Η συνέντευξη του Αμερικανού προέδρου Donald Trump στο Axios στις 10 Φεβρουαρίου και οι αναφορές για κινεζική στρατιωτική κινητικότητα γύρω από τον Κόλπο του Ομάν και τον βόρειο Ινδικό Ωκεανό φέρνουν στο προσκήνιο μια πολυδιάστατη κρίση που συνδυάζει στρατιωτική ισχύ, διπλωματικά παιγνίδια και ενεργειακά συμφέροντα.
Είναι επίσημο – Πεντάγωνο: Το USS George Bush κατευθύνεται στη Μέση Ανατολή
Το Πεντάγωνο έδωσε επίσημα εντολή για την προετοιμασία δεύτερης ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου για αποστολή στη Μέση Ανατολή, με το αεροπλανοφόρο USS George H.W. Bush, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ προετοιμάζονται για νέο πλήγμα κατά του Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Η κίνηση αυτή έρχεται καθώς οι εντάσεις στην περιοχή συνεχίζουν να κλιμακώνονται, με την αμερικανική στρατιωτική ηγεσία να προετοιμάζει τις δυνάμεις της για πιθανή στρατιωτική δράση, ενισχύοντας τη στρατηγική παρουσία στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκεντρώνουν επιπλέον στρατιωτικές δυνάμεις κοντά στο Ιράν, όπως προειδοποίησε νωρίτερα ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών Scott Bessent σε συνέντευξή του στο Fox News.
Ο Scott Bessent σημείωσε ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump πιστεύει ότι μετά τα αμερικανικά πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, οι ΗΠΑ μπορούν να επιτύχουν μια πολύ πιο πλεονεκτική συμφωνία με την Τεχεράνη, αλλά η απόφαση για αυτό το ζήτημα εναπόκειται στις ιρανικές αρχές.
Ο επικεφαλής του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ τόνισε ότι το Ιράν φέρεται να καταλαβαίνει μόνο την «ωμή βία, είτε στις χρηματοπιστωτικές αγορές είτε στον στρατιωτικό τομέα».
Στις 11 Φεβρουαρίου, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ J.D. Vance δήλωσε ότι ο Donald Trump σκοπεύει να καταλήξει σε μια συμφωνία με το Ιράν που θα εγγυάται ότι η Τεχεράνη δεν θα διαθέτει πυρηνικά όπλα.
Ενώ στις 6 Φεβρουαρίου, το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο Muscat του Ομάν.
Η συνάντηση ήταν η πρώτη μετά από μια μακρά παύση που ακολούθησε την κλιμάκωση της σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ τον Ιούνιο του 2025.
Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η Ισλαμική Δημοκρατία και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πραγματοποιήσει πέντε γύρους διαβουλεύσεων.
Προαναγγελία Trump
Ο Trump είχε προαναγγείλει ότι εξετάζει την αποστολή δεύτερου αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν αποτύχουν.
Η πρώτη ομάδα, με επικεφαλής το USS Abraham Lincoln, έφτασε στην Αραβική Θάλασσα στις αρχές Φεβρουαρίου 2026, συνοδευόμενη από δεκάδες πολεμικά αεροσκάφη και ενισχύσεις σε αεράμυνα σε πολλές βάσεις της περιοχής.
Σύμφωνα με τον Trump, «έχουμε μία αρμάδα που κατευθύνεται εκεί και μία ακόμη που μπορεί να πάει», υποδηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να αυξήσουν σημαντικά την παρουσία τους στην περιοχή αν η διπλωματία αποτύχει.
Ο ίδιος, ωστόσο, τόνισε ότι παραμένει αισιόδοξος για την επιτυχία της διπλωματικής διαδικασίας, αναφέροντας πως το Ιράν «θέλει επειγόντως μία συμφωνία» και ότι οι συνομιλίες διεξάγονται σε πολύ πιο σοβαρό πλαίσιο από προηγούμενες προσπάθειες.
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ περιλαμβάνει και την πιθανή ανάπτυξη πρόσθετων μονάδων THAAD σε στρατηγικές βάσεις όπως η Muwaffaq Al Salti Air Base στην Ιορδανία.
Ο συνδυασμός αεροπορικής και πυραυλικής ισχύος υπογραμμίζει την πρόθεση των ΗΠΑ να διατηρήσουν ισχυρό στοιχείο αποτροπής απέναντι στο Ιράν, ενώ παράλληλα κρατούν τη διπλωματική πόρτα ανοιχτή.
Γιατί έχει σημασία ο αριθμός των αεροπλανοφόρων για μία πολεμική επιχείρηση
Σύμφωνα με το Politico, ο αριθμός των αεροπλανοφόρων αποτελεί αδιαμφισβήτητο πολεμικό δείκτη.
Ιστορικά, ο αριθμός και η διάταξη των αεροπλανοφόρων αποτελούν τον πιο αξιόπιστο δείκτη των προθέσεων της Ουάσιγκτον.
Σε συνθήκες πολέμου, οι ΗΠΑ σχεδόν ποτέ δεν επιχειρούν με λιγότερα από δύο αεροπλανοφόρα σε μια ζώνη σύγκρουσης.
Κατά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, έως και έξι αεροπλανοφόρα είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή, υποστηρίζοντας μαζικές αεροπορικές επιχειρήσεις μεγάλης διάρκειας.
Πιο πρόσφατα, σε περιόδους έντασης – είτε λόγω των επιθέσεων των Houthi στη Θάλασσα είτε λόγω κλιμακώσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν – η παρουσία δύο αεροπλανοφόρων θεωρήθηκε επαρκής για αποτροπή, περιορισμένα πλήγματα ή αμυντικές επιχειρήσεις.
Η ταυτόχρονη ανάπτυξη δύο αεροπλανοφόρων δεν είναι θέμα επίδειξης ισχύος, αλλά επιχειρησιακής αναγκαιότητας.
Το ένα αεροπλανοφόρο αναλαμβάνει κυρίως επιχειρήσεις ημέρας, ενώ το δεύτερο καλύπτει νυχτερινές αποστολές, συντήρηση και εναλλαγή δυνάμεων.
Αυτό το μοντέλο:
• αυξάνει δραστικά την επιβιωσιμότητα των δυνάμεων απέναντι σε ιρανικούς αντιπλοϊκούς πυραύλους,
• επιτρέπει συνεχή αεροπορική πίεση,
• και ανεβάζει τον αριθμό των εξόδων αεροσκαφών (sorties) σε 200–400 την ημέρα, αριθμός κρίσιμος για μια εκτεταμένη σύγκρουση.
Θα σταλεί και τρίτο αεροπλανοφόρο;
Χωρίς αυτή τη διάταξη, οποιαδήποτε επιχείρηση κατά του Ιράν θα ήταν είτε περιορισμένη είτε υπερβολικά ριψοκίνδυνη.
Το πραγματικό ερώτημα που εξετάζεται στην Ουάσινγκτον δεν είναι αν μπορεί να γίνει ένα πλήγμα, αλλά αν οι υπάρχουσες δυνάμεις επαρκούν ή αν απαιτείται η ανάπτυξη και τρίτου αεροπλανοφόρου για πλήρους κλίμακας επιχειρήσεις.
Δύο αεροπλανοφόρα επαρκούν για αποτροπή, περιορισμένα χτυπήματα ή σύντομη κλιμάκωση.
Όχι όμως απαραίτητα για έναν παρατεταμένο πόλεμο με ένα κράτος όπως το Ιράν, που διαθέτει βάθος, αντοχές και ικανότητα ανταπόδοσης σε ολόκληρη την περιοχή.
Η ανάγκη για επιπλέον χρόνο δεν είναι ένδειξη δισταγμού, αλλά ένδειξη σοβαρότητας λένε πηγές του Πενταγώνου.
Οι ΗΠΑ δεν φαίνεται να βιάζονται – αλλά ούτε και να αποκλιμακώνουν.
Δεν είναι τυχαίο ότι με την ολοκλήρωση των έμμεσων συνομιλιών στο Ομάν επέβαλαν κυρώσεις στο Ιράν.
Η στρατιωτική σκακιέρα στήνεται προσεκτικά, κομμάτι-κομμάτι.
Και όπως δείχνει η ιστορία, όταν η Ουάσινγκτον ολοκληρώνει αυτή τη διάταξη, η απόφαση – όποια κι αν είναι – δεν αργεί να ακολουθήσει.
Η διπλωματική διάσταση
Η πρώτη φάση των συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν πραγματοποιήθηκε στο Ομάν στις 6 Φεβρουαρίου και χαρακτηρίστηκε από τις δύο πλευρές θετική.
Ωστόσο, ο πυρήνας της διαφωνίας παραμένει: οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς η Τεχεράνη αρνείται να συζητήσει ζητήματα βαλλιστικών πυραύλων και περιφερειακής επιρροής.
Η παρουσία του Ισραηλινού πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu, που σύμφωνα με τον Trump υποστηρίζει την επιτυχία των διαπραγματεύσεων, προσθέτει μια επιπλέον διάσταση, καθώς δείχνει ότι το Τελ Αβίβ δεν αντιτίθεται στην προσπάθεια εξεύρεσης συμφωνίας.
Παράλληλα, αναφορές για συζήτηση κατάσχεσης δεξαμενόπλοιων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου φανερώνουν ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει όλα τα πιθανά μέσα πίεσης, χωρίς όμως να θέτει σε κίνδυνο άμεσα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Η προσέγγιση Trump φαίνεται να συνδυάζει στρατιωτική αποτροπή και διπλωματική πίεση.
Η φράση «ή θα έχουμε μία συμφωνία ή θα πρέπει κάνουμε κάτι πολύ σκληρό, όπως την τελευταία φορά» αντικατοπτρίζει την στρατηγική του «διπλωματία με όπλο στο τραπέζι», η οποία έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα σε προηγούμενες διοικήσεις.
Η στρατηγική παρουσία της Κίνας
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κίνα έχει κινητοποιήσει τις δικές της δυνάμεις για να παρακολουθεί τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή.
Σύμφωνα με αναφορές, το κινεζικό πολεμικό ναυτικό έχει αναπτύξει ένα αντιτορπιλικό Type 055 class συνοδευόμενο από ένα Type 052D και το Liaowang-1, για επιχειρήσεις γύρω από τον Κόλπο του Ομάν και τον βόρειο Ινδικό Ωκεανό.
Η παρουσία αυτή θα μπορούσε να παρέχει πληροφορίες στο Ιράν σχετικά με τις κινήσεις των αμερικανικών και δυτικών πλοίων, αυξάνοντας την ικανότητα της Τεχεράνης να ανταποκριθεί σε οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια.
Η σημασία του Ιράν για την ασφάλεια της Κίνας καθιστά πιθανό τον συντονισμό πληροφοριών, ειδικά όσον αφορά τις δυνατότητες βαλλιστικών πυραύλων, drones και αεράμυνας.
Η δημοσίευση δορυφορικών εικόνων από κινέζικες πηγές στις 10 Φεβρουαρίου, που δείχνουν εγκατάσταση του μέσου αεράμυνας THAAD στη βάση Muwaffaq Al Salti, υποδηλώνει επίσης ότι το Πεκίνο παρακολουθεί και αναλύει προσεκτικά τις κινήσεις των ΗΠΑ, πιθανώς για να υποστηρίξει τον Ιρανικό στρατό με πληροφορίες υψηλής ακρίβειας.
Η τεχνολογία Type 055, με προηγμένα dual-band radar συστήματα, μπορεί να προσφέρει over-the-horizon παρακολούθηση, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των ιρανικών αντιαεροπορικών και βαλλιστικών πυραυλικών συστημάτων.
Το γεωστρατηγικό πλαίσιο
Η αμερικανική στρατιωτική κλιμάκωση, η κινεζική παρουσία και η συνεχιζόμενη διπλωματία συνθέτουν ένα εξαιρετικά ευαίσθητο γεωστρατηγικό πλαίσιο.
Η πιθανότητα στρατιωτικής σύγκρουσης παραμένει ανοιχτή, ενώ οι παράγοντες αποτροπής έχουν πολλαπλασιαστεί:
1. Η αμερικανική υπερδύναμη: Αεροπλανοφόρα, αεροπορικές και πυραυλικές δυνάμεις παρέχουν ισχυρό αποτρεπτικό μήνυμα προς το Ιράν.
2. Η κινεζική στρατηγική στάση: Παρακολούθηση, δορυφορική υποστήριξη και πιθανή παροχή πληροφοριών στην Τεχεράνη ενισχύουν τη θέση του Ιράν.
3. Η ισραηλινή συμμετοχή: Στήριξη της διπλωματικής διαδικασίας και διασφάλιση ότι τυχόν συμφωνία δεν θα παραβιάζει τα εθνικά συμφέροντα της Ιερουσαλήμ.
4. Η ιρανική ετοιμότητα: Η Τεχεράνη διαθέτει μεγάλα αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων, drones και αεράμυνας, ενισχυμένα πιθανώς με κινεζική υποστήριξη.
Το αποτέλεσμα αυτού του πολυδιάστατου σκηνικού είναι ότι κάθε στρατιωτική ενέργεια από τις ΗΠΑ θα ήταν εξαιρετικά πολύπλοκη και υψηλού ρίσκου, δεδομένης της παρακολούθησης από κινεζικές δυνάμεις και της ενδεχόμενης ανταπόκρισης του Ιράν.
Ισορροπία τρόμου
Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια φάση αυξημένης έντασης αλλά και ευκαιριών για διπλωματική επίλυση.
Ο Trump επιδιώκει να συνδυάσει στρατιωτική ισχύ και διπλωματία για να πετύχει μια συμφωνία με το Ιράν, ενώ η Κίνα ενισχύει την παρουσία της για να προστατεύσει τα δικά της γεωστρατηγικά συμφέροντα.
Η ισορροπία δυνάμεων είναι εξαιρετικά λεπτή.
Η πιθανή αποστολή δεύτερης ή τρίτης ομάδας αεροπλανοφόρων από τις ΗΠΑ μπορεί να μεταβάλει άμεσα τις ισορροπίες. Η κινεζική παρακολούθηση και υποστήριξη προσθέτει έναν νέο παράγοντα αποτροπής για το Ιράν.
Η διπλωματία παραμένει ασταθής, με το πυρηνικό πρόγραμμα να αποτελεί βασικό πεδίο διαπραγμάτευσης και τα περιφερειακά ζητήματα να παραμένουν ανοιχτά.
Συνολικά, η περιοχή παραμένει σε σημείο κρίσιμης έντασης.
Οποιαδήποτε στρατιωτική ή διπλωματική κίνηση θα έχει πολλαπλές συνέπειες, τόσο για τη Μέση Ανατολή όσο και για τις μεγάλες δυνάμεις που εμπλέκονται, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά ασταθές αλλά και γεμάτο δυναμική περιβάλλον.
