Η πολιτική της πλήρους απεξάρτησης από τη Ρωσία, χωρίς ρεαλιστικές εναλλακτικές, έχει εγκλωβίσει τις Βρυξέλλες σε έναν φαύλο κύκλο ακρίβειας και αβεβαιότητας, με τους Ευρωπαίους πολίτες και τη βαριά βιομηχανία να πληρώνουν το μάρμαρο μιας δογματικής στρατηγικής με τον κίνδυνο black out ορατό μεσούντος ενός «καυτού» καλοκαιριού.
Η παγίδα των αριθμών και το χαμένο στοίχημα του καλοκαιριού
Η τρέχουσα κατάσταση στις ευρωπαϊκές υποδομές αποθήκευσης αποτυπώνει ανάγλυφα το μέγεθος ενός προβλήματος που επαναλαμβάνεται τα τελευταία χρόνια για την Ευρώπη: να ψάχνει κάθε καλοκαίρι υστερικά φυσικό αέριο για να γεμίσει τις υπόγειες αποθήκες της, ενόψει της επερχόμενης φθινοπωρινής και χειμερινής περιόδου.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του συνδέσμου Gas Infrastructure Europe (GIE), σχεδόν στα μέσα Ιουνίου, η διαδικασία πλήρωσης των υπόγειων δεξαμενών παρουσιάζει σοβαρή υστέρηση.
Οι αποθήκες είναι γεμάτες μόλις κατά 42%, επίπεδο που υπολείπεται κατά 15% από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για τη συγκεκριμένη εποχή.
Η επιβράδυνση των ρυθμών έγχυσης κατά μισό τοις εκατό μέσα σε μία εβδομάδα, σε ετήσια βάση, επιβεβαιώνει ότι η αγορά δυσκολεύεται να βρει διαθέσιμους όγκους σε λογικές τιμές.
Δεν πρόκειται για μια απλή καταστροφολογική πρόβλεψη για τον επερχόμενο χειμώνα, αλλά για την ανάδειξη μιας βαθύτερης δομικής κρίσης.
Αν και δεν μπορεί να γίνει λόγος για άμεσο, καθολικό έλλειμμα, η δυναμική που αναπτύσσεται αποκαλύπτει τα όρια της ευρωπαϊκής πολιτικής προμηθειών.
Πριν από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, οι ροές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών προς την Ευρώπη άγγιζαν τα 110 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, καλύπτοντας το 30% των αναγκών της ηπείρου.
Αν συνυπολογιστούν οι εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), οι οποίες το 2022 ανήλθαν σε 19,5 εκατομμύρια τόνους (22 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα), η συνολική εξάρτηση της ΕΕ από τις ανατολικές εισαγωγές έφτανε το 43%.
Τέσσερα χρόνια κυρώσεων: Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος οικονομικού αυτογόλ Group
Η επιβολή αλλεπάλληλων πακέτων κυρώσεων, τα εμπάργκο και οι δολιοφθορές στους αγωγούς Nord Stream άλλαξαν βίαια τον ενεργειακό χάρτη.
Με βάση τα στοιχεία για το 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις συνολικές ανάγκες ύψους 313 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, περιόρισε τις εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών στα 38,3 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι ευρωπαϊκές χώρες απορρόφησαν περισσότερα από 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού υγροποιημένου αερίου (LNG), καταβάλλοντας 7,2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, έναντι 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024.
Η αύξηση των δαπανών δεν οφείλεται στην ποσότητα, αλλά στην κατακόρυφη άνοδο των τιμών του προϊόντος διεθνώς.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική εγκλωβίστηκε ανάμεσα στις κυρώσεις, τον αποκλεισμό της ουκρανικής διέλευσης και τις γεωπολιτικές εντάσεις γύρω από το Ιράν, οι οποίες επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα στα στενά του Hormuz.
Το αποτέλεσμα ήταν η απώλεια του 70% των δυτικών πωλήσεων για τη Ρωσία, αλλά και μια μόνιμη κατάσταση αστάθειας για την Ευρώπη, η οποία αδυνατεί να εξασφαλίσει φθηνή ενέργεια για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της.
H ΕΕ γονάτισε την οικονομία της και παραδόθηκε στο αμερικανικό μονοπώλιο
Η αποτίμηση της τετραετούς πολεμικής σύγκρουσης στο ενεργειακό πεδίο αναδεικνύει τη Ρωσία με χαμένο το 70% των πωλήσεών της προς την δύση και τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον απόλυτο κυρίαρχο της ευρωπαϊκής αγοράς.
Η Ουάσιγκτον όχι μόνο κάλυψε το κενό του ρωσικού αερίου, αλλά τριπλασίασε τις εξαγωγές LNG προς την από το 2021 και μετά.
Σήμερα, η εξάρτηση της ΕΕ από το αμερικανικό φυσικό αέριο υπερβαίνει το 60%, γεγονός που προκαλεί έντονες ανησυχίες ακόμα και σε κορυφαίους πολιτικούς παράγοντες στη Γερμανία.
Αυτή η μετατόπιση αποδείχθηκε οικονομικά καταστροφική για την Ευρώπη.
Το αμερικανικό LNG παραμένει σημαντικά ακριβότερο από το αέριο των αγωγών, επιβαρύνοντας τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών και αφαιρώντας πολύτιμα κεφάλαια από την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Επιπλέον, η Ευρώπη απώλεσε την ενεργειακή της ασφάλεια, καθώς οι προμήθειες της εξαρτώνται πλέον από τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς και τις γεωπολιτικές προτεραιότητες των ΗΠΑ.
Τα αμερικανικά δεξαμενόπλοια έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν δρομολόγιο με προορισμό τις ασιατικές αγορές, όπου οι τιμές είναι υψηλότερες, ή να ακυρώσουν μονομερώς συμβόλαια, όπως συνέβη πέρυσι με φορτία που κατευθύνθηκαν προς την Ιαπωνία, την Ινδία και τη Νότια Κορέα, αφήνοντας σταθμούς όπως τη Dunkerque, τη Βαρκελώνη και το νησί Grain χωρίς τις αναμενόμενες ποσότητες.
Η πραγματική δομή της κατανάλωσης και τα κρίσιμα μεγέθη
Η συζήτηση γύρω από το φυσικό αέριο επικεντρώνεται συνήθως στην παραγωγή ηλεκτρισμού, ωστόσο η πραγματική ανατομία της κατανάλωσης εντός της ΕΕ αποκαλύπτει μια μικρή βασική λεπτομέρεια: ότι ο τομέας αυτός απορροφά μόλις το 25% των συνολικών ποσοτήτων φυσικού αερίου.
Ο βιομηχανικός τομέας απορροφά το 35%: Αφορά κυρίως τη χημική βιομηχανία, τα διυλιστήρια πετρελαίου και την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων, κλάδους που πλήττονται άμεσα από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Ο οικιακός τομέας απορροφά το 41%: Αποτελεί το μεγαλύτερο κομμάτι της κατανάλωσης, με το 60% αυτής της ποσότητας να κατευθύνεται αποκλειστικά στη θέρμανση και την παροχή ζεστού νερού μέσω των δικτύων τηλεθέρμανσης.
Η εξάρτηση αυτή διαφοροποιείται ανάλογα με τη χώρα, με τις Κάτω Χώρες να βρίσκονται στο 60% και την Ιταλία στο 50%.
Εάν οι αποθήκες δεν προσεγγίσουν τους στόχους πλήρωσης μέχρι τον Σεπτέμβριο, οι συγκεκριμένες χώρες ενδέχεται να πιέσουν για νέα παράταση της χρήσης του ρωσικού LNG, ανατρέποντας τους σχεδιασμούς των Βρυξελλών.
Η περίοδος Αυγούστου-Σεπτεμβρίου θα κρίνει την πορεία των επόμενων μηνών.
Ενώπιον ενός πιθανού ελλείμματος και των προβλέψεων για βαρύ χειμώνα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα κληθούν να λάβουν αποφάσεις με σοβαρές πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Το δίλημμα θα είναι η διοχέτευση των περιορισμένων ποσοτήτων στη βιομηχανία –προκειμένου η Airbus να παραμείνει ανταγωνιστική έναντι της Boeing και οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες να αντέξουν την πίεση των κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων– ή η εξασφάλιση θέρμανσης για τα σπίτια, τα νοσοκομεία και τα σχολεία.
Παρά τη λογική που επιβάλλει τη στήριξη των πολιτών, οι αποφάσεις των ευρωπαϊκών ελίτ τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει ότι οι πολιτικές σκοπιμότητες συχνά υπερισχύουν των κοινωνικών αναγκών.
Σε κάθε σενάριο πάντως, η ευθύνη για το αδιέξοδο αναμένεται να αποδοθεί εξ ολοκλήρου στην εξωτερική πίεση.
H ιταλική ρωγμή…
«Πρέπει να σταματήσουμε εντελώς την οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, καθώς αυτό παραβιάζει το Άρθρο 11 του Συντάγματός μας,
Και το φυσικό αέριο θα πρέπει να αγοράζεται εκεί που είναι φθηνότερο, όχι στις ΗΠΑ σε τιμή τέσσερις φορές υψηλότερη από ό,τι στη Ρωσία», δήλωσε η Laura Raveto, βουλευτής του κόμματος Forza Italia,κατηγορώντας την πρωθυπουργό Giorgia Meloni ότι προδίδει τα συμφέροντα της χώρας.
Η Meloni προσπάθησε να εκφράσει τις ανησυχίες της στους βουλευτές της αντιπολίτευσης από την αρχή κιόλας της συνάντησης, αλλά η κριτική τους για την εξωτερική πολιτική του πρωθυπουργού απλώς επιδείνωσε την κατάσταση.
Τον Φεβρουάριο, ο Ρώσος Πρέσβης στην Ιταλία, δήλωσε ότι η βοήθεια της Ρώμης προς το καθεστώς του Κιέβου εγείρει ολοένα και περισσότερα ερωτήματα μεταξύ των Ιταλών πολιτών, οι οποίοι απαιτούν ολοένα και περισσότερο μια κοινωνικά και εθνικά προσανατολισμένη πολιτική.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών
Αποκλείστηκαν ιχνηλάτες Disqus και περιεχόμενο
Οι ρυθμίσεις του Firefox απέτρεψαν την καταγραφή σας από αυτό το περιεχόμενο στους ιστοτόπους ή τη χρήση του για διαφημίσεις.