Το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στο Ιράν ενδέχεται να επιφέρει μακροχρόνιες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, η οποία ανέρχεται σε τρισεκατομμύρια δολάρια, καθώς το πετρέλαιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο που μπορεί να αλλάξει την αγορά για πάντα, σύμφωνα με το Axios.
Το Ιράν συνειδητοποιεί πλέον ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει τα Στενά του Ορμούζ ως νέο όπλο, προκαλώντας τεράστια διακοπή σε μια ζωτικής σημασίας αρτηρία για το παγκόσμιο πετρέλαιο, αναφέρει η ανάλυση του Αxios.
Σύμφωνα με ανάλυση του Axios, μια τέτοια αναδιάρθρωση θα σήμαινε, τουλάχιστον, υψηλότερες τιμές ενέργειας και πληθωρισμό, ενώ μακροπρόθεσμα θα μπορούσε ακόμη και να κλονίσει τα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομίας που βασίζεται στο δολάριο και, μαζί με αυτήν, την ισχύ των ΗΠΑ.
Το Ιράν εξακολουθεί να έχει ουσιαστικά αποκλείσει το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, και οι τιμές του πετρελαίου έχουν ξαναρχίσει να ανεβαίνουν. Τα περισσότερα πλοία που έχουν πλεύσει μέσω των Στενών του Χορμούζ κατά τη χθεσινή ημέρα συνδέονταν με το Ιράν, όπως δείχνουν σήμερα τα στοιχεία ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης της πορείας των πλοίων, με άλλα πλοία ν’ αναβάλουν τον απόπλου τους, παρά την εκεχειρία των δύο εβδομάδων που συμφωνήθηκε αυτή την εβδομάδα μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον, σύμφωνα με στοιχεία, αλλά και ναυτιλιακές πηγές.
Τρία τάνκερ, ένα υπερτάνκερ αργού πετρελαίου που μεταφέρει 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ένα δεξαμενόπλοιο εφοδιασμού καυσίμων, κι ένα μικρότερο πλοίο μεταφοράς πετρελαίου, όλα απέπλευσαν από ιρανικά ύδατα το τελευταίο 24ωρο, επί τη βάσει ξεχωριστής ανάλυσης δεδομένων από τις πλατφόρμες πληροφοριών Kpler και Lloyd’s List.
Η τιμή του πετρελαίου είναι πλέον περίπου 50% υψηλότερη από ό,τι πριν την έναρξη του πολέμου.
Και οι τιμές στην αγορά φυσικού πετρελαίου έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς χώρες και εταιρείες ανταγωνίζονται για τα ολοένα και πιο σπάνια βαρέλια.
«Αυτή είναι η “μητέρα όλων των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα”», δηλώνει ο Νταν Γιέργκιν, συγγραφέας του βιβλίου «The Prize: The Epic Quest for Oil, Money and Power» και αντιπρόεδρος της S&P Global, στο Axios.
Τέτοιες κρίσεις στο παρελθόν έχουν οδηγήσει σε μόνιμες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, και δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι αυτή θα είναι διαφορετική.
- Η πανδημία ώθησε τις χώρες να επαναπροσδιορίσουν τη μεταποιητική τους βιομηχανία.
- Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανάγκασε τις ευρωπαϊκές χώρες να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο.
- Η πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970 οδήγησε τους Αμερικανούς να οδηγούν πραγματικά μικρά αυτοκίνητα.
Οι ενεργειακές κρίσεις μπορούν επίσης να μετατοπίσουν την παγκόσμια ισχύ. Η κρίση του Σουέζ — μια άλλη διαταραχή σε μια βασική πλωτή οδό της Μέσης Ανατολής — θεωρείται ως η στιγμή κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο έχασε τη θέση του ως παγκόσμια υπερδύναμη.
Η σύγκρουση δεν έχει τελειώσει ακόμα, και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γράψουμε το τέλος της, πόσο μάλλον να γνωρίζουμε τις μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Η τελευταία φορά που ένα ή περισσότερα κράτη χρησιμοποίησαν αποτελεσματικά το πετρέλαιο ως όπλο ήταν το 1973, όταν τα αραβικά μέλη του ΟΠΕΚ μπλόκαραν τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, προκαλώντας αύξηση των τιμών κατά περίπου 2.000% την επόμενη δεκαετία.
Oι χώρες έμαθαν με τον σκληρό τρόπο ότι η αγορά πετρελαίου είναι παγκόσμια και, είτε μας αρέσει είτε όχι, οι δυσκολίες ή οι πιέσεις σε ένα μέρος του κόσμου έχουν επιπτώσεις για όλους.
Αντί να χαράξουν ένα μέλλον όπου οι χώρες θα μάχονταν για κάθε βαρέλι, το μάθημα που αποκόμισαν ήταν η συνεργασία.
«Η πολυεθνική, διεθνής συνεργασία είναι προτιμότερη από την ατομική δράση», λέει ο Yergin.
«Ο κόσμος μαθαίνει ένα διαφορετικό μάθημα τώρα», υποστηρίζουν πρώην σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από τις κυβερνήσεις Ομπάμα και Τζορτζ Μπους στο περιοδικό Foreign Affairs.
«Στον σημερινό κατακερματισμένο, επιρρεπή σε συγκρούσεις κόσμο, πολλοί μπορεί να καταλήξουν στο αντίθετο συμπέρασμα», γράφουν ο Τζέισον Μπόρντοφ, πρώην σύμβουλος ενέργειας του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας (NSC) στην κυβέρνηση Ομπάμα, και η Μέγκαν Ο’Σάλιβαν, σύμβουλος υπό τον πρώην πρόεδρο Μπους.
Η αγορά ενδέχεται πλέον να έχει αλλάξει για πάντα.
