Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει βρει έναν τρομακτικά αποτελεσματικό τρόπο για να παρακολουθεί τους πολίτες που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση: απλώς απαιτεί τα προσωπικά τους δεδομένα από την Google.
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της Washington Post, ένας 67χρονος συνταξιούχος έστειλε ένα ευγενικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε έναν δικηγόρο του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας, ζητώντας έλεος για έναν αιτούντα άσυλο που αντιμετώπιζε απέλαση στο Αφγανιστάν. Ο άνδρας, που προσδιορίστηκε μόνο ως Jon, είχε διαβάσει για την υπόθεση του Αφγανού ιθαγενούς και τον φόβο του ότι θα διωχθεί σε περίπτωση που επιστρέψει ποτέ στην πατρίδα του.
«Μην παίζετε ρωσική ρουλέτα με τη ζωή [αυτού του ανθρώπου]», είπε ο Jon στον επικεφαλής εισαγγελέα του DHS, Joseph Dernbach, στο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. «Προτιμήστε την προσοχή. Υπάρχει λόγος που η κυβέρνηση των ΗΠΑ, μαζί με πολλές άλλες κυβερνήσεις, δεν αναγνωρίζει τους Ταλιμπάν. Εφαρμόστε τις αρχές της κοινής λογικής και της αξιοπρέπειας».
Πέντε ώρες αργότερα, σύμφωνα με τη WaPo, ο Jon έλαβε μια απάντηση — όχι από τον Dernbach ή το DHS, αλλά από την Google.
«Η Google έχει λάβει νομική διαδικασία από μια αρχή επιβολής του νόμου που απαιτεί τη δημοσιοποίηση πληροφοριών που σχετίζονται με τον λογαριασμό σας στο Google», έγραφε. Το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ενημέρωνε τον Jon ότι η «νομική διαδικασία» ήταν μια διοικητική κλήτευση, που εκδόθηκε από το DHS. Σύντομα, κυβερνητικοί πράκτορες θα έφταναν στο σπίτι του.
Η κλήτευση δεν είχε εγκριθεί από κανέναν δικαστή και δεν απαιτούσε πιθανή αιτία. Η Google έδωσε στον Jon μόλις επτά ημέρες για να την αμφισβητήσει στο ομοσπονδιακό δικαστήριο — χρόνος που δεν είναι αρκετός για κάποιον που δεν έχει μια ομάδα δικηγόρων ήδη στη διάθεσή του. Ακόμα πιο εξοργιστικό είναι ότι ούτε η Google ούτε η DHS του είχαν στείλει αντίγραφο της ίδιας της κλήτευσης, αφήνοντας τον Jon και τον δικηγόρο του στο σκοτάδι.
«Πώς μπορείς να αμφισβητήσεις μια κλήτευση για την οποία δεν έχεις αντίγραφο;» δήλωσε στη WaPo η δικηγόρος που συμβουλεύτηκε ο Jon, Judi Bernstein-Baker.
Όπως δήλωσε στην εφημερίδα η βοηθός γραμματέας του DHS Tricia McLaughlin, ο νόμος χορηγεί στο υπουργείο «ευρεία διοικητική εξουσία κλήτευσης», πράγμα που σημαίνει ότι οι νομικές απαιτήσεις από αξιωματούχους του DHS δεν χρειάζεται να περνούν από ανεξάρτητο έλεγχο.
«Δεν υπάρχει καμία εποπτεία εκ των προτέρων και δεν υπάρχουν συνέπειες για την κατάχρηση [των διοικητικών κλητεύσεων] εκ των υστέρων», δήλωσε στη WaPo η Jennifer Granick, δικηγόρος της Αμερικανικής Ένωσης Πολιτικών Ελευθεριών — η οποία εκπροσωπεί τον Jon pro bono. «Καθώς βρισκόμαστε όλο και περισσότερο σε έναν κόσμο όπου η αποκάλυψη επικριτών είναι σημαντική για τη διοίκηση, αυτού του είδους η νομική διαδικασία είναι ώριμη για τέτοιου είδους κατάχρηση».
Όταν ένστολοι πράκτορες της DHS εμφανίστηκαν στην πόρτα του Jon εβδομάδες αργότερα, τον εξέτασαν για πάνω από 20 λεπτά, επισημαίνοντας τις αναφορές του στη «ρωσική ρουλέτα» και τους «Ταλιμπάν» ως ύποπτες. Στο τέλος, οι πράκτορες —που είχαν σταλεί από έναν ανώνυμο αξιωματούχο στην Ουάσινγκτον— συμφώνησαν ότι ο Jon δεν είχε παραβιάσει κανέναν νόμο.
Όταν ο Jon έλαβε τελικά ένα αντίγραφο της κλήτευσης από την Google — 22 ημέρες μετά την έκδοση της επταήμερης ειδοποίησης — αυτή απαιτούσε τα δεδομένα του για εβδομάδες: χρονοσφραγίδες για τη διαδικτυακή του δραστηριότητα, κάθε γνωστή διεύθυνση IP και φυσική διεύθυνση, την πιστωτική του κάρτα, την άδεια οδήγησης και τους αριθμούς κοινωνικής ασφάλισης.
«Δεν χρειάζονται τόσα πολλά για να κάνουν τους ανθρώπους να κοιτάζουν πίσω από τον ώμο τους, να σκέφτονται δύο φορές πριν ξαναμιλήσουν», δήλωσε στη WaPo ο Nathan Freed Wessler, ένας ακόμη από τους δικηγόρους της ACLU που εκπροσωπούν τον Jon. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυτού του είδους οι κλητεύσεις και άλλες ενέργειες — οι επισκέψεις — είναι τόσο ολέθριες. Δεν χρειάζεται να φυλακίσεις κάποιον για να τον κάνεις να αποτραβηχτεί και να μην κάνει τη φωνή του να ακουστεί».
«Οι διαδικασίες μας για τον χειρισμό των κλητεύσεων των αρχών επιβολής του νόμου έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν την ιδιωτική ζωή των χρηστών, ενώ παράλληλα εκπληρώνουμε τις νομικές μας υποχρεώσεις», δήλωσε εκπρόσωπος της Google στη WaPo. «Εξετάζουμε όλα τα νομικά αιτήματα για τη νομική τους εγκυρότητα και αντιδρούμε σε αυτά που είναι υπερβολικά εκτεταμένα ή ανάρμοστα, συμπεριλαμβανομένης της ένστασης σε ορισμένα εξ ολοκλήρου».
Πάντως, πρέπει να της αναγνωριστούν τα εύσημα: η Google καθυστέρησε να παραδώσει τα δεδομένα του Jon αρκετά ώστε η ACLU να αμφισβητήσει την κλήτευση εκ μέρους του, αν και δεν εξήγησε το γιατί. Φυσικά, αυτό σήμαινε ότι οι πράκτορες της DHS εξακολουθούσαν να εντοπίζουν τη διεύθυνσή του με άλλο τρόπο — μέρος μιας αυξανόμενης τάσης των ομοσπονδιακών υπηρεσιών να παρακολουθούν και να παρενοχλούν τυχαίους ανθρώπους που δεν έχουν καν συλληφθεί, πόσο μάλλον καταδικαστεί για έγκλημα.