Αν η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα ήταν τόσο κακή ιδέα, γιατί βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι; Κι αν μπορεί να βοηθήσει, γιατί έμεινε τόσο καιρό εκτός;
Η κυβέρνηση εξετάζει τώρα τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Καλώς την εξετάζει. Αλλά όσο οι πολίτες πλήρωναν ακριβά στην αντλία, η ίδια εξηγούσε γιατί δεν έπρεπε να γίνει: θα κόστιζε πολύ, θα ωφελούσε και τους εύπορους, θα ενθάρρυνε την κατανάλωση. Τον Μάρτιο, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών χαρακτήριζε την οριζόντια μείωση «εξαιρετικά επικίνδυνη». Αν ήταν τόσο κακή ιδέα, γιατί βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι; Κι αν μπορεί να βοηθήσει, γιατί έμεινε τόσο καιρό εκτός;
Η πιο συχνή απάντηση είναι ο «δημοσιονομικός χώρος»: το περιθώριο που έχει η κυβέρνηση να πάρει μέτρα χωρίς να ξεφύγει ο προϋπολογισμός. Μόνο που μέσα στη χρονιά αυτό το περιθώριο παρουσιάστηκε πότε στενό και πότε μεγαλύτερο. Στις 17 Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός είπε ότι ο προϋπολογισμός «δεν αντέχει» τη μείωση του ΕΦΚ. Μία ημέρα αργότερα προανήγγειλε κρατική επιδότηση στην αντλία και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Οι δηλώσεις της 17ης και της 18ης Σεπτεμβρίου αφορούν μέτρα που δεν έχουν απαραίτητα το ίδιο κόστος. Δείχνουν όμως ότι η κυβέρνηση επιλέγει πού θα διαθέσει χρήματα. Ας πει λοιπόν πόσο κοστίζει κάθε επιλογή και τι κερδίζει ο πολίτης από αυτήν.
Υπάρχει και η ευρωπαϊκή «άδεια» που επικαλείται ο πρωθυπουργός. Στη συνέντευξή του εξήγησε ότι ζητά μια εξαίρεση, ώστε το κόστος της μείωσης του ΕΦΚ να μην μετρήσει στις δημοσιονομικές οροφές. Ζητά, δηλαδή, δημοσιονομική ευελιξία. Αυτό διαφέρει από τον ισχυρισμό ότι η Ευρώπη απαγορεύει στην Ελλάδα να μειώσει τον φόρο. Η διαφορά δεν είναι λεπτομέρεια: καθορίζει ποιος έχει την ευθύνη της απόφασης.
Και η τιμή στην αντλία δεν είναι λεπτομέρεια. Στις 14 Σεπτεμβρίου, η αμόλυβδη 95 κόστιζε κατά μέσο όρο 2,158 ευρώ το λίτρο στην Ελλάδα, έναντι 1,867 ευρώ στην Ισπανία, 1,650 ευρώ στην Κύπρο και 1,620 ευρώ στη Βουλγαρία. Στη Γαλλία κόστιζε σχεδόν όσο εδώ, 2,172 ευρώ. Όμως η σύγκριση δεν τελειώνει στην τιμή ανά λίτρο…
Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιευμένα συγκρίσιμα στοιχεία της Eurostat, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης στη χώρα μας είναι μικρότερος από τον μισό ευρωπαϊκό μέσο όρο. Με άλλα λόγια, πληρώνουμε σχεδόν γαλλική τιμή για τη βενζίνη με πολύ χαμηλότερα εισοδήματα.
Οι πόλεμοι επηρεάζουν όλες αυτές τις χώρες. Δεν εξηγούν από μόνοι τους τις διαφορές στην τιμή ούτε το πόσο βαριά πέφτει το γέμισμα στον ελληνικό μισθό. Ο ΕΦΚ είναι ένα κομμάτι του λογαριασμού που αποφασίζεται εδώ. Άλλες κυβερνήσεις επέλεξαν να το μειώσουν προσωρινά: η Ιταλία προχώρησε σε μείωση κατά 20 λεπτά το λίτρο τον Μάρτιο του 2026 και η Γερμανία εφάρμοσε προσωρινή φορολογική έκπτωση την άνοιξη. Αυτό δεν εγγυάται ότι κάθε λεπτό της μείωσης φτάνει στον καταναλωτή. Είναι όμως λόγος να απαιτήσουμε ελέγχους στην αγορά, όχι να απορρίπτουμε εξαρχής το μέτρο.
Το ερώτημα αφορά και την αντιπολίτευση. ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.ΑΣ. δέχτηκαν στα προγράμματά τους τα όρια του δημοσιονομικού χώρου που έθετε η κυβέρνηση. Οφείλουν λοιπόν να εξηγήσουν γιατί δεν χώρεσαν στα μέτρα που εξήγγειλαν τη μείωση του ΕΦΚ. Και γιατί δεν ανέδειξαν τότε το περιθώριο για πρόσθετη παρέμβαση που η κυβέρνηση εμφανίζεται τώρα να εξετάζει. Δεν αρκεί να ζητούν ευθύνες για την κυβερνητική καθυστέρηση, αφήνοντας έξω από την κριτική τη δική τους αποδοχή του «δεν υπάρχει χώρος».
Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη αποφασίσει τη μείωση του ΕΦΚ – την εξετάζει. Αν προχωρήσει, οι πολίτες θα δικαιούνται να ρωτήσουν γιατί άργησε. Αν δεν προχωρήσει, θα δικαιούνται να μάθουν γιατί ένα μέτρο που μέχρι χθες ήταν «επικίνδυνο» έγινε ξαφνικά άξιο εξέτασης, μόνο και μόνο για να μείνει πάλι στα χαρτιά. Σε κάθε περίπτωση, ο λογαριασμός στην αντλία δεν πληρώνεται με εξηγήσεις που αλλάζουν κάθε μήνα.
ΠΗΓΗ DOCUMENTO
