8 στους 10 χαμηλοσυνταξιούχους προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα (εργάτες, υπάλληλοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, κτηνοτρόφοι)
Η κατάρρευση των μισθών του ιδιωτικού τομέα κατά την περίοδο των Μνημονίων, αλλά και της υγειονομικής κρίσης, είχαν άμεσο αντίκτυπο στο ύψος των νέων συντάξεων του Ιδιωτικού Τομέα μετά το 2019 και ιδιαίτερα στις νέες συντάξεις των ασφαλισμένων του ιδιωτικού τομέα (εργάτες, υπάλληλοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, επιστήμονες).
Το «πάγωμα» των αυξήσεων στους μισθούς, η κατάργηση αρκετών επιδομάτων, το «πάγωμα» των τριετιών για την περίοδο 2012-2023 με τον νόμο Γεωργιάδη (5053/2023), η μη χορήγηση ακόμη και σήμερα των οικογενειακών επιδομάτων στους εργαζόμενους μετά το 2012, η αδρανοποίηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, η εφαρμογή από τον ΟΜΕΔ -όλα τα προηγούμενα χρόνια- των μνημονιακών πολιτικών στους μισθούς, καθώς και η επιλογή χαμηλών εισφορών από τους ελεύθερους επαγγελματίες-αγρότες λόγω της φτωχοποίησής τους, όχι μόνο οδήγησαν στην κατάρρευση των μισθών τού ιδιωτικού τομέα, αλλά επηρέασαν (όπως ήταν επακόλουθο) και το ύψος των νέων συντάξεων, κυρίως αυτών που χορηγήθηκαν μετά το 2022.
Ι. Κατά 37,84% μικρότερες οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα έναντι των αντίστοιχων του Δημοσίου!
Αποκαλυπτικά και άκρως ανησυχητικά τα στοιχεία τού Υπουργείου Εργασίας για τον μήνα Ιούλιο 2026.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας (Πληροφοριακό Σύστημα «ΗΛΙΟΣ» της ΗΔΥΚΑ ΑΕ) και τη «Μηνιαία απεικόνιση των συνταξιοδοτικών παροχών» για τον Ιούλιο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα είναι κατά 45,78% χαμηλότερος από τον αντίστοιχο μέσο όρο για τους συνταξιούχους του Δημόσιου τομέα, όπως και τα έτη 2022-2025.
Πιο συγκεκριμένα, για τον Ιούλιο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 778,92 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.253,20 € (διαφορά 474,28 € ή 37,84%), όπως αποδεικνύεται από τον αντίστοιχο Πίνακα 5 (σελίδα 8) της μηνιαίας απεικόνισης συνταξιοδοτικών παροχών.
Image
Η μεγάλη διαφορά των 474,28 € (1.253,20 – 778,92) τον Ιούλιο 2026 ανάμεσα στις συντάξεις των δύο κύριων φορέων ασφάλισης της χώρας και σε ποσοστό 37,84%, προκαλεί ανησυχία, πλην του ότι αποδεικνύει την ύπαρξη συνταξιούχων «δύο ταχυτήτων» και μάλιστα όλως αναιτιολόγητα και παράνομα.
Την ίδια περίοδο, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους-ανασφάλιστους υπερήλικες του ΟΠΕΚΑ ανέρχεται στο ποσό των 373,74 € και για τους συνταξιούχους της Τράπεζας Ελλάδος σε 1.280,22 €.
Εξάλλου και τους προηγούμενους μήνες του 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους από ιδιωτικό και δημόσιο τομέα είχε μεγάλη απόκλιση. Πιο συγκεκριμένα:
-Τον Ιανουάριο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 789,88 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.468,44 € (διαφορά 678,56 € ή 46,2%).
-Τον Φεβρουάριο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 780,59 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.331,81 € (διαφορά 551,22 € ή 41,4%).
–Τον Μάρτιο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 807,14 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.233,16 € (διαφορά 426,02 € ή 34,54%).
–Τον Απρίλιο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 793,28 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.378,82 € (διαφορά 585,54 € ή 42,46%).
-Τον Μάιο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 763 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.407,23 € (διαφορά 644,23 € ή 45,78%),
-Τον Ιούνιο 2026, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 774,07 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.308,39 € (διαφορά 534,32 € ή 40,83%),
ΙΙ. Κατά 41,68% χαμηλότερες οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα από τις νέες συντάξεις του δημοσίου ολόκληρο το 2025
Στον παρακάτω πίνακα παραθέτουμε συγκεντρωτικά στοιχεία των διαφορών στις συντάξεις Ιδιωτικού και Δημοσίου τομέα για το εντεκάμηνο Μάρτιος-Δεκέμβριος 2025, διευκρινίζοντας ότι παραλείπουμε τα στοιχεία για τον Μάρτιο 2025 επειδή δεν είναι αντιπροσωπευτικά λόγω α)τής μαζικής φυγής από τον εργασιακό βίο που υπερδιπλασίασε τους νέους συνταξιούχους (43.870 τον Μάρτιο 2025 έναντι 16.869 για π.χ. τον Δεκέμβριο 2025) και συνεπώς με αυξημένο το συνολικό ποσό συνταξιοδοτικής δαπάνης και β)των αναδρομικών ποσών ύψους 71,5 εκατ. ευρώ που υποχρεώθηκε να καταβάλει ο ΕΦΚΑ. Ωστόσο και για τον Μάρτιο 2025 οι συντάξεις τού Ιδιωτικού Τομέα είναι χαμηλότερες από τις αντίστοιχες του Δημοσίου.
Μήνας ΜΟ δαπάνης σύνταξης από ΕΦΚΑ ΜΟ δαπάνης σύνταξης από Δημόσιο Διαφορά των δύο ΜΟ συντάξεων Ποσοστιαία διαφορά
Μάρτιος 2025 782,99 1.264,35 481,36 38,07%
Μάρτιος 2025 765,98 1.216,92 450,94 37%
Απρίλιος 2025 774,18 1.317,43 543,25 41,2%
Ιούλιος 2025 761,71 1.405,81 644,10 45,8%
Ιούνιος 2025 760,16 1.327,67 567,51 42,7%
Ιούλιος 2025 776,12 1.226,74 450,62 36,7%
Αύγουστος 2025 760,97 1.246,47 485,50 38,94%
Σεπτέμβριος 2025 770,23 1.359,55 589,32 43,34%
Οκτώβριος 2025 732,25 1.272,45 540,20 42,45%
Νοέμβριος 2025 787,91 1.504,64 716,76 47,63%
Δεκέμβριος 2025 769,63 1.390,59 620,96 44,65%
Μέσος όρος τής διαφοράς συντάξεων 553,68 41,68%
Συνεπώς, όπως γίνεται σαφές, ο μέσος όρος τής διαφοράς των συντάξεων Ιδιωτικού και Δημόσιου Τομέα κατά 553,68 € ή 41,68% το 2025 είναι ιδιαίτερα υψηλός, απαράδεκτος και αντίθετος στην αρχή τής ισότητας και της ίσης μεταχείρισης αφού πρόκειται για ομοειδείς κατηγορίες πολιτών (άπαντες συνταξιούχοι).
Εξάλλου, ο αντίστοιχος μέσος όρος στη διαφορά των συντάξεων Ιδιωτικού και Δημοσίου Τομέα το 2024 ανήλθε σε 428,79 € ή 37,27%, γεγονός που αποκαλύπτει ότι το χάσμα («ψαλίδα») μεταξύ τους αυξάνεται αντί να μειώνεται. Έτσι επιβεβαιώνεται και η πολλές φορές διατυπωμένη ανησυχία μας για τους νέους φτωχούς συνταξιούχους («poor pensioners»).
ΙΙΙ. «Σύνταξη πείνας» η μέση σύνταξη τον Ιούλιο 2026 (815 € καθαρά, 867,16 € μεικτά)
Άκρως αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου και Πληρωμών των Συντάξεων «ΗΔΥΚΑ/ΗΛΙΟΣ» του Υπουργείου Εργασίας για τον Ιούλιο 2026, που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα.
Από τα στοιχεία του Πίνακα Σ.1 του Παραρτήματος της Έκθεσης προκύπτει ότι επί του συνόλου των συνταξιούχων τον Ιούλιο 2026 (2.539.624):
1-Συντάξεις έως 940 € καθαρά (1.000 € μεικτά) λαμβάνουν 1.364.999 συνταξιούχοι (ποσοστό 53,7%).
2-Συντάξεις έως 658 € καθαρά (700 € μεικτά) λαμβάνουν 884.796 συνταξιούχοι (ποσοστό 34,8%).
3-Συντάξεις έως 564 € καθαρά (600 € μεικτά) λαμβάνουν 669.187 συνταξιούχοι (ποσοστό 26,3%).
4-Συντάξεις έως 470 € καθαρά (500 € μεικτά) λαμβάνουν 413.455 συνταξιούχοι (ποσοστό 16,3%).
Image
Εξάλλου, αναφορικά με το ύψος των συντάξεων, ο Πίνακας 4 στη σελ. 7 της Έκθεσης δεν χωρεί αμφισβητήσεις. Όπως προκύπτει από τα παρατιθέμενα στοιχεία:
α- η μέση κύρια σύνταξη ανέρχεται στα 867,16 € μεικτά (815,13 € καθαρά) και είναι η χαμηλότερη στην ΟΝΕ,
β- η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται στα 196,09 € μεικτά (184,32 € καθαρά) και
γ- το μέσο μέρισμα ανέρχεται στα 116,24 € μεικτά (109,26 € καθαρά).
Image
Το ύψος τής μέσης κύριας σύνταξης στα 867,16 € μεικτά είναι πολύ χαμηλότερο και από τον θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα που από 1-4-2026 ανέρχεται σε 920 € μεικτά. Μαζί με το εφεύρημα της «προσωπικής διαφοράς», που δεν υπάρχει σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα τής ΟΝΕ, καθιστούν θλιβερή την κατάσταση στις ελληνικές συντάξεις.
Τα ενδιαφέροντα και ταυτόχρονα απογοητευτικά ευρήματα του Συστήματος «ΗΔΥΚΑ/ΗΛΙΟΣ», που εποπτεύεται από το Υπουργείο Εργασίας, αποτελούν και αποστομωτική απάντηση στους δανειστές και τους Έλληνες μνημονιακούς πολιτικούς και επιστήμονες, που ακόμη και σήμερα επιμένουν ότι στην Ελλάδα οι συνταξιούχοι συνεχίζουν να λαμβάνουν υψηλές κατά μέσο όρο συντάξεις.
Η γενικευμένη «συνταξιοδοτική φτώχεια» («pension poverty»), που θα διευρυνθεί κυρίως μετά το 2028, είναι συνέπεια των συνταξιοκτόνων ρυθμίσεων του «Μνημονίου Τσίπρα» (ν. 4336/2015), του νόμου Κατρούγκαλου (4387/2016), αλλά και του νόμου Βρούτση (4670/2020) που αποτελεί απόλυτη και χειρότερη συνέχεια του γ’ Μνημονίου.
Αλέξης Π. Μητρόπουλος
Καθηγητής-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ
