Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το σχέδιο θα τεθεί σε ισχύ πολύ σύντομα, πολύ νωρίτερα από ό,τι προετοιμάζονταν οι Ευρωπαίοι ομόλογοί τους
Μαζική αποχώρηση αεροσκαφών και πλοίων από την Ευρώπη, ετοιμάζουν οι ΗΠΑ και ο Donald Trump, επισπεύδοντας τις σχετικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με δύο ανώτερους Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να μειώσουν σημαντικά τα αεροσκάφη και τα πολεμικά πλοία που διαθέτουν για τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, επιταχύνοντας την προσπάθεια της Αμερικής να περιορίσει την προστασία που προσφέρει στους Ευρωπαίους συμμάχους εδώ και οκτώ δεκαετίες.
Η απόφαση αυτή θα περιόριζε την ικανότητα του ΝΑΤΟ να εξαπολύει πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς και να διεξάγει αναγνώριση/επιτήρηση. Κοινοποιήθηκε στους συμμάχους στις αρχές Ιουνίου μέσω γραπτού εγγράφου, τμήματα του οποίου περιήλθαν σε γνώση των New York Times. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, οι οποίοι ενημερώθηκαν για την απόφαση, μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας προκειμένου να εκφραστούν πιο ελεύθερα σχετικά με ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια.
Το σχέδιο των ΗΠΑ
Πιο αναλυτικά, οι προγραμματισμένες μειώσεις περιλαμβάνουν:
- Μείωση του αριθμού των μαχητικών αεροσκαφών F-16 και F-15E από περίπου 150 σε 100.
- Μείωση των αεροσκαφών ναυτικής αναγνώρισης από 26 σε 15 και κατάργηση και των οκτώ αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού (τάνκερ) που ήταν προηγουμένως διαθέσιμα στην Ευρώπη.
- Ανακατανομή ενός υποβρυχίου εκτόξευσης πυραύλων και ενός αεροπλανοφόρου, μαζί με αρκετά πολεμικά πλοία και δεκάδες αεροσκάφη που συμμετέχουν στις αποστολές του αεροπλανοφόρου.
- Ανακατανομή μίας εκ των δύο ομάδων βομβαρδιστικών που είχαν προηγουμένως διατεθεί για την άμυνα της Ευρώπης.
Αυτές οι λεπτομέρειες, ορισμένες από τις οποίες αναφέρθηκαν για πρώτη φορά στο γερμανικό ειδησεογραφικό μέσο Die Welt, παρέχουν την πιο ξεκάθαρη εικόνα μέχρι στιγμής για το βαθμό στον οποίο η κυβέρνηση Trump προτίθεται να μειώσει τη δέσμευσή της προς το ΝΑΤΟ, μια στρατιωτική συμμαχία που δημιουργήθηκε στον απόηχο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο σκοπός του ΝΑΤΟ ήταν κυρίως να προστατεύει τους συμμάχους της Αμερικής στην Ευρώπη από εξωτερικές απειλές, όπως η Σοβιετική Ένωση, και τα ευρωπαϊκά μέλη του εξακολουθούν να το θεωρούν απαραίτητο για την ικανότητά τους να αποτρέπουν τη Ρωσία.
Το Πεντάγωνο δεν έχει ακόμη αποκαλύψει δημοσίως το χρονοδιάγραμμα για τη μείωση των δυνάμεων, αλλά Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα τεθεί σε ισχύ πολύ σύντομα, πολύ νωρίτερα από ό,τι προετοιμάζονταν οι Ευρωπαίοι ομόλογοί τους. Η απότομη διακοπή της παρουσίας των αμερικανικών δυνάμεων θα επηρέαζε την ικανότητα του ΝΑΤΟ, για παράδειγμα, να παρακολουθεί τη δραστηριότητα των ρωσικών υποβρυχίων ή να εκτοξεύει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς Tomahawk βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Αν και οι Ευρωπαίοι διαθέτουν παρόμοιες ικανότητες εκτόξευσης πυραύλων, οι ειδικοί λένε ότι οι πύραυλοι λειτουργούν ως μεγαλύτερο αποτρεπτικό μέσο κατά της Ρωσίας όταν χρησιμοποιούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι Ευρωπαίοι μπορεί να είναι πιο επιφυλακτικοί στο να τους αναπτύξουν.
«Αν και κάθε μία από αυτές τις περικοπές μπορεί να αντιμετωπιστεί μεμονωμένα, μαζί αντιπροσωπεύουν μια σημαντική αλλαγή στη διάταξη των δυνάμεων και θέτουν προκλήσεις για την ετοιμότητα της ευρωπαϊκής αποτροπής σε όλο το φάσμα», δήλωσε ο Giuseppe Spatafora, από το Ινστιτούτο Μελετών για Θέματα Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα το Παρίσι.
Τα μηνύματα Trump για τις αμυντικές δαπάνες
Ο πρόεδρος Trump παραπονιέται εδώ και χρόνια για το βάρος που επωμίζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες με τη συνεισφορά τους στο ΝΑΤΟ. Έχει επανειλημμένα καλέσει την Ευρώπη να κάνει πολύ περισσότερα για να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς την αμερικανική υποστήριξη, και έχει απειλήσει να αποχωρήσει εντελώς από τη συμμαχία. Ωστόσο, η κυβέρνησή του είχε προχωρήσει μέχρι πρότινος μόνο σε μεμονωμένες ανακοινώσεις για σχετικά μικρές αποσύρσεις δυνάμεων από μεμονωμένες χώρες — μέχρι το έγγραφο του Ιουνίου που περιγράφει λεπτομερώς τις σαρωτικές μειώσεις στην αμερικανική υποστήριξη προς το ΝΑΤΟ στο σύνολό του.
Οι περικοπές θα μετριαστούν από το γεγονός ότι τα αμερικανικά στρατεύματα στην Ευρώπη θα εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του ΝΑΤΟ στην ήπειρο. Οι επιπτώσεις της μείωσης θα αμβλυνθούν επίσης από το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες, βλέποντας την ανάγκη να βασίζονται λιγότερο στην υποστήριξη των ΗΠΑ, βρίσκονταν ήδη σε διαδικασία επανεξοπλισμού των χωρών τους.
Όμως, ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας παραιτήθηκε την Πέμπτη, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι δαπανά πολύ λίγα για τον στρατό της. Και η Ευρώπη δυσκολεύεται να συντονίσει τον επανεξοπλισμό της· την Τρίτη, η Γερμανία επιβεβαίωσε την αποχώρησή της από ένα έργο για την κατασκευή ενός νέου μαχητικού αεροσκάφους μαζί με τη Γαλλία και την Ισπανία.
Για ορισμένους Ευρωπαίους, ο συγκεκριμένος αριθμός των αμερικανικών μέσων που έχουν διατεθεί στην Ευρώπη είναι λιγότερο σημαντικός από το ερώτημα εάν ο Trump είναι έτοιμος να αναπτύξει οποιοδήποτε από αυτά σε μάχη.
Ο Anton Hofreiter, Γερμανός βουλευτής, δήλωσε: «Το κύριο πρόβλημα του ΝΑΤΟ είναι ότι, όσο ο Trump είναι πρόεδρος, δεν υπάρχει πλέον καμία πίστη ότι οι ΗΠΑ θα προσέτρεχαν σε βοήθεια των Ευρωπαίων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».
Η μείωση των δυνάμεων έρχεται σε μια ιδιαίτερα τεταμένη στιγμή για την Ευρώπη. Στα τέλη Μαΐου, ένα ρωσικό drone έπληξε ένα συγκρότημα κατοικιών στη Ρουμανία, το πρώτο τέτοιο πλήγμα σε μεγάλη αστική περιοχή σε έδαφος του ΝΑΤΟ. Σε συνδυασμό με άλλες παραβιάσεις του εναέριου χώρου του ΝΑΤΟ από ρωσικά drones, το γεγονός αυτό ενέτεινε τους ευρωπαϊκούς φόβους ότι η Ρωσία ενδέχεται να επεκτείνει την επιθετικότητά της πέρα από την εισβολή της στην Ουκρανία.
