Κλιμακώνεται επικίνδυνα η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ιράν εξαπέλυσε κύματα πυραυλικών επιθέσεων και drones εναντίον του Ισραήλ αλλά και χωρών του Κόλπου, λίγες ώρες μετά την ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στη θέση του ανώτατου ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι επιθέσεις σηματοδοτούν νέα φάση στην ήδη εκρηκτική αντιπαράθεση που απειλεί να επεκταθεί σε ολόκληρη την περιοχή.
Τη δέκατη ημέρα της ένοπλης σύρραξης που έχει βάλει φωτιά σ’ όλη τη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες πως διεξάγει νέα πλήγματα που βάζουν στο στόχαστρο «υποδομές του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος» στο κεντρικό Ιράν, ενώ έστειλε τα ξημερώματα καταδρομείς με ελικόπτερα στον ανατολικό Λίβανο και βομβάρδισε τη νότια Βηρυτό, προπύργιο του σιιτικού κινήματος Χεζμπολάχ, που πρόσκειται στο Ιράν.
Με τις αγορές σε πανικό εξαιτίας της κλιμάκωσης του πολέμου το σαββατοκύριακο και τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ, η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύτηκε στα ύψη σήμερα Δευτέρα, με το βαρέλι να αλλάζει πλέον χέρια για πάνω από 118 δολάρια.
Ο 56χρονος δευτερότοκος γιος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ιερωμένος που θεωρείται πιο κοντά στους συντηρητικούς στο Ιράν κυρίως λόγω των δεσμών του με τους Φρουρούς της Επανάστασης, επελέγη χθες Κυριακή ως νέος ανώτατος ηγέτης από τη Συνέλευση των Ειδικών, όργανο με 88 μέλη που αντλούνται από το σιιτικό κληρικαλιστικό σύστημα. Την ανακοίνωση έκανε χθες βράδυ με επίσημο τόνο παρουσιαστής της κρατικής τηλεόρασης με φωτογραφία του Μοτζταμπά Χαμενεΐ στο φόντο.
Η Συνέλευση των Ειδικών διαβεβαίωσε ότι «δεν δίστασε ούτε λεπτό» να εκπληρώσει την αποστολή του, παρά «τη βάρβαρη επίθεση της εγκληματικής Αμερικής και του κακοποιού σιωνιστικού καθεστώτος».
Οι Φρουροί της Επανάστασης, οι ένοπλες δυνάμεις, η αστυνομία, η διπλωματία ορκίστηκαν αμέσως πίστη και υποταγή στον νέο ανώτατο ηγέτη, που διαδέχθηκε τον πατέρα του, στην εξουσία από το 1989, ώσπου σκοτώθηκε την 28η Φεβρουαρίου, τις πρώτες ώρες του πολέμου.
Σκηνές «αγαλλίασης»
Κατόπιν, από τα ιρανικά μέσα μεταδόθηκαν πλάνα που εικόνιζαν σκηνές «αγαλλίασης» σε όλη τη χώρα, με Ιρανούς να ανεμίζουν μέσα στη νύχτα σημαίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας ή να ανάβουν τους φακούς των κινητών τηλεφώνων τους.
Εδώ και μια εβδομάδα, το όνομα του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ήταν το επικρατέστερο στις συζητήσεις για το ποιος θα αναλάμβανε τη θέση. Ο ίδιος ο Αλί Χαμενεΐ ωστόσο το 2024 απέκλειε το σενάριο αυτό, καθώς η Ισλαμική Επανάσταση έβαλε τέλος το 1979 σε αιώνες κληρονομικής μοναρχίας.
Η κυβέρνηση του Ισραήλ απείλησε ήδη από την Τετάρτη ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν θα είναι «στόχος».
Όσο για τον Ντόναλντ Τραμπ, που διεμήνυε πως θα έπρεπε να έχει λόγο για το ποιος θα αναλάβει την εξουσία στο Ιράν, προειδοποίησε πως ο νέος ανώτατος ηγέτης «δεν θα διαρκέσει πολύ» χωρίς την έγκρισή του, προτού καν ανακοινωθεί ποιος είναι. Σήμερα, παρουσιαστής του Fox News ανέφερε πως μίλησε με τον Τραμπ για την εκλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να δηλώνει: «Δεν είμαι ευχαριστημένος».
Την Πέμπτη, είχε ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν επρόκειτο να ανεχθεί να αναλάβει ηγέτης της χώρας ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Μερικές ώρες μετά την ανακοίνωση αυτή, η κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB μετέδωσε ότι έγινε νέα εκτόξευση πυραύλων εναντίον του Ισραήλ μέσω Telegram, συνοδεύοντας το κείμενο με φωτογραφία στην οποία εικονίζεται η άτρακτος πυραύλου πάνω στην οποία είχε γραφτεί «υπό τις εντολές σου σάγεντ (σ.σ. ηγέτη) Μοτζτάμπα», σιιτική θρησκευτική αναφορά.
Το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν έκαναν επίσης λόγο σήμερα για κύματα πυραύλων και drones που εξαπολύθηκαν από το Ιράν εναντίον τους.
Επιδρομή ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων τραυμάτισε 32 πολίτες -ανάμεσά τους τέσσερις που βρίσκονται σε σοβαρή κατάσταση – στη Σίτρα του Μπαχρέιν, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας που μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Bahrain News Agency. Ενώ το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι καταρρίφθηκαν τέσσερα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα που κατευθύνονταν προς πετρελαιοπηγή στη Σέιμπα (νοτιοανατολικά), κοντά στα σύνορα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που είχε ήδη γίνει στόχος χθες Κυριακή.
Από το ξέσπασμα του πολέμου, το Ιράν επιτίθεται σε υποδομές στο έδαφος γειτόνων του στον Κόλπο, πλούσιους σε υδρογονάνθρακες, καθώς φιλοξενούν μεγάλες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.
Το πετρέλαιο απογειώνεται
Ο πόλεμος έχει παραλύσει κατά μεγάλο μέρος τους τις ροές υδρογονανθράκων από τον Κόλπο. Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών, καθώς από εκεί διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που διακινείται διά θαλάσσης σε διεθνή κλίμακα.
Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε τα 118 δολάρια το βαρέλι σήμερα, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το καλοκαίρι του 2022, όταν είχε επίσης αυξηθεί θεαματικά, μετά την εισβολή του στρατού της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Από την έναρξη της επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η τιμή του βαρελιού του WTI (West Texas Intermediate), αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, έχει αυξηθεί κατά 70% – ποσοστό άνευ προηγουμένου σε τόσο βραχύ χρονικό διάστημα.
Μπροστά στο σοκ για την παγκόσμια οικονομία, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 συνεδριάζουν μέσω βιντεοδιάσκεψης στις 14:30 (ώρα Ελλάδας).
Η απογείωση των τιμών του πετρελαίου είναι «πολύ μικρό τίμημα για την ειρήνη και την ασφάλεια των ΗΠΑ και του κόσμου», υποστήριξε χθες Κυριακή ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social.
Παράλληλα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στους Times of Israel τηλεφωνικά, ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι θα λάβει απόφαση για το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος εναντίον του Ιράν «από κοινού» με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο ισραηλινός στρατός από την πλευρά του ανακοίνωσε λίγο μετά τις 04:00 ότι διεξάγει νέα πλήγματα που βάζουν στο στόχαστρο «υποδομές του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος» στο κεντρικό Ιράν. Κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου, ανακοίνωσε πως έπληξε εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων, που χρησιμοποιούνταν κατ’ αυτόν για να λειτουργούν στρατιωτικές υποδομές, καθώς και το αρχηγείο της αεροδιαστημικής δύναμης των Φρουρών της Επανάστασης.
Ο πυκνός καπνός από τις φλεγόμενες δεξαμενές πετρελαίου που βομβαρδίστηκαν βύθισε χθες Κυριακή την ιρανική πρωτεύουσα στο σκοτάδι, δημιούργησε σκηνές που παρέπεμπαν στην Αποκάλυψη, ενώ η οσμή καμένου ήταν ανυπόφορη κι ο βροχερός καιρός επέτεινε ακόμα περισσότερο τη σύγχυση.
Έπειτα από αυτή την πρώτη επίθεση εναντίον ιρανικών πετρελαϊκών υποδομών από την 28η Φεβρουαρίου, ο ιρανικός στρατός απείλησε πως θα στοχοποιήσει με τη σειρά του πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε κράτη του Κόλπου.
«Αν αντέχετε το πετρέλαιο πάνω από τα 200 δολάρια το βαρέλι, συνεχίστε αυτό το παιγνίδι», διεμήνυσε.
Μάχες στον Λίβανο
Σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό του ιρανικού υπουργείου Υγείας, πάνω από 1.200 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και πάνω από 10.000 πολίτες έχουν τραυματιστεί. Το Γαλλικό Πρακτορείο επισημαίνει ότι δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει τους αριθμούς αυτούς με ανεξάρτητο τρόπο.
Ο στρατός του Ισραήλ ανακοίνωσε επίσης τις πρώτες πρωινές ώρες ότι ξανάρχισε τους βομβαρδισμούς του εναντίον «υποδομών της Χεζμπολάχ» στη Βηρυτό, οι οποίοι προστέθηκαν στις σκληρές μάχες που εκτυλίσσονταν τη νύχτα στον ανατολικό Λίβανο, κοντά στα σύνορα με τη Συρία, όπου το σιιτικό κίνημα που πρόσκειται στο Ιράν ανέφερε ότι ενεπλάκη σε σύγκρουση με ισραηλινούς καταδρομείς μεταφερθέντες εκεί με ελικόπτερα.
Οι μάχες ξέσπασαν κοντά στο χωριό Ναμπί Σέιτ – στην περιοχή της κοιλάδας Μπεκάα -, το οποίο έγινε ήδη στόχος τη νύχτα της Παρασκευής προς Σάββατο ισραηλινών καταδρομέων που αποπειράθηκαν, ανεπιτυχώς, να ανακτήσουν το πτώμα ισραηλινού αεροπόρου που είχε αιχμαλωτιστεί το 1986.
Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας του Λιβάνου, Ρακάν Νασερεντίν, οι βομβαρδισμοί και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 394 ανθρώπους, ανάμεσά τους 83 παιδιά, μέσα σε μια εβδομάδα στη χώρα.