Ο Recep Tayyip Erdoğan, επιδιώκοντας να εδραιώσει την τουρκική επιρροή στη Λιβύη, δείχνει να ανοίγει δίαυλο επικοινωνίας ακόμα και με δυνάμεις που η Ελλάδα πρόσφατα προσπάθησε να προσεγγίσει.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς η Ελλάδα είχε επενδύσει διπλωματικά σε διαφορετικές ισορροπίες στη λιβυκή κρίση, προσβλέποντας σε ένα πλαίσιο που θα περιόριζε την τουρκική παρουσία.
Ωστόσο, η ευελιξία της Άγκυρας και η ικανότητά της να επαναπροσεγγίζει ακόμη και αντιπάλους, φαίνεται να αφήνει εκτεθειμένη την ελληνική στρατηγική.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, καθώς αναλυτές επισημαίνουν ότι η ελληνική διπλωματία δεν κατάφερε να προβλέψει ή να αποτρέψει τις εξελίξεις.
Η απουσία ουσιαστικής επιρροής στις τελευταίες διεργασίες στη Λιβύη ενισχύει την εικόνα μιας πολιτικής που κινείται περισσότερο αντιδραστικά παρά προληπτικά.
Παράλληλα, η πιθανή εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Haftar ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα κρίσιμα ζητήματα, όπως οι θαλάσσιες ζώνες και τα ενεργειακά συμφέροντα στην περιοχή.
Η Τουρκία επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει κάθε ευκαιρία για να ενισχύσει τις θέσεις της, ενώ η Ελλάδα καλείται να επαναξιολογήσει άμεσα τη στρατηγική της ώστε να αποφύγει περαιτέρω απώλεια γεωπολιτικού εδάφους.
Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, η ανάγκη για μια πιο συνεκτική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική καθίσταται επιτακτική, καθώς οι εξελίξεις στη Λιβύη αποτελούν κρίσιμο πεδίο δοκιμής για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής διπλωματίας.
Πρόσφατες αναλύσεις και δορυφορικά δεδομένα που φέρνει στο φως το περιοδικό Forbes αποκαλύπτουν μια συντονισμένη προσπάθεια του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) να αναβαθμίσει την αεροπορική του ισχύ.
Υπό την καθοδήγηση του Στρατάρχη, οι δυνάμεις της ανατολικής Λιβύης φαίνεται να παρακάμπτουν συστηματικά το εμπάργκο όπλων των Ηνωμένων Εθνών, ενισχύοντας τις βάσεις τους με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στρατιωτικών προδιαγραφών.
Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς και δημοσιογραφικές έρευνες, η αεροπορική βάση Al Khadim αποτελεί πλέον κέντρο επιχειρήσεων για κινεζικά drones τύπου Feilong-1 και τουρκικά Bayraktar TB2, επιβεβαιώνοντας τη φιλοδοξία του LNA για πλήρη έλεγχο στις νότιες και ανατολικές περιοχές της χώρας.
Πολυεθνικά δίκτυα λαθρεμπορίου και η στρατηγική των «ψευδών δηλώσεων»
Η επιχειρησιακή ενδυνάμωση του Haftar στηρίζεται σε ένα περίπλοκο δίκτυο διακρατικών προμηθειών, στο οποίο φέρονται να εμπλέκονται κομβικά πρόσωπα που διευκολύνουν τη ροή εξοπλισμού προς την οικογένεια του Στρατάρχη.
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή των οπλικών συστημάτων χαρακτηρίζονται από ευρηματικότητα και προσπάθεια παραπλάνησης των διεθνών αρχών, όπως συνέβη με την απόπειρα εισαγωγής κινεζικών drones που είχαν δηλωθεί ψευδώς ως «ανεμογεννήτριες».
Παρά τις σποραδικές κατασχέσεις υλικού από ευρωπαϊκές χώρες, η συνεχιζόμενη ροή πολεμικού υλικού αναδεικνύει τα κενά στους διεθνείς περιορισμούς και την αδυναμία αποτελεσματικής αστυνόμευσης των λιβυκών συνόρων.
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές της λιβυκής κρίσης είναι η σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και της διοίκησης στη Βεγγάζη.
Η Άγκυρα, η οποία ιστορικά υπήρξε ο κύριος υποστηρικτής της κυβέρνησης στην Τρίπολη, φαίνεται να υιοθετεί μια πιο ευέλικτη στρατηγική, προσεγγίζοντας τον LNA μέσω συγκαλυμμένων προμηθειών αμυντικού υλικού.
H κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια της Τουρκίας να εξασφαλίσει τη νομοθετική κύρωση του τουρκολυβικού μνημονίου θαλασσίων συνόρων του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στην ανατολική Λιβύη.
Ωστόσο, η Τουρκία φροντίζει να διατηρεί το πλεονέκτημα, προμηθεύοντας την Τρίπολη με πιο εξελιγμένα συστήματα, όπως τα Akinci, ενώ παραμένει αβέβαιο αν τα drones που κατέχει ο Χαφτάρ διαθέτουν μηχανισμούς εξ αποστάσεως απενεργοποίησης.
Ο υπουργός Εξωτερικών που συνάντησε τον Στρατάρχη Haftar και τον πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Δεσμευμένων Πόρων της Εθνικής Αντιπροσωπείας υπογράμμισε πως ήταν «πολύ το θετικό κλίμα».
Και όλα αυτά πριν από λίγες ημέρες, στα τέλη Μαρτίου του 2026.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις τρέχουν και οι συμμαχίες αλλάζουν με ταχύτητα που δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού.
Η προσέγγιση του Recep Tayyip Erdoğan με τον Khalifa Haftar αποτυπώνει μια Τουρκία που κινείται επιθετικά και ευέλικτα, την ώρα που η Ελλάδα δείχνει να αναζητά ακόμη σταθερό βηματισμό.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο τι χάθηκε, αλλά αν υπάρχει σχέδιο για το τι μπορεί να διασωθεί.
