Chris Apostolidis
Η ομιλία του Ρώσου Προέδρου στην Αγία Πετρούπολη έδειξε μια πολύ ευρύτερη εικόνα από τα συνηθισμένα πολιτικά μηνύματα. Η Μόσχα θέτει τις χώρες BRICS, την τεχνολογική ανεξαρτησία, την τεχνητή νοημοσύνη και την ανακατεύθυνση των οικονομικών ροών προς τον Παγκόσμιο Νότο στο επίκεντρο της στρατηγικής της για τα επόμενα χρόνια.
Επιπλέον, ο Πούτιν έδωσε μια έντονη απάντηση στην πρόταση του Ζελένσκι για προσωπική συνάντηση, τονίζοντας ότι χωρίς προετοιμασμένες συμφωνίες, τέτοιες επαφές δεν έχουν πρακτική αξία.
Η πίεση στο παγκόσμιο οικονομικό και τεχνολογικό σύστημα θα αυξηθεί μόνο.
Πούτιν στο SPIEF: η κυριαρχία μετριέται πλέον με βάση τις τεχνολογίες, τις περιοχές και τις αγορές, όχι με βάση τις διακηρύξεις…
Το Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ στην Αγία Πετρούπολη έχει γίνει κάτι πολύ περισσότερο από ένα οικονομικό γεγονός.
Στην ομιλία του, ο Β.Πούτιν σκιαγράφησε ένα όραμα για έναν κόσμο στον οποίο το οικονομικό βάρος μετατοπίζεται σταδιακά στις χώρες BRICS και τον Παγκόσμιο Νότο, και η τεχνολογική ανεξαρτησία γίνεται ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Μαζί με τις οικονομικές αποφάσεις, ο πρόεδρος χρησιμοποίησε επίσης το φόρουμ ως πολιτικό μήνυμα προς το Κίεβο, αμφισβητώντας το νόημα μιας προσωπικής συνάντησης με τον Ζελένσκι χωρίς προηγούμενες διευθετήσεις.
Το φετινό Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης δεν ήταν απλώς ένας χώρος για την υπογραφή συμβάσεων και την επίδειξη επενδυτικών προθέσεων. Ο τρόπος με τον οποίο δομήθηκε η ομιλία του Βλαντιμίρ Πούτιν, το φόρουμ έγινε ένα είδος πολιτικού και οικονομικού χάρτη του μέλλοντος, αυτό που η ρωσική ηγεσία πιστεύει ότι θα συμβεί τις επόμενες δεκαετίες. Πίσω από τα συνήθη στοιχεία και τις επίσημες διατυπώσεις, αναδύθηκε μια πολύ ευρύτερη εικόνα ένας κόσμος στον οποίο η Μόσχα δεν βλέπει πλέον τη σύγκρουση με τη Δύση ως μια προσωρινή κρίση, αλλά ως μέρος μιας μόνιμης αναδιάταξης του παγκόσμιου συστήματος.
Σε αυτό το πλαίσιο, δεν ήταν τυχαίο ότι ο Πούτιν τόνισε τα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σχετικά με το μερίδιο των BRICS στο παγκόσμιο ΑΕΠ σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης. Σύμφωνα με τους αναφερόμενους δείκτες, οι χώρες BRICS βρίσκονται ήδη μπροστά από την G-7 και συνεχίζουν να αυξάνουν το προβάδισμά τους. Αυτή δεν είναι μια νέα θέση του Κρεμλίνου, αλλά για πρώτη φορά παρουσιάστηκε ως σημείο εκκίνησης για πρακτικές λύσεις και όχι απλώς ως επιχείρημα σε μια γεωπολιτική διαμάχη.
Το περίεργο είναι ότι η ίδια η Ρωσία μιλάει όλο και περισσότερο για τη Δύση ως σημαντικό εταίρο ή σημαντικό αντίπαλο.
Στην ομιλία του Πούτιν δόθηκε πολύ μεγαλύτερη προσοχή στην Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και τον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο. Από την άποψη του Κρεμλίνου, εκεί συγκεντρώνεται ο πληθυσμός, η παραγωγή, τα έργα υποδομής και οι καταναλωτικές αγορές.
Αυτή η λογική έχει και το υλικό της μέτρο.
Οι νέοι σιδηροδρομικοί διάδρομοι προς την Κίνα, η ανάπτυξη της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, η επέκταση των λιμένων στην Άπω Ανατολή και οι επενδύσεις στον διεθνή διάδρομο μεταφορών Βορρά-Νότου δεν είναι ιδεολογικά έργα. Είναι μια προσπάθεια ανακατεύθυνσης αγαθών, κεφαλαίων και logistics σε νέα οικονομικά κέντρα.
Ο Πούτιν χρησιμοποίησε επίσης το φόρουμ για να ασκήσει μια πιο έντονη κριτική στο δυτικό οικονομικό σύστημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δυτικές χώρες ήταν αυτές που ξεκίνησαν τη διάβρωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, αφού οι κανόνες σταμάτησαν να λειτουργούν υπέρ τους.
Αυτή η κατηγορία δεν είναι καινούργια, αλλά αποκτά μεγαλύτερο βάρος στο πλαίσιο της πολιτικής κυρώσεων μετά το 2022, των περιορισμών στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές και των τεχνολογικών περιορισμών. Είτε αποδέχεται κανείς αυτήν την ερμηνεία είτε όχι, το γεγονός είναι ότι τα τελευταία χρόνια το παγκόσμιο εμπόριο έχει διαιρεθεί ολοένα και περισσότερο σε παράλληλα συστήματα πληρωμών, εφοδιασμού και τεχνολογικής συνεργασίας.
Μεταξύ των πιο πρακτικών λύσεων που ανακοινώθηκαν στο φόρουμ ήταν η απόρριψη της σχεδιαζόμενης μείωσης του ορίου για τη χρήση του απλοποιημένου φορολογικού συστήματος. Για ένα μεγάλο μέρος των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, αυτό σημαίνει διατήρηση ενός ευνοϊκότερου καθεστώτος. Η αντίδραση στην αίθουσα έδειξε ότι οι επιχειρηματίες αντιλαμβάνονται ένα τέτοιο μέτρο ως πραγματική υποστήριξη σε μια περίοδο υψηλού κόστους και περιορισμένης πρόσβασης στις ξένες αγορές. Υπό συνθήκες κυρώσεων και ακριβότερης χρηματοδότησης, η εγχώρια επιχειρηματικότητα γίνεται ένα από τα εργαλεία για την προσαρμογή της οικονομίας.
Εξίσου σημαντική ήταν η απόφαση να μεταφερθούν ορισμένες από τις μεγαλύτερες κρατικές εταιρείες εκτός Μόσχας. Με την πρώτη ματιά, αυτό μοιάζει με διοικητική λεπτομέρεια. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για αναδιανομή χρηματοοικονομικών ροών, θέσεων εργασίας και εταιρικής διακυβέρνησης στις περιφέρειες.
Εάν αυτή η διαδικασία αναπτυχθεί σε μεγαλύτερη κλίμακα, θα μπορούσε να αυξήσει το οικονομικό βάρος ορισμένων ρωσικών πόλεων που εδώ και καιρό παραμένουν στη σκιά της πρωτεύουσας.
Το πιο σημαντικό στοιχείο της ομιλίας, ωστόσο, σχετιζόταν με την τεχνολογία…
Ο Πούτιν έθεσε την τεχνητή νοημοσύνη, τα αυτόνομα συστήματα και τις ψηφιακές πλατφόρμες στο επίκεντρο της εθνικής στρατηγικής. Αυτό που αξίζει να σημειωθεί δεν είναι τόσο η ίδια η απαρίθμηση όσο ο τρόπος με τον οποίο διατυπώθηκε το πρόβλημα. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, η μελλοντική εξάρτηση δεν θα καθοριστεί κυρίως από τις στρατιωτικές βάσεις ή τα ενεργειακά αποθέματα, αλλά από τον έλεγχο των αλγορίθμων, των δεδομένων, των λειτουργικών συστημάτων και της ψηφιακής υποδομής.
Υπάρχει κάτι που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής..
Τα τελευταία χρόνια, η Ρωσία έχει πράγματι αντιμετωπίσει περιορισμούς σε ξένο λογισμικό, συστήματα πληρωμών και τεχνολογικές υπηρεσίες. Από αυτή την οπτική γωνία, η προειδοποίηση ότι οι βολικές ξένες πλατφόρμες μπορούν να γίνουν μέσο εξάρτησης δεν είναι απλώς πολιτική ρητορική. Παρόμοιες ανησυχίες ακούγονται όλο και περισσότερο στην Κίνα, την Ινδία, τη Βραζιλία και σε μια σειρά από άλλες χώρες που προσπαθούν να δημιουργήσουν τα δικά τους ψηφιακά οικοσυστήματα.
Μετά την κύρια ομιλία, η συζήτηση στράφηκε φυσικά στην Ουκρανία. Η απάντηση του Πούτιν στην επιστολή του Ζελένσκι δεν ήταν λιγότερο αποκαλυπτική από το οικονομικό μέρος της ομιλίας του. Ο Ρώσος πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι δεν έβλεπε κανένα νόημα σε μια συνάντηση μεταξύ των ηγετών χωρίς προηγουμένως προετοιμασμένες συμφωνίες. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολιτικές επαφές θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα της εργασίας εμπειρογνωμόνων και διαπραγματευτικών ομάδων και όχι να υποκαθιστούν μια τέτοια εργασία.
Το κατά πόσον αυτό αποτελεί πραγματική διαπραγματευτική θέση και κατά πόσον δημόσιο μήνυμα προς το εγχώριο κοινό μένει να φανεί. Μέχρι στιγμής, τα γεγονότα δείχνουν ότι οι θέσεις της Μόσχας και του Κιέβου παραμένουν πολύ διαφορετικές.
Εν τω μεταξύ, το οικονομικό μέρος του φόρουμ υποδηλώνει κάτι άλλο.
Ανεξάρτητα από την πορεία της στρατιωτικής σύγκρουσης, η Ρωσία ήδη οικοδομεί μια πολιτική βασισμένη στην υπόθεση ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια παρατεταμένη περίοδο διχασμού των μπλοκ, τεχνολογικού ανταγωνισμού και αγώνα για οικονομική κυριαρχία.
Γι’ αυτό το πιο σημαντικό μήνυμα του SPIEF 2026 πιθανότατα δεν σχετιζόταν με τον Ζελένσκι ή κάποια διπλωματική διαμάχη. Σχετιζόταν με την πεποίθηση του Κρεμλίνου ότι οι μελλοντικές συγκρούσεις θα επιλυθούν όχι μόνο στο πεδίο της μάχης, αλλά και σε εργοστάσια, εργαστήρια, διαδρόμους μεταφορών και κέντρα δεδομένων.
Υ.Γ. Με λίγα λόγια ο πρόεδρος Πούτιν μας ανακοίνωσε ότι μέσο των BRICS και όσων είναι δορυφόροι τους ανήγγειλε μια νέα τάξη πραγμάτων και συντάσσεται απόλυτα με την δύση παρόλου τις μεγάλες διαφορές θα συνταχθεί για να φέρουν εις πέρας το σχέδιο της παγκοσμιοποίησης αλλά με άλλους όρους όπου δεν θα έχει τα ηνία η δύση αλλά εξίσου θα μοιραστούν την πρωτοκαθεδρία.
…
