Βασιλική Πετρούδη
Η δολοφονία της 37χρονης Renee Nicole Good από το Μινεάπολη έχει
προκαλέσει διαμαρτυρίες σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει θέσει
υπό αυξημένη παρακολούθηση την Αμερικανική Υπηρεσία
Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE).
Η ICE έχει πραγματοποιήσει χιλιάδες συλλήψεις από την επιστροφή του
Trump στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, συχνά σε δημόσιους
χώρους.
Αυτές οι ενέργειες έχουν φέρει τους πράκτορές της όλο και περισσότερο
σε κοινότητες σε όλη τη χώρα, προκαλώντας αντίσταση από ορισμένους
κατοίκους της περιοχής που αντιτίθενται στις επιχειρήσεις τους.
Η ICE αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας
μαζικής απέλασης της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία ήταν μια κεντρική
υπόσχεση της προεκλογικής εκστρατείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επεκτείνει σημαντικά την ICE, τον
προϋπολογισμό της και την αποστολή της από την επιστροφή του στον
Λευκό Οίκο. Η υπηρεσία επιβάλλει τους νόμους περί μετανάστευσης και
διεξάγει έρευνες για την παράνομη μετανάστευση. Διαδραματίζει επίσης
ρόλο στην απομάκρυνση των παράνομων μεταναστών από τις ΗΠΑ.
Η ICE ιδρύθηκε στο πλαίσιο του Νόμου για την Εσωτερική Ασφάλεια
του 2002, ως απάντηση στις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης
Σεπτεμβρίου 2001. Η νομοθεσία δημιούργησε το Υπουργείο Εσωτερικής
Ασφάλειας (DHS), με την ICE ως μία από τις θυγατρικές του υπηρεσίες.
Η ICE θεωρεί ότι η αποστολή της περιλαμβάνει τόσο τη δημόσια
ασφάλεια όσο και την εθνική ασφάλεια. Ωστόσο, οι εξουσίες της
διαφέρουν από αυτές της μέσης τοπικής αστυνομικής υπηρεσίας στις
ΗΠΑ.
Οι πράκτορές της μπορούν να σταματήσουν, να κρατήσουν και να
συλλάβουν άτομα που υποπτεύονται ότι βρίσκονται παράνομα στις
ΗΠΑ. Η νόμιμη άδεια των πρακτόρων να εισέλθουν σε μια κατοικία ή
άλλο ιδιωτικό χώρο απαιτεί υπογεγραμμένο δικαστικό ένταλμα.
Οι πράκτορες μπορούν να θέσουν υπό κράτηση Αμερικανούς πολίτες σε
περιορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν ένα άτομο παρεμποδίζει μια
σύλληψη, επιτίθεται σε έναν αξιωματικό ή η ICE υποψιάζεται ότι το
άτομο βρίσκεται παράνομα στις ΗΠΑ.
Παρά ταύτα, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό οργανισμό ProPublica,
κατά τους πρώτους εννέα μήνες της προεδρίας του Τραμπ σημειώθηκαν
περισσότερα από 170 περιστατικά κατά τα οποία ομοσπονδιακοί
πράκτορες κράτησαν Αμερικανούς πολίτες παρά τη θέλησή τους.
Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονταν Αμερικανοί τους οποίους
υποπτεύονταν ότι ήταν παράνομοι μετανάστες.
Η χρήση βίας από την ICE διέπεται από το Σύνταγμα των ΗΠΑ, την
αμερικανική νομοθεσία και τις κατευθυντήριες γραμμές του Υπουργείου
Εσωτερικής Ασφάλειας.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, οι αρχές επιβολής του νόμου
«μπορούν να χρησιμοποιήσουν θανατηφόρα βία μόνο εάν το άτομο
αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για αυτές ή για άλλους, ή εάν το άτομο έχει
διαπράξει βίαιο έγκλημα», δήλωσε ο Chris Slobogin, διευθυντής του
προγράμματος ποινικής δικαιοσύνης της Νομικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Vanderbilt.
Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει ιστορικά επιδείξει
μεγάλη επιείκεια προς τους αξιωματικούς που λαμβάνουν αποφάσεις εν
θερμώ, χωρίς το πλεονέκτημα της εκ των υστέρων γνώσης.
Σε ένα υπόμνημα πολιτικής του DHS από το 2023 αναφέρεται ότι οι
ομοσπονδιακοί αξιωματικοί «μπορούν να χρησιμοποιήσουν θανατηφόρα
βία μόνο όταν είναι απαραίτητο», όταν έχουν «εύλογη πεποίθηση ότι το
πρόσωπο στο οποίο ασκείται η βία αυτή αποτελεί άμεση απειλή θανάτου
ή σοβαρού σωματικού τραυματισμού» για τον ίδιο ή για άλλο πρόσωπο.
Στην τελευταία υπόθεση στο Μινεάπολη, η αμερικανίδα πολίτης Good
σκοτώθηκε ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητό της. Η κυβέρνηση Τραμπ
ισχυρίζεται ότι ο πράκτορας ενήργησε σε αυτοάμυνα, αλλά οι τοπικές
αρχές επιμένουν ότι δεν αποτελούσε κίνδυνο.
Κατά τη διάρκεια της πολιτικής διαμάχης που ακολούθησε τον θάνατο
της Good, οι αρχές της Μινεσότα μήνυσαν την κυβέρνηση σε μια
προσπάθεια να εμποδίσουν την αποστολή ομοσπονδιακών πρακτόρων
μετανάστευσης στην πολιτεία.
Συνήθως, η ICE λειτουργεί εντός των ΗΠΑ, με ορισμένο προσωπικό στο
εξωτερικό. Η αδελφή υπηρεσία της, η US Customs and Border
Protection (Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των
ΗΠΑ), τεχνικά περιπολεί τα σύνορα των ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι ρόλοι αυτοί έχουν γίνει όλο και πιο ασαφείς, καθώς η
κυβέρνηση Τραμπ απέσυρε πράκτορες από μια σειρά ομοσπονδιακών
υπηρεσιών επιβολής του νόμου για να συμμετάσχουν στην επιβολή της
μεταναστευτικής νομοθεσίας. Οι αξιωματικοί της Συνοριακής Φρουράς
λειτουργούν όλο και περισσότερο εντός των ΗΠΑ, συμμετέχοντας σε
επιδρομές με την ICE.
Η ICE και άλλες υπηρεσίες έχουν αποστείλει εκατοντάδες αξιωματικούς
σε πόλεις όπως το Λος Άντζελες, το Σικάγο και τώρα το Μινεάπολη, σε
συνεργασία με άλλες ομοσπονδιακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου.
Σύμφωνα με το Associated Press, έως και 2.000 ομοσπονδιακοί
αξιωματικοί θα αποσταλούν στο Μινεάπολη στο πλαίσιο της τελευταίας
επιχείρησης.
Η κλίμακα των απελάσεων κατά την περίοδο Τραμπ ήταν σημαντική.
Η κυβέρνηση δήλωσε ότι απέλασε 605.000 άτομα μεταξύ 20 Ιανουαρίου
και 10 Δεκεμβρίου 2025. Δήλωσε επίσης ότι 1,9 εκατομμύρια μετανάστες
«αυτοαπελάθηκαν εθελοντικά», μετά από μια επιθετική εκστρατεία
ευαισθητοποίησης του κοινού που ενθάρρυνε τους ανθρώπους να
εγκαταλείψουν τη χώρα από μόνοι τους για να αποφύγουν τη σύλληψη ή
την κράτηση.
Ένας μετανάστης που έρχεται σε επαφή με την ICE μπορεί να έχει
διαφορετική αντιμετώπιση.
Μερικές φορές ένα άτομο κρατείται προσωρινά και στη συνέχεια
απελευθερώνεται μετά από ανάκριση. Σε άλλες περιπτώσεις, η ICE θα
κρατήσει και θα μεταφέρει το άτομο αυτό σε ένα μεγαλύτερο κέντρο
κράτησης, από τα οποία υπάρχουν πολλά σε όλες τις Ηνωμένες
Πολιτείες.
Ενώ πολλοί μετανάστες συνεχίζουν να αγωνίζονται για να αποκτήσουν
νόμιμο καθεστώς ενώ βρίσκονται υπό κράτηση, αν δεν το επιτύχουν,
ενδέχεται τελικά να απελαθούν.
Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το πρόγραμμα μετανάστευσης
του Transactional Records Access Clearinghouse, μια συλλογή
κυβερνητικών δεδομένων από το Syracuse University, περίπου 65.000
άτομα βρίσκονταν υπό κράτηση από την ICE στις 30 Νοεμβρίου 2025.
Δικηγόροι μετανάστευσης έχουν δηλώσει στο BBC ότι, όταν η ICE κρατά
ένα άτομο, μερικές φορές μπορεί να χρειαστούν μέρες για να μάθουν οι
οικογένειες ή οι δικηγόροι πού βρίσκεται.
Πολλές κοινότητες έχουν αντιδράσει όταν η ICE και συνεργαζόμενες
υπηρεσίες όπως η Συνοριακή Φρουρά πραγματοποιούν επιχειρήσεις.
Είναι πλέον συνηθισμένο οι κάτοικοι να βιντεοσκοπούν τους πράκτορες
της ICE κατά τη διάρκεια των συλλήψεων. Ορισμένες συγκρούσεις
μεταξύ της ICE και του κοινού έχουν καταλήξει σε επιθετικές ή βίαιες
καταστάσεις.
Κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων της ICE στο Σικάγο του Ιλινόις, μια
ομάδα μέσων ενημέρωσης μήνυσε τη Συνοριακή Φρουρά. Ισχυρίστηκαν
ότι οι πράκτορες χρησιμοποίησαν αδικαιολόγητη βία εναντίον
δημοσιογράφων, θρησκευτικών ηγετών και διαδηλωτών.
Ένας ομοσπονδιακός δικαστής τάχθηκε υπέρ της ομάδας, πριν ένα
εφετείο ανατρέψει την απόφαση.
Η ένοπλη επίθεση στο Μινεάπολη δεν είναι η πρώτη φορά που κάποιος
τραυματίζεται από πυροβολισμούς κατά τη διάρκεια επιχείρησης
επιβολής του μεταναστευτικού νόμου.
Τον Οκτώβριο σημειώθηκαν δύο περιστατικά στο Λος Άντζελες, κατά τα
οποία πράκτορες πυροβόλησαν οδηγούς, σύμφωνα με την εφημερίδα
Los Angeles Times. Το DHS δήλωσε και στις δύο περιπτώσεις ότι οι
οδηγοί είχαν απειλήσει τους πράκτορες με τα οχήματά τους.
Οι αξιωματικοί της ICE και άλλοι πράκτορες μετανάστευσης έχουν
επικριθεί για το γεγονός ότι φορούν μάσκες κατά τη διάρκεια των
επιχειρήσεών τους. Οι αξιωματούχοι του DHS έχουν υπερασπιστεί αυτή
την πρακτική, λέγοντας ότι προστατεύει τους πράκτορες από το doxxing
– την ταυτοποίησή τους στο διαδίκτυο – ή την παρενόχληση.
Οι Αμερικανοί έχουν μια περίπλοκη άποψη για τα σχέδια του Τραμπ
σχετικά με την επιβολή των μεταναστευτικών νόμων, σύμφωνα με
δημοσκοπήσεις.
Λίγο περισσότερο από τους μισούς πιστεύουν ότι κάποιο επίπεδο
απέλασης είναι απαραίτητο, σύμφωνα με μια έρευνα του Οκτωβρίου
2025 από το μη κομματικό Pew Research Center. Αυτός είναι περίπου ο
ίδιος αριθμός που βρήκε το Pew τον προηγούμενο Μάρτιο.
Ωστόσο, η ίδια δημοσκόπηση δείχνει ότι οι Αμερικανοί ανησυχούν για
τις μεθόδους του Τραμπ.
Διαπίστωσε ότι η πλειοψηφία των ενηλίκων Αμερικανών (53%) πιστεύει
ότι η κυβέρνηση Τραμπ κάνει «πάρα πολλά» για να απελάσει τους
παράνομους μετανάστες. Περίπου το 36% υποστήριξε την προσέγγιση
αυτή.
Φαίνεται πως όσο η βία αφορούσε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες
(Αφροαμερικανούς κυρίως ή άτομα από την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα) ο μέσος
Αμερικανός παρέμενε απλός παρατηρητής. Όμως η Renne Good ήταν
μια λευκή, straight μητέρα και ποιήτρια κι αυτό ίσως να ενεργοποίησε τα
αντανακλαστικά των Αμερικανών πολιτών.
Για το κλείσιμο θα ήθελα να παραθέσω το ποίημα του Μάρτιν Νίμελερ
(που λανθασμένα αποδίδεται στον Μπέρτολτ Μπρεχτ)
“Όταν οι Ναζί πήραν τους κομμουνιστές,
εσιώπησα,
δεν ήμουν δα κομμουνιστής.
Όταν έκλεισαν μέσα τους σοσιαλδημοκράτες,
εσιώπησα,
δεν ήμουν δα σοσιαλδημοκράτης.
Όταν πήραν τους συνδικαλιστές,
εσιώπησα,
δεν ήμουν δα συνδικαλιστής.
Όταν πήραν εμένα,
δεν υπήρχε κανείς πλέον,
που να μπορούσε να διαμαρτυρηθεί”
