Ο πρώην επικεφαλής της MI6, Alex Younger εκτιμά ότι παρά τα μαζικά αεροπορικά πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, το Ιράν καταφέρνει να διατηρεί στρατηγικό πλεονέκτημα στη σύγκρουση.
Η εκτίμηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς προέρχεται από έναν άνθρωπο που για χρόνια βρισκόταν στην κορυφή του βρετανικού μηχανισμού πληροφοριών και είχε άμεση γνώση των διεθνών ισορροπιών ασφαλείας.
Σύμφωνα με τον Younger η εξέλιξη του πολέμου δείχνει ότι η στρατηγική εικόνα δεν καθορίζεται μόνο από τον αριθμό των αεροπορικών επιδρομών ή τη στρατιωτική υπεροχή σε τεχνολογία, αλλά από την ικανότητα ενός κράτους να αντέχει μακροχρόνια πίεση και να επηρεάζει κρίσιμες παγκόσμιες υποδομές.
Το Ιράν νίκησε, σύμφωνα με τον Βρετανό αξιωματούχο, χρησιμοποιώντας επτά …μυστικά όπλα: στρατηγική ανθεκτικότητα, Στενά του Hormuz, πρωτοποριακά drones, πανίσχυρους πυραύλους, πόλεμο άμυνας, διάχυση πολέμου και οικονομική πτυχή της σύγκρουσης.
Η στρατηγική ανθεκτικότητα του Ιράν
Ο Warner υποστήριξε ότι, παρά την ένταση των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων, το Ιράν έχει καταφέρει να διατηρήσει τη στρατηγική του συνοχή και να εκμεταλλευτεί αποτελεσματικά τα γεωπολιτικά του πλεονεκτήματα.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Ιράν δεν έχει εμπλακεί σε έναν πόλεμο επιλογής αλλά σε έναν πόλεμο άμυνας.
Αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη.
Όταν μια χώρα μάχεται για την επιβίωση και την κυριαρχία της, διαθέτει μεγαλύτερη αντοχή, πολιτική συνοχή και κοινωνική κινητοποίηση από μια δύναμη που εμπλέκεται σε επιχειρήσεις στο εξωτερικό.
Η ιστορία των συγκρούσεων δείχνει ότι οι πόλεμοι συχνά δεν κρίνονται από την αρχική ισχύ αλλά από τη διάρκεια.
Σε αυτή τη λογική, η στρατηγική αντοχή του Ιράν, σε συνδυασμό με την εσωτερική του κινητοποίηση, του επιτρέπει να απορροφά τα πλήγματα και να συνεχίζει τη σύγκρουση με σταθερότητα.
Alex Younger
Τα Στενά του Hormuz ως γεωπολιτικό όπλο
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της ανάλυσης αφορά το κρίσιμο πέρασμα στα Στενά του Hormuz.
Ο Younger υποστήριξε ότι το Ιράν έχει καταφέρει να αξιοποιήσει τη γεωγραφική του θέση για να ασκήσει πίεση στη διεθνή οικονομία.
Τα Στενά του Hormuz αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Η ικανότητα του Ιράν να απειλεί ή να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα στο πέρασμα αυτό δημιουργεί τεράστια οικονομική πίεση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι αγορές ενέργειας, οι μεταφορές και η διεθνής εφοδιαστική αλυσίδα επηρεάζονται άμεσα από οποιαδήποτε αστάθεια στην περιοχή.
Με τον τρόπο αυτό, το Ιράν δεν χρειάζεται να αντιπαρατεθεί συμβατικά με τις στρατιωτικές υπερδυνάμεις.
Αντίθετα, μπορεί να χρησιμοποιεί τη γεωγραφία και τη στρατηγική του θέση ως εργαλείο πίεσης που επηρεάζει ολόκληρο το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.
Η σημασία των drones στον σύγχρονο πόλεμο
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει ο Younger είναι ο ρόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Το Ιράν έχει επενδύσει εδώ και χρόνια στην ανάπτυξη drones, τα οποία πλέον αποτελούν βασικό εργαλείο στρατιωτικής ισχύος.
Τα drones προσφέρουν πολλά πλεονεκτήματα:
• χαμηλό κόστος παραγωγής
• ευκολία μαζικής χρήσης
• δυνατότητα προσβολής στόχων σε μεγάλες αποστάσεις
• δυσκολία αναχαίτισης σε ορισμένες περιπτώσεις
Με αυτά τα μέσα, το Ιράν έχει τη δυνατότητα να πλήττει κρίσιμες υποδομές, να ασκεί πίεση σε στρατιωτικές βάσεις και να δημιουργεί στρατηγική αβεβαιότητα στους αντιπάλους του.
Η τεχνολογία αυτή έχει αλλάξει τον χαρακτήρα των συγκρούσεων.
Η παραδοσιακή στρατιωτική υπεροχή σε αεροπορία και πυραυλικά συστήματα δεν εγγυάται πλέον απόλυτο έλεγχο, καθώς μικρότερες δυνάμεις μπορούν να δημιουργούν ασύμμετρες απειλές.
Ο πόλεμος επιλογής και ο πόλεμος άμυνας
Ο Younger επισημαίνει μια κρίσιμη διάσταση της σύγκρουσης: τη διαφορά μεταξύ ενός πολέμου επιλογής και ενός πολέμου άμυνας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ συμμετέχουν σε επιχειρήσεις που βασίζονται σε στρατηγικές επιλογές και γεωπολιτικούς στόχους.
Αντίθετα, το Ιράν παρουσιάζει τη σύγκρουση ως αγώνα επιβίωσης και υπεράσπισης της εθνικής κυριαρχίας.
Η διαφορά αυτή έχει σημαντικές συνέπειες αυξάνει την εσωτερική υποστήριξη προς την ιρανική κυβέρνηση, ενισχύει την αντοχή της κοινωνίας απέναντι στις δυσκολίες ενώ επιτρέπει στο κράτος να κινητοποιήσει μεγαλύτερους πόρους
Σε πολλές ιστορικές περιπτώσεις, οι χώρες που πολεμούν για άμυνα έχουν αποδειχθεί πιο ανθεκτικές από ισχυρότερους αντιπάλους.
Η οικονομική διάσταση του πολέμου
Η διατάραξη της παγκόσμιας οικονομίας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της σύγκρουσης.
Οι ενεργειακές αγορές αντιδρούν έντονα σε οποιαδήποτε ένταση στον Περσικό Κόλπο.
Η αύξηση των τιμών πετρελαίου και η αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, τις ενεργειακές αγορές αλλά και την πολιτική σταθερότητα πολλών χωρών
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει τις διεθνείς ισορροπίες χωρίς να χρειάζεται να επικρατήσει στρατιωτικά στο πεδίο της μάχης.
Η μεταβαλλόμενη φύση των σύγχρονων πολέμων
Η σύγκρουση αυτή αναδεικνύει μια βαθύτερη αλλαγή στον χαρακτήρα των πολέμων του 21ου αιώνα.
Η στρατιωτική ισχύς δεν καθορίζεται πλέον μόνο από την τεχνολογία ή τον αριθμό των όπλων.
Παράγοντες όπως η ανθεκτικότητα της κοινωνίας, η γεωπολιτική θέση, οι ασύμμετρες στρατηγικές και η οικονομική επιρροή μπορούν να καθορίσουν την εξέλιξη μιας σύγκρουσης.
Το Ιράν φαίνεται να αξιοποιεί ακριβώς αυτά τα στοιχεία, δημιουργώντας μια στρατηγική ισορροπία απέναντι σε ισχυρότερους αντιπάλους.
Παράλληλα η στρατηγική περί διάχυσης του πολέμου με χτυπήματα στα γειτονικά βασίλεια, αποδείχθηκε ορθή και απέδωσε καρπούς.
Η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε βόμβες
Η ανάλυση του πρώην επικεφαλής της MI6 προσφέρει μια διαφορετική οπτική για τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Παρά την ένταση των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων, το Ιράν διατηρεί ακέραια σημαντικά στρατηγικά πλεονεκτήματα.
Η γεωγραφική του θέση, η ανάπτυξη τεχνολογιών όπως τα drones, η δυνατότητα επιρροής στις ενεργειακές αγορές και η πολιτική συνοχή της κοινωνίας του δημιουργούν ένα πλαίσιο στο οποίο η αντοχή και η στρατηγική υπομονή μπορούν να αποδειχθούν πιο σημαντικές από τη στρατιωτική ισχύ.
Σε έναν κόσμο όπου οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο σύνθετες, το παράδειγμα αυτό δείχνει ότι η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε βόμβες και πυραύλους, αλλά και στην ικανότητα ενός κράτους να μετατρέπει τα γεωπολιτικά του πλεονεκτήματα σε στρατηγική επιρροή.