Οι εκκλήσεις για ενεργοποίηση της 25ης Τροπολογίας αντανακλούν το υψηλό επίπεδο πολιτικής έντασης και λειτουργούν κυρίως ως μέσο πίεσης προς την κυβέρνηση του Donald Trum – Ποια είναι η διαδικασία και οι διαφορές με το impeachment (καθαίρεση)
Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στις ΗΠΑ, όπου γιγαντώνεται η πολιτική και κοινωνική δυσαρέσκεια για τον παράνομο και παράλογο πόλεμο κατά του Ιράν.
Αμερικανοί βουλευτές καλούν μέλη της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, να τον απομακρύνουν από το αξίωμα ενεργοποιώντας την 25η Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ, κλιμακώνοντας την πίεση.
Την ίδια ώρα, η Δημοκρατική βουλευτής Yassamin Ansari κατέθεσε πρόταση καθαίρεσης (impeachment) κατά του Υπουργού Πολέμου των ΗΠΑ Pete Hegseth, συνεχίζοντας να αμφισβητεί τη νομιμότητα της στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν.
Κλιμακώνονται οι εκκλήσεις για ενεργοποίηση της 25ης Τροπολογίας
Οι πολιτικές εκκλήσεις για ενεργοποίηση της 25ης Τροπολογίας του Αμερικανικού Συντάγματος, κλιμακώνονται.
Η βουλευτής της Μινεσότα Ilhan Omar τόνισε: «Αυτό δεν είναι αποδεκτό. Ενεργοποιήστε την 25η Τροπολογία. Καθαιρέστε τον. Απομακρύνετέ τον. Αυτός ο εκτός ελέγχου άνθρωπος πρέπει να απομακρυνθεί από το αξίωμα».
Η βουλευτής του Νέου Μεξικού Melanie Stansbury ανέφερε: «Ώρα για την 25η Τροπολογία. Το Κογκρέσο και το Υπουργικό Συμβούλιο πρέπει να δράσουν».
Ο πρώην Ρεπουμπλικανός βουλευτής από το Ιλινόις Joe Walsh δήλωσε για τον Trump: «Θα αποτελεί για πάντα ντροπή για αυτή τη χώρα. Και για τον κόσμο. 25η Τροπολογία. Τώρα».
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Chris Murphy έγραψε στο X: «Αν ήμουν στο Υπουργικό Συμβούλιο του Trump, θα περνούσα το Πάσχα καλώντας συνταγματολόγους για την 25η Τροπολογία. Είναι πλήρως και απολύτως εκτός ελέγχου. Έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θανάτους. Θα προκαλέσει ακόμη περισσότερους».
Σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης Trump
«Αυτό που έχουμε δει από την κυβέρνηση του Donald Trump αυτό το Σαββατοκύριακο είναι απολύτως τρομακτικό και σπαρακτικό», δήλωσε η Δημοκρατική βουλευτής Yassamin Ansari, η οποία είναι ιρανικής καταγωγής.
«Οι απειλές κατά των ιρανικών πολιτικών υποδομών και συνολικά κατά της χώρας του Ιράν είναι εξωπραγματικές και αποκαλυπτικές», ανέφερε η Ansari.
«Το Ιράν είναι μια χώρα 90 εκατομμυρίων ανθρώπων και η απειλή εξόντωσής τους αποτελεί ένα τερατώδες έγκλημα πολέμου».
Κατηγορίες κατά Hegseth για παραβίαση του Συντάγματος
Η ίδια χαρακτήρισε τον Hegseth «διευκολυντή» του πολέμου και υπεύθυνο για τον συντονισμό της «παράλογης στρατιωτικής δράσης», η οποία, όπως είπε, έχει ήδη προκαλέσει τον θάνατο χιλιάδων αμάχων καθώς και αρκετών Αμερικανών στρατιωτικών.
Η βουλευτής από την Αριζόνα πρόσθεσε ότι ο Hegseth έχει «επανειλημμένα παραβιάσει» το Σύνταγμα, αγνοώντας το Κογκρέσο και προχωρώντας —όπως υποστήριξε— σε «σκόπιμη στοχοποίηση» πολιτικών υποδομών.
Τι είναι η 25η Τροπολογία
Η 25η Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ, προβλέπει τη διαδικασία διαδοχής και αντικατάστασης του Προέδρου των ΗΠΑ όταν δεν μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντά του. Χωρίζεται σε τέσσερα τμήματα, με το πιο κρίσιμο στη συγκεκριμένη περίπτωση να είναι το Section 4, που αφορά την αναγκαστική απομάκρυνση Προέδρου λόγω ανικανότητας.
Πώς μπορεί να απομακρυνθεί ο Trump μέσω της 25ης Τροπολογίας
Η διαδικασία δεν ξεκινά από το Κογκρέσο αλλά από την ίδια την εκτελεστική εξουσία.
Ο Αντιπρόεδρος, σήμερα ο J.D. Vance, μαζί με την πλειοψηφία του Υπουργικού Συμβουλίου πρέπει να δηλώσουν ότι ο Πρόεδρος Donald Trump δεν είναι ικανός να ασκήσει τα καθήκοντά του.
Σε αυτή την περίπτωση, ο Αντιπρόεδρος αναλαμβάνει άμεσα ως υπηρεσιακός Πρόεδρος.
Τι γίνεται αν ο Trump αντιδράσει
Ο Trump έχει τη δυνατότητα να αμφισβητήσει την απόφαση και να δηλώσει ότι είναι σε θέση να συνεχίσει κανονικά τα καθήκοντά του.
Αν συμβεί αυτό, το Υπουργικό Συμβούλιο πρέπει να επιμείνει μέσα σε λίγες ημέρες και τότε η υπόθεση μεταφέρεται στο Κογκρέσο.
Η τελική απόφαση λαμβάνεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, όπου απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα για να απομακρυνθεί οριστικά ο Πρόεδρος. Αν αυτή η πλειοψηφία δεν επιτευχθεί, ο Trump επιστρέφει κανονικά στην εξουσία.
Γιατί θεωρείται σχεδόν απίθανο σενάριο
Παρότι πολιτικοί των Δημοκρατικών όπως η Yassamin Ansari και ο Chris Murphy πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση, στην πράξη απαιτείται μια εξαιρετικά δύσκολη πολιτική συνθήκη.
Θα πρέπει να υπάρξει ουσιαστικά εσωτερική ρήξη μέσα στην ίδια την κυβέρνηση, με τον Αντιπρόεδρο και βασικά μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου να στραφούν κατά του Προέδρου, ενώ ταυτόχρονα χρειάζεται και πολύ ισχυρή διακομματική συναίνεση στο Κογκρέσο.
Επιπλέον, σημειώνει το Times, το Section 4 δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ στην ιστορία των ΗΠΑ, κάτι που ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για εξαιρετικά απίθανο ενδεχόμενο.
Διαφορά από το impeachment
Σε αντίθεση με το impeachment, που αποτελεί διαδικασία του Κογκρέσου και σχετίζεται με παραβιάσεις νόμου, η 25η Τροπολογία αφορά την ανικανότητα του Προέδρου να ασκήσει τα καθήκοντά του, είτε για λόγους υγείας είτε άλλους σοβαρούς λόγους.
Μπορεί να οδηγήσει πιο άμεσα σε μεταβίβαση εξουσίας, αλλά πολιτικά είναι ακόμη πιο δύσκολο να εφαρμοστεί.
Τι σημαίνουν οι τωρινές πιέσεις
Οι εκκλήσεις για ενεργοποίηση της 25ης Τροπολογίας αντανακλούν το υψηλό επίπεδο πολιτικής έντασης και λειτουργούν κυρίως ως μέσο πίεσης προς την κυβέρνηση του Donald Trump.
Παρά τη σοβαρότητα των καταγγελιών, η πιθανότητα να εφαρμοστεί στην πράξη παραμένει πολύ μικρή, εκτός αν υπάρξουν δραματικές εξελίξεις στο εσωτερικό της αμερικανικής εξουσίας.
Τι προβλέπει η διαδικασία καθαίρεσης (impeachment)
Η διαδικασία καθαίρεσης (impeachment) στις ΗΠΑ είναι αυστηρά καθορισμένη από το Σύνταγμα και αφορά ανώτατους αξιωματούχους, όπως υπουργούς (π.χ. Υπουργό Άμυνας), τον Πρόεδρο και δικαστές.
Δεν σημαίνει αυτόματα αποπομπή — είναι μια πολιτικο-νομική διαδικασία σε δύο στάδια:
Πρώτο στάδιο: Κατηγορία (impeachment) από τη Βουλή
Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να απαγγείλει κατηγορίες.
Η διαδικασία ξεκινά με: πρόταση (articles of impeachment), όπως αυτή που κατέθεσε η Yassamin Ansari, εξέταση σε επιτροπές και ψηφοφορία στην Ολομέλεια
Αν εγκριθεί με απλή πλειοψηφία, ο αξιωματούχος θεωρείται «impeached» (δηλαδή κατηγορούμενος), αλλά παραμένει στη θέση του.
Δεύτερο στάδιο: Δίκη στη Γερουσία
Η υπόθεση περνά στη Γερουσία, η οποία λειτουργεί σαν δικαστήριο.
Οι «κατήγοροι» είναι μέλη της Βουλής, οι γερουσιαστές λειτουργούν ως ένορκοι, υπάρχει ακροαματική διαδικασία και παρουσίαση στοιχείων.
Για να υπάρξει καταδίκη απαιτείται πλειοψηφία 2/3 των γερουσιαστών.
Αν η Γερουσία καταδικάσει, ο αξιωματούχος καθαιρείται άμεσα από το αξίωμα, ενώ μπορεί να του απαγορευτεί να κατέχει μελλοντικά δημόσια αξιώματα.
Αν δεν συγκεντρωθούν τα 2/3, ο αξιωματούχος αθωώνεται και παραμένει στη θέση του.
Ρεαλιστικά, είναι πολύ δύσκολο να προχωρήσει μέχρι τέλους η καθαίρεση του Pete Hegseth — και ακόμη πιο δύσκολο να οδηγήσει σε αποπομπή.
Για να έχει πιθανότητες η πρόταση της Yassamin Ansari πρέπει να συμβούν δύο πράγματα:
Πρώτον, να περάσει από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Αυτό απαιτεί απλή πλειοψηφία.
Δεύτερον —και αυτό είναι το κρίσιμο— να καταδικαστεί στη Γερουσία με πλειοψηφία 2/3. Αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστεί σημαντικός αριθμός Ρεπουμπλικανών να στραφεί κατά της κυβέρνησης του Donald Trump, κάτι που ιστορικά είναι εξαιρετικά σπάνιο.
ΠΗΓΗ Bankingnews
