στιγμή που η Ευρώπη εμφανίζεται ήδη βαθιά διχασμένη.
Αν και το «κόμμα του Radev» δεν έχει ακόμη θεσμική υπόσταση, η πολιτική του γέννηση είναι προ των πυλών.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Galp International Balkan, που διεξήχθη μόλις μία ημέρα μετά την παραίτησή του, το 64% των πολιτών στηρίζει τις κινήσεις του, ενώ μόλις το 23% τις απορρίπτει.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Η Βουλγαρία αλλάζει πορεία. Και μαζί της, ίσως αλλάξει και η ισορροπία δυνάμεων σε ολόκληρη την Ευρώπη.