Το Ιράν κήρυξε το Στενό του Ορμούζ κλειστό για τα περισσότερα πλοία στις αρχές Μαρτίου, μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις που εγκαινίασαν τον εν εξελίξει Τρίτο Πόλεμο του Κόλπου. Ωστόσο, αργότερα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι πλοία από “φιλικά έθνη” θα μπορούσαν να διασχίσουν το στενό, κατονομάζοντας χαρακτηριστικά την Κίνα, τη Ρωσία, την Ινδία, το Ιράκ και το Πακιστάν.
Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars του Ιράν ανέφερε την Κυριακή ότι 15 πλοία είχαν διασχίσει το Στενό του Ορμούζ τις τελευταίες 24 ώρες, ενώ το Associated Press ανέφερε στις 18 Μαρτίου ότι περίπου 90 πλοία, συμπεριλαμβανομένων πετρελαιοφόρων, είχαν διασχίσει το στενό από την έναρξη του πολέμου. Δεδομένα από το σύστημα παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic έδειξαν δεκάδες πλοία που συγκεντρώθηκαν κατά μήκος των ακτών των αραβικών κρατών του Κόλπου τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με την UNCTAD, η κυκλοφορία πλοίων μέσω του στενού μειώθηκε απότομα από περίπου 130 καθημερινές διελεύσεις τον Φεβρουάριο σε μόνο έξι τον Μάρτιο, μια μείωση κατά σχεδόν 95%.
Ο Αλεαντίν Μπορουτζερντί, μέλος του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι το Ιράν χρεώνει σε ορισμένα πλοία δύο εκατομμύρια δολάρια για να περάσουν από το στενό. Δεν ήταν σαφές ποιο από τα πλοία που έχουν κάνει το ταξίδι μέχρι στιγμής, αν κάποιο, έχει πληρώσει το τέλος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ορίσει προθεσμία στις 8 μ.μ. (ώρα ανατολικής ακτής) την Μεγάλη Τρίτη να ανοίξει ξανά το Ιράν πλήρως το στενό, λέγοντας σε μια ανάρτηση στο Truth Social ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χτυπήσουν σταθμούς παραγωγής ενέργειας και γέφυρες σε περίπτωση που η Τεχεράνη δεν συμμορφωθεί.
Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Al Jazeera ότι το Ιράν θα επιτρέψει σε πλοία από φιλικά κράτη να πλεύσουν μέσω του Ορμούζ με αντάλλαγμα τέλη ασφαλείας, λέγοντας ότι πολλά ινδικά, πακιστανικά, τουρκικά και γαλλικά πλοία είχαν ήδη λάβει άδειες διέλευσης. Το Al-Monitor προχώρησε σε αναλυτική καταγραφή των χωρών για τις οποίες γνωρίζουμε ότι πλοία τους έχουν λάβει από το Ιράν άδεια διέλευσης του στενού τον τελευταίο μήνα.
Ινδία
Δύο δεξαμενόπλοια υγροποιημένου πετρελαίου με ινδική σημαία έφυγαν από τον Κόλπο τη Δευτέρα, μεταφέροντας καύσιμα στην Ινδία, ενώ ένα τρίτο βρίσκεται ακόμα δυτικά του στενού, ανέφερε το Reuters.
Τοπικά μέσα ενημέρωσης, όπως το The Indian Express και το NDTV, ανέφεραν το Σάββατο ότι οκτώ ινδικά πλοία έχουν περάσει το στενό από την έναρξη του πολέμου.
Η Ινδία και το Ιράν διατηρούν εγκάρδιες σχέσεις και υπέγραψαν συμφωνία 370 εκατομμυρίων δολαρίων το 2024 για να λειτουργήσει μια ινδική εταιρεία το ιρανικό λιμάνι στο Τσαμπαχάρ, αν και η εξαίρεση από τις κυρώσεις των ΗΠΑ για το έργο ανακλήθηκε νωρίτερα φέτος.
Πακιστάν
Ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ δήλωσε στα τέλη του περασμένου μήνα ότι το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει σε 20 ακόμη πλοία που φέρουν τη σημαία του Πακιστάν να περάσουν από το Στενό του Ορμούζ. Δεν είναι σαφές πόσα πακιστανικά πλοία είχαν περάσει πριν από την ανακοίνωσή του.
Ο Νταρ έχει εμπλακεί ενεργά στην ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Κίνα
Κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου, 11 πλοία που συνδέονται με την Κίνα διέσχισαν το Ορμούζ, ανέφερε το CNBC, επικαλούμενο στοιχεία από την Lloyd’s List Intelligence. Τα πλοία ήταν κυρίως μεταφορείς φορτίου, σύμφωνα με το πρακτορείο.
Η Κίνα έχει ζητήσει κατάπαυση του πυρός καθ’ όλη τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης, αποφεύγοντας να προσφέρει άμεση υποστήριξη στο Ιράν. Η Κίνα είναι ο κύριος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, αγοράζοντας περισσότερο από το 80% των εξαγωγών του Ιράν, σύμφωνα με πολλαπλά δημοσιεύματα.
Τουρκία
Ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών της Τουρκίας, Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου, δήλωσε τη Δευτέρα ότι και τρίτο τουρκικής ιδιοκτησίας πλοίο μεταφοράς αργού πετρελαίου είχε διασχίσει το Στενό του Ορμούζ από την έναρξη του πολέμου. Το πρώτο πλοίο πέρασε κάποια στιγμή τον Μάρτιο, ενώ το δεύτερο την Κυριακή, σύμφωνα με τον υπουργό.
Το ΝΑΤΟ έχει αναχαιτίσει τέσσερις πυραύλους που στόχευαν την Τουρκία από την έναρξη του πολέμου, αν και η Άγκυρα έχει αποφύγει να εμπλακεί στη σύγκρουση.
Ιράκ
Πετρελαιοφόρο που μετέφερε περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια ιρακινού αργού πετρελαίου εξήλθε από τον Κόλπο την Κυριακή, ανέφερε το Bloomberg.
Η κρίση του Ορμούζ έχει επηρεάσει σοβαρά το Ιράκ, με την παραγωγή πετρελαίου να μειώνεται στα 1,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο, σε σύγκριση με 4,15 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Φεβρουάριο. Το Ιράκ επανεκκίνησε τις ροές πετρελαίου προς την Τουρκία και έστειλε καύσιμα στο λιμάνι Μπανιάς της Συρίας, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει τις εξαγωγές του.
Ομάν
Το Reuters ανέφερε στις 3 Απριλίου ότι τρία δεξαμενόπλοια που διαχειρίζεται το Ομάν είχαν περάσει το Ορμούζ από την προηγούμενη μέρα.
Το Ομάν, το οποίο είναι ιστορικά ουδέτερο, μεσολαβούσε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν πριν από την έναρξη του τρέχοντος πολέμου. Το Ομάν έχει γίνει στόχος αρκετές φορές στις μάχες, πιθανώς από το Ιράν, και οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στο λιμάνι της Σαλάλα χτυπήθηκαν τον περασμένο μήνα.
Γαλλία
Ένα πλοίο με σημαία Μάλτας που ανήκει στον γαλλικό γίγαντα CMA CGM πέρασε από το Ορμούζ την περασμένη εβδομάδα, ανέφερε το Γαλλικό Πρακτορείο. Το πλοίο ήταν πιθανώς το πρώτο από την Ευρώπη που διέσχισε την πλωτή οδό από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με το πρακτορείο.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε έκκληση για ηρεμία εν μέσω του πολέμου και δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι μια στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα του Ορμούζ είναι “μη ρεαλιστική”.
Ιαπωνία
Το Reuters και το Bloomberg ανέφεραν στις 3 Απριλίου ότι ιαπωνικό δεξαμενόπλοιο πέρασε από το Στενό του Ορμούζ. Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο για συνομιλίες με τον Τραμπ τον περασμένο μήνα.
Ρωσία
Ο βοηθός του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης την περασμένη εβδομάδα: “Για εμάς, το Ορμούζ είναι ανοιχτό”, αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί ρωσικά πλοία που να διασχίζουν το στενό.
Η Ρωσία έχει κατηγορηθεί ότι βοήθησε το Ιράν στον πόλεμο και η Washington Post ανέφερε τον περασμένο μήνα ότι η Μόσχα είχε παράσχει στο Ιράν πληροφορίες για να στοχεύσει τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή. Η Ρωσία αρνήθηκε ότι κοινοποίησε πληροφορίες με το Ιράν για τέτοια θέματα.
Μαλαισία
Η ιρανική πρεσβεία στην Κουάλα Λουμπούρ δήλωσε τη Δευτέρα ότι το πρώτο μαλαισιανό πλοίο πέρασε από το Στενό του Ορμούζ.
Η Μαλαισία είναι ένα βασικό σημείο διέλευσης για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου προς την Κίνα.
Φιλιππίνες
Το Υπουργείο Εξωτερικών των Φιλιππίνων δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το Ιράν θα επιτρέψει την ασφαλή, ανεμπόδιστη και ταχεία” διέλευση πλοίων με σημαία Φιλιππίνων, καθώς και πλοίων που μεταφέρουν φιλιππινέζικες ενεργειακές πηγές και ναυτικούς.
Η είδηση προέκυψε μετά από τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Αραγτσί και της Φιλιππινέζας ομολόγου του, Τες Λαζάρο.
Ορισμένες προσπάθειες χωρών, που δεν αναφέρονται ως “φιλικές” από το Ιράν, να διασχίσουν το Ορμούζ απέτυχαν. Δύο πλοία που μετέφεραν υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις εγκαταστάσεις Ras Laffan του Κατάρ έκαναν στροφή τη Δευτέρα, αφού προηγουμένως έπλεαν ανατολικά προς το στενό, σύμφωνα με αναφορές. Δεν ήταν άμεσα σαφές γιατί τα πλοία γύρισαν πίσω.